Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2006r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. – na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa nakazał P. K. rozbiórkę – zasypanie stawu rybnego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w obrębie geodezyjnym W. K. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 10 stycznia 2006r. czynności kontrolnych ustalono, iż na ww. działce wykonano staw rybny w kształcie trójkąta o wym. 50m x 35m x 25m. Inwestor – P. K. oświadczył, że staw wykonał w latach 1999 – 2000 i nie zgłaszał zamiaru jego budowy do żadnego organu, jak też nie uzyskał pozwolenia na budowę.
W celu ewentualnego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, organ powiatowy zwrócił się do Urzędu Gminy W. o ustalenie, czy wykopanie ww. stawu zgodne jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bądź czy na ww. inwestycję wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Pismem z dnia 17 marca 2006r. Urząd Gminy W. poinformował, że przedmiotowa działka nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak też nie wydano decyzji o warunkach zabudowy terenu.
W oparciu o powyższe ustalenia organ stwierdził, że legalizacja przedmiotowego obiektu w oparciu o art. 48 ust 2 ustawy z 07.07. 1994 r. nie jest możliwa, zatem organ zobligowany był do wydania decyzji rozbiórkowej.
Decyzją z dnia [...] września 2006r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania P. K. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r Prawo budowlane, utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację przedstawioną przez organ I instancji, podnosząc ponadto, że art. 29 ustawy Prawo budowlane zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa stawu rybnego (zbiornika wodnego), jako nie objęta zwolnieniem wynikającym z tego przepisu, wymagała stosownego pozwolenia na budowę.
W skardze na powyższą decyzję P. K. zarzucił naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 9 ww. ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie art. 48 ust. 1 tej ustawy oraz naruszenie art. 7 i 77 kpa. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżący podniósł, iż bezsporne jest, że zbiornik został pogłębiony w latach 1999 – 2000r. bez głoszenia ani pozwolenia na budowę. Jednakże organy pominęły fakt, że zbiornik posiada charakter melioracyjny, zatem nie jest stawem rybnym, czy też stawem hodowlanym, którą to okoliczność podnosił skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W ocenie skarżącego, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane, polegających na wykonywaniu melioracji wodnych szczegółowych z wyjątkiem: ziemnych stawów hodowlanych oraz urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin. W konsekwencji powyższego organy błędnie zastosowały art. 48 ust. 1 ww. ustawy, jako podstawę do nakazania rozbiórki w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły.
Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z treścią art. 7 i 77 kpa organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (vide wyrok NSA z dnia 29 września 1997r., sygn. akt I SA/Wr 700/97)
Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, organy z naruszeniem art. 7 i 77 kpa nie ustaliły jaki status prawny ma przedmiotowy zbiornik wodny, pomimo że skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze konsekwentnie podnosił, że nie jest to staw rybny. W szczególności organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania w celu wyjaśnienia, czy zbiornik ten należy zakwalifikować jako ziemny staw rybny, czy też jako staw hodowlany.
Powyższe ustalenia mają bowiem podstawowe znaczenie z punktu widzenia zastosowania odpowiednich przepisów prawa budowlanego tj. stwierdzenia czy roboty budowlane wykonane przez skarżącego wymagały pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, a w konsekwencji zastosowania odpowiednich przepisów w ewentualnym postępowaniu legalizacyjnym.
Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31.
Natomiast w art. 29 ustawy Prawo budowlane ustalono katalog budów i robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 pkt 9 tego artykułu, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu melioracji wodnych szczegółowych z wyjątkiem: ziemnych stawów hodowlanych oraz urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin.
Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, zgodnie z treścią art. 73 ust.1 ustawy z 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.) zalicza się
- 1) rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, 1a) drenowania,
- 2) rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m,
- 3) stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych,
- 4) ziemne stawy rybne, 4a) groble na obszarach nawadnianych,
- 5) systemy nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych
- - jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1.
Biorąc zatem po uwagę, że do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się ziemne stawy rybne (pkt 4 ust 1 art. 73 ww. ustawy – Prawo wodne), ustalenie, że przedmiotowy zbiornik wodny jest ziemnym stawem rybnym oznacza, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 29 ust 2 pkt 9 w związku z art. 73 ust 1 pkt 4 ww. ustawy – Prawo wodne, a w konsekwencji postępowanie legalizacyjne winno być przeprowadzone przez organ w oparciu o art. 49 b ww. ustawy. Zgodnie bowiem z ustawą Prawo budowlane przepis art. 49 b ma zastosowanie do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia (...).
Natomiast w przypadku ustalenia, że przedmiotowy zbiornik jest stawem hodowlanym, na który – zgodnie z wyłączeniem, wskazanym w cytowanym wyżej art. 29 ust. 2 pkt 9, wymagane jest pozwolenie na budowę, w sprawie winien mieć zastosowanie art. 48 ust.2 ustawy Prawo budowlane.
Podkreślić również należy, że w przypadku podjęcia czynności legalizacyjnych w oparciu o art. 48 ust. 2 ww. ustawy – Prawo budowlane organ zobowiązany jest wezwać inwestora do spełnienia obowiązków, wymienionych w tym artykule, co oznacza, że organ nie jest uprawniony do ustalania we własnym zakresie - jak uczynił to organ I instancji w niniejszej sprawie – czy budowa spełnia przesłanki z art. 48 ust.2.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie ustalenie do jakiej kategorii zbiorników wodnych należy zakwalifikować sporny obiekt i w zależności od poczynionych ustaleń, zastosowanie odpowiedniej procedury odnośnie potencjalnych czynności w celu przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego z uwzględnienie argumentacji Sądu przytoczonej powyżej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie I sentencji. W zakresie punktu II orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.