Uzasadnienie
VIISA/Wa 714/10
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. ([...]) po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...]Kopalniom [...] S.A. pozwolenia na budowę obiektów umożliwiających przepuszczenie rzeki [...] przez wyrobiska Kopalni [...] [...] - "[...] - [...] Etap I" odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał m.in. przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest możliwe tylko w przypadku, gdy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych.
Artykuł 157 § 3 kpa na które organ powołał się odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie ma zastosowanie m.in. do sytuacji gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że podmiot wnoszący żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego, a tym samym nie posiada przymiotu strony.
Następnie organ przytoczył treść przepisów art. 28 ust 2 oraz 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz stwierdził, że stroną postępowania budowlanego jest jedynie ten komu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo do zgodnego z przepisami zagospodarowania jego nieruchomości. Zdaniem organu skarżąca Spółka nie może wywodzić przymiotu strony, z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego bowiem nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą nieruchomości przedmiotowej inwestycji. Podkreślono, że Spółka z o.o. [...] swój interes prawny wywodzi, z niezgodnego z prawem wykonania i eksploatacji przez inwestora stopnia wodnego [...] co przyczyniło się do spadku mocy należącej do Spółki Małej Elektrowni wodnej w [...]. To nie przesądza jednak o posiadaniu przez Spółkę interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
Ograniczenia, które nie wynikają z przepisów prawa nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Ów podmiot może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny.
W ocenie organu błędne jest stanowisko skarżącej spółki poszukującej swojego interesu prawnego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2008 r. wydanego w sprawie Sygn. akt II OSK 1849/06. Udzielenie pozwolenia wodnoprawnego stanowi odrębne postępowanie administracyjne i ustalenia w nim poczynione pozostają bez wpływu dla niniejszej sprawy. Zatem brak jest podstaw do uznania, że doszło do wynikającego z przepisów prawa ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości Spółki z o.o. [...], co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż ustalenie że żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pochodzi od podmiotu nie będącego stroną winno skutkować wydaniem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r.
W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji (z dnia [...] stycznia 2010 -[...]) organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Dodatkowo podkreślił, ze wbrew twierdzeniom spółki w treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. brak jest stwierdzenia, że sporna inwestycja nie powinna szkodzić Małej Elektrowni Wodnej w [...]. Nawet w przypadku gdyby w w/w decyzji znajdował się taki zapis to nie mógłby on stanowić podstawy do stwierdzenia że skarżącej przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Wskazał także że kwestia realizacji inwestycji niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę może stanowić przedmiot odrębnego postępowania przed właściwym organem nadzoru budowlanego, natomiast nie ma wpływu na ustalenie posiadania przez skarżącą przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę.
Decyzje wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżyła Spółka z o.o. [...] w [...] zarzucając organowi naruszenie:
- 1. art. 5 ust 1 pkt 9, art. 7 ust 1 pkt 1 i 2, art. 18 ust 1 pkt 1, art. 20 ust 1 pkt 1, art. 25 ust 1, art., 28 ust 2, art. 32, art. 35, art. 36 ust 1, art. 57 pkt 2a, 5, 6, art. 59, art. 81 i art. 84 ustawy Prawo budowlane,
- 1. art. 10, 154 i 156 § 1 pkt 2,3,4,5 i 7 kpa
- 2. art. 379 pkt 2 kpc
- 2. naruszenie