Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., (dalej również jako: "[...]" oraz "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanego dalej "Kpa" oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania firmy [...] S.A. z siedzibą w [...], od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] zgłaszającej sprzeciw do zgłoszenia dokonanego w dniu [...]marca 2018 r. przez firmę [...] S.A. z siedzibą w [...], dotyczącego zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego na okres 180 dni - montaż tymczasowej stacji bazowej nr [...] nr i nazwa stacji [...], na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], ponieważ wykonanie przedmiotowego obiektu objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (sprostowanej postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r" znak: [...])- utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...].
Starosta [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], zgłosił sprzeciw do zgłoszenia dokonanego w dniu [...]marca 2018 r. przez firmę [...] S.A. z siedzibą w [...], dotyczącego zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego na okres 180 dni - montaż tymczasowej stacji bazowej nr [...], nr i nazwa stacji [...], na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], ponieważ wykonanie przedmiotowego obiektu objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (sprostowanej postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...]).
Odwołanie od ww. decyzji, w ustawowym terminie wniosła spółka [...] S.A. z siedzibą w [...].
Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4: 1) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d, pkt 1a-2b, 3, 3a, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b oraz 28".
W dniu [...] marca 2018 r. Inwestor zgłosił wykonie montażu tymczasowej stacji bazowej nr [...], nr i nazwa stacji: [...], na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], ul. [...], gm. [...]. "Tymczasowa stacja bazowa zlokalizowana będzie w obrębie masztu mobilnego (przestawnego) o wysokości 28,13 m i przekroju trójkąta o boku 30 cm, z odciągami zamocowanymi w 3 poziomach. Podstawa masztu i końce odciągów zamocowane będą do rusztu stalowego o wymiarach 7 x 7 m. Ruszt będzie spoczywał na czterech podporach obciążonych balastami betonowymi".
W ocenie organu odwoławczego "tymczasowa stacja bazowa zlokalizowana w obrębie masztu mobilnego (przestawnego) o wysokości 28,13 m nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego.
W projekcie wykonawczym montażu tymczasowej stacji bazowej, załączonym do zgłoszenia, projektant, w pkt 3.5. "Ocena statyczno-wytrzymałościowa" (str. 7), informuje, że ocena nośności i stateczności masztu nie jest przedmiotem niniejszego opracowania, a dobór masztu i ilość obciążników wykonano wg projektu wykonawczego masztu, a nie niniejszego projektu wykonawczego montażu tymczasowej stacji bazowej w miejscowości [...], ul. [...], dz. ew. nr [...], pow. [...]. Natomiast w pkt 3.3. "Etap montażu" (str. 6), projektant wyjaśnia, że w pierwszej fazie następuje montaż stalowego rusztu o wymiarach 7 x 7 m, po czym w wytyczonych miejscach należy ustawić podpory masztu oraz ułożyć balast w postaci bloczków betonowych. W opracowaniu projektu wykonawczego montażu tymczasowej stacji bazowej brakuje informacji o wielkości ułożonego balastu w postaci bloczków betonowych. Poza sporem jest, że rozstrzygnięcie o stateczności i wytrzymałości kratowego masztu o wysokości 28,13 m stanowi o bezpieczeństwie ludzi i mienia.
Zatem przesunięciu lub przewróceniu tego obiektu budowlanego nie zapobiega jedynie jego masa, ale właściwie, wykonany na podsypce, stalowy ruszt z ustawionymi podporami masztu z ułożonym balastem w postaci bloczków betonowych, przy czym nie bez znaczenia ma wypoziomowanie terenu ww. podsypką.
Organ odwoławczy zauważył, że ww. podsypka może być narażona na działanie czynników atmosferycznych, w tym: deszcz, grad i wypłukana przez wodę. Nie bez powodu, na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r. Nr 138, poz. 1554) przy budowie obiektów budowlanych, tj. budynków i budowli, o wysokości nad terenem 15 m i więcej jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego. Tymczasowa stacja bazowa zlokalizowana będzie w obrębie masztu o wysokości 28,13 m.
