Uzasadnienie
Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...] w dniu[...]. na podstawie art. 41 ustawy z dnia 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 4, poz. 27) wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego podziału nieruchomości tj. będącej przedmiotem jej użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w [...] obręb[...], według załączonego projektu podziału. We wniosku zaznaczono, że zgodnie z art.41 ust.2 powołanej wyżej ustawy, podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projektowane do wydzielenia działki gruntu są niezbędne do prawidłowego korzystania z usytuowanych na tych działkach budynków lub urządzeń infrastruktury technicznej oraz przeznaczone są na cele: A- drogi miejskiej, B- nieruchomości mieszkalnej.
Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia[...]. Nr [...] wydanym na podstawie art. 123 Kpa oraz art. 93 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 z dnia 21 sierpnia 1997r. z późn. zm.) oraz w oparciu o miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalony 16.05.1994r. przez Radę Miejską [...] (ze zmianami) po rozpatrzeniu wniosku wyżej wskazanej Spółdzielni " o wydanie opinii (...)" zaopiniował negatywnie przedstawioną propozycję podziału nieruchomości działki nr [...] z obr. [...] położonej w obszarze ulic [...] w celu wydzielenia działki dla racjonalnej obsługi funkcjonalnej istniejącego budynku mieszkalnego oraz poszerzenia pasa drogowego w [...]
W uzasadnieniu postanowienia, po przytoczeniu poszczególnych zapisów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] obowiązujących dla terenu objętego wnioskiem podniesiono, że przedstawiony wstępny projekt podziału terenu jest niezgodny z tym planem. W szczególności zwrócono uwagę, że poszerzenie pasa drogowego ulicy powinno uwzględniać odpowiednie normatywy dot. szerokości drogi publicznej, jakie obowiązują przy wyznaczaniu właściwej wielkości terenów dla danej kategorii drogi.
3 Sygn akt SA/Sz 2498/02
Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Strona podniosła zarzut naruszenia ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zm.) wskazując, że jej wniosek o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości złożony był w trybie i na zasadach określonych w art. 41 ust. 2 tej ustawy, który przewiduje podział niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, art. 93 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.)oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. w sprawie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 9, poz. 72 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że Kolegium uznało za niezasadny zarzut, iż planowany podział działki nr [...] może nastąpić niezależnie od ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] Zdaniem organu odwoławczego, z art. 40 oraz art. 41 ust.1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, które interpretować należy łącznie, wynika, że nie każdy podział planowany przez spółdzielnię może być dokonywany niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem może być to tylko podział polegający na wydzieleniu nieruchomości pozostających w całości własnością spółdzielni. Tymczasem Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...] planuje wydzielić z działki nr [...] część z przeznaczeniem na poszerzenie pasa drogowego, a więc mającą stać się własnością Gminy[...]. W takiej sytuacji podział powinien być dokonany w trybie przewidzianym ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Powołując się na art. 93 ust.1 i 2 tej ustawy Kolegium wywiodło, że podstawową przesłanką materialnoprawną dopuszczalności podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że skoro w planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zarezerwowano część działki nr [...] na cele ulicy, to powinno to znaleźć 4 Sygn akt SA/Sz 2498/02 odzwierciedlenie w przedłożonym projekcie podziału nieruchomości. Nie wydzielenie części działki przeznaczonej na cele ulicy powoduje, że przedstawiony wstępny projekt podziału nieruchomości nie jest zgodny z ustaleniami planu.
Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...] wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie domagając się uchylenia wyżej opisanych postanowień organów I i II instancji. Strona skarżąca, podobnie jak w zażaleniu, podniosła, że jej wniosek oparty był o przepis art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, którego zapis pozwala na podział nieruchomości niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, zdaniem skarżącej, wymuszanie od Spółdzielni korekty podziału do linii rozgraniczających ulice stanowi próbę porządkowania spraw terenowych na jej koszt.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę
Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd sprawuje kontrolę administracji publicznej według kryterium zgodności z prawem, a przy tym rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Materialnoprawne (a także i proceduralne) podstawy orzekania w przedmiocie administracyjnoprawnego podziału nieruchomości co do zasady reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz, U. z 2000r.Nr46, poz. 543). Rację ma organ odwoławczy, że z art.93 ust. 1 tej ustawy wynika, że zasadniczą przesłanką podziału dokonywanego na podstawie tej ustawy jest 5 Sygn akt SA/Sz 2498/02 zgodność podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi dla terenu objętego planowanym podziałem.
Jednakże ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje w art.95 odstępstwo od tej zasady, wskazując przypadki, w których podziału dokonuje się niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Ustawą z dnia 15 grudnia 2000r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27) o spółdzielniach mieszkaniowych wprowadzono kolejne odstępstwo od zasady zgodności podziału z planem. Taka możliwość wynika z przepisów art.41 tej ustawy, co trafnie podniosło Kolegium w uzasadnieniu swojego postanowienia. Należy jednak pamiętać, że w myśl art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek zainteresowanej strony lub z urzędu. Z pola uwagi organów obu instancji orzekających w niniejszej sprawie uszło, że w postępowaniu wszczynanym na wniosek, wszczęcie postępowania następuje z chwilą złożenia wniosku w organie, przy czym wniosek określa granice przedmiotowe sprawy. Organ nie jest uprawniony do samodzielnej zmiany wniosku strony.
Jeżeli wola strony w zgłoszonym żądaniu jest niejasna, należy wezwać ją do sprecyzowania żądania (art. 65 § 2 Kpa). W przedmiotowej sprawie co do treści wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] nie mogło być wątpliwości,. skoro została podana podstawa prawna żądania i skoro Spółdzielnia wniosek ten podtrzymała odpowiadając na wysłane do niej przez organ pismo sygnalizujące inny tryb postępowania. W zażaleniu strona skarżąca precyzyjnie wyłożyła, że wniosła o podział niezależnie od ustaleń planu. Tymczasem organ I instancji ignorując wolę strony, w sposób dowolny zakwalifikował jej wniosek jako złożony w trybie art.93 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wdrożył procedurę opiniowania zgodności projektu podziału z planem, do czego nie był uprawniony rozpatrując wniosek oparty o przepis art. 41 ust.2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zdaniem sądu, prowadzone, na podstawie powyższego przepisu, jak i art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami, postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego nie wymaga, przed wydaniem decyzji, opinii o jakiej mowa w art.93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (podobnie: J.SZACHUŁOWICZ, M.KRASSOWSKA, A. ŁUKASZEWSKA "Gospodarka nieruchomościami Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2002, teza 1 do art. 95 in fine; J. Siegień "ustawa o gospodarce nieruchomościami Komentarz", Ośrodek doradztwa i szkolenia Warszawa - Jaktorów 2003, teza 2 do sygn. akt SA/Sz 2498/02 art. 95).
Uchybienie to przeoczył organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, a przy tym zajął stanowisko w kwestii dopuszczalności dokonania podziału na podstawie art. 41 ust 2 ustawy 3) spółdzielniach mieszkaniowych, mimo że sprawa wniosku opartego o ten przepis nie została rozpatrzona przez organ I instancji.
W tym stanie sprawy, nie przesądzając ostatecznego sposobu jej załatwienia, należało uwzględnić skargę i orzec jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 p.p.s.a. Co do kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej samej ustawy.