Organ II instancji przyznał, że Starosta [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], zgłosił sprzeciw do zgłoszenia dokonanego w dniu [...] marca 2018 r. przez spółkę [...] S.A. z siedzibą w [...], reprezentowaną przez pełnomocnika Panią J. L., w ww. sprawie, gdyż wykonanie przedmiotowego obiektu objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
W uzasadnienie kontrolowanej decyzji organ I instancji podniósł, że podpory rusztu, obciążone balastami betonowymi, w istocie stanowią łącznie fundament stacji bazowej, co odpowiada wymogowi trwałego połączenia z gruntem w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Trwałe związanie z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesuniecie czy przemieszczenie w inne miejsce. O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, nie decyduje zatem metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego związania z gruntem (wyrok NSA z 4 lutego 2014 r., sygn. akt: II OSK 2989/12). Znaczenie ma fakt, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia jej bezpieczeństwo.
Należy przy tym podkreślić, że żaden z przepisów ustawy Prawo budowlane nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej chwili może być rozmontowany i przeniesiony w inne miejsce.
Przedstawiony sposób posadowienia inwestycji: "tymczasowej stacji bazowej zlokalizowanej w obrębie masztu mobilnego (przestawnego) o wysokości 28,13 m nie daje postaw do zaliczenia jej do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] S. A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez adwokata M. P., dochodząc uchylenia przedmiotowej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenia kosztów postępowania, jednocześnie zarzucając w szczególności naruszenie:
- 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 5) ustawy Prawo budowlane polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, iż planowana inwestycja nie jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem;
- 2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 1 punkt 12) ustawy Prawo budowlane polegające na jego niezastosowaniu mimo, iż planowana inwestycja polegająca na budowie tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy - tymczasowego masztu mobilnego wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, i niewymagający takiego połączenia, zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 punkt 12) wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane;
- 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia polegający na uznaniu, iż sposób posadowienia tymczasowej stacji bazowej przewidzianej do rozbiórki przed upływem 180 dni charakteryzuje się trwałym połączeniem z gruntem.
W ocenie strony skarżącej brak jest podstaw do uznania, że planowana inwestycja będzie trwale z gruntem połączona, bądź by konieczne było takie połączenie. Wypełnia ona zatem wszystkie elementy zawarte w definicji tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 punkt 6) ustawy Prawo budowlane). Inwestycja odpowiada również normom zawartym w treści przepisów art. 5 wymienionej ustawy zawierających zasady projektowania i budowania obiektów budowlanych oraz przepisom rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG.
Skarżąca podniosła również, że planowany obiekt może zostać odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia i przeniesienie go w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności. Co więcej, celem jego wybudowania jest korzystanie przez określony, ograniczony czas (do przemijającego użytku).
W opinii inwestora organ II instancji niesłusznie nie podzielił argumentacji skarżącej. Wszelkie okoliczności przywołane w skardze pozwalają na uznanie, że sposób wykonania, wielkość oraz sposób posadowienia na gruncie nie pozwala na uznanie go za trwale połączony z gruntem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Wojewody [...] Nr [...] z [...]czerwca 2018r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2018r. zgłaszającą sprzeciw do zgłoszenia [...] S.A. z siedzibą w [...], zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego na okres 180 dni - montaż tymczasowej stacji bazowej nr [...] nr i nazwa stacji [...], na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Podstawę dokonanego sprzeciwu stanowi art. 30 ust 5 i 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
W ocenie Sądu z okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy wynika, że planowana przez skarżącą budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, zatem decyzje organów obu instancji o sprzeciwie, wobec zamiaru realizacji tej inwestycji na podstawie zgłoszenia, zostały wydane zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z art. 28 ust. 1 ustawy wynika zatem jednoznacznie, że każdorazowo przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor obowiązany jest uzyskać ostateczną decyzję właściwego organu o pozwoleniu na budowę, chyba że ustawodawca w art. 29 - 31 ustawy wyłączył ten wymóg w stosunku do wyraźnie wskazanych robót budowlanych.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa tego rodzaju obiektów budowlanych wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
Jeżeli jednak obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia (montażu) w okresie dłuższym niż 180 dni, bądź będzie trwale związany z gruntem, to budowa takiego obiektu wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż brak jest elementów koniecznych do uznania jego tymczasowości.
Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Definicja tymczasowego obiektu budowlanego wskazuje na dwa zespoły cech, które przesądzają o uznaniu obiektów budowlanych za "tymczasowe". Pierwszą kategorię stanowią obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki.
Natomiast drugą kategorię tworzą obiekty nietrwale połączone z gruntem takie jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy i obiekty kontenerowe. Wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy, co oznacza, że do tego typu obiektów będą się zaliczały także inne, posiadające podobne właściwości.
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia miała kwalifikacja zgłoszonego obiektu budowlanego. Według skarżącej obiekt ten ma charakter tymczasowego obiektu budowlanego podlegającego zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Natomiast organy zgodnie stanęły na stanowisku, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym dane techniczne charakteryzujące przedmiotowy obiekt, że pomimo tymczasowego charakteru obiektu, którego użytkowanie miało odbywać się przez okres do 180 dni, jego trwałe związanie z gruntem przesądziło o niemożności skorzystania z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, i uzasadniało wniesienie sprzeciwu.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i akceptuje stanowisko wyrażone przez organy architektoniczno – budowlane.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II OSK 323/11 i przywołane w nim orzecznictwo, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2014 r., II OSK 1052/14, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast wyznacznikami stabilności zapewniającej obiektowi trwałe związanie z gruntem są w istocie jego parametry (zob. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1623/10, oraz z dnia 12 października 2011 r., II OSK 1433/10, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na tej podstawie można więc sformułować konkluzję, że o trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, a nie - jak tego oczekuje skarżąca - wyłącznie cel w postaci czasowego użytku.
Należy zgodzić się z organami, że opisana w zgłoszeniu inwestycja, ze względu na wysokość całkowitą konstrukcji masztu - 28,13 m i sposób osadzenia na gruncie wskazuje na konieczność trwałego związania masztu z gruntem. Z przedstawionych wraz ze zgłoszeniem rysunków wynika, że podstawa masztu i końce odciągów zamocowane będą do rusztu stalowego o wymiarach 7 x 7 m. ruszt będzie spoczywał na czterech podporach obciążonych balastami betonowymi.
W ocenie Sądu zasadny jest wniosek organów, że przedmiotowe podpory rusztu, obciążone balastami betonowymi, stanowią łącznie fundament stacji bazowej, co spełnia wymogi pojęcia trwałego związanie z gruntem. Jak słusznie podkreślił organ II instancji pkt 3.3.przedstawionego projektu wykonawczego "Etap montażu" (str. 6),wskazano, że w pierwszej fazie następuje montaż stalowego rusztu o wymiarach 7 x 7 m, po czym w wytyczonych miejscach ustawione zostaną podpory masztu oraz ułożony balast w postaci bloczków betonowych, co ma wpłynąć na stateczności i wytrzymałości kratowego masztu o wysokości 28,13 m i stanowi o bezpieczeństwie ludzi i mienia.
Podkreślenia wymaga, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nie trwale związany z gruntem. Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę również przepis art. 5 Prawa budowlanego w świetle, którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne" (v. wyrok NSA z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1034/09).
Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że Wojewoda trafnie ocenił, że planowana inwestycja obejmuje w istocie wzniesienie obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem. W związku z powyższym prawidłowo został przez organy w przedmiotowej sprawie wniesiony sprzeciw na podstawie 30 ust. 6 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym organ wnosi sprzeciw gdy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Z tych też przyczyn, Sąd uznał, iż zarzuty skargi są w całości nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie.
Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, r. poz. 1302), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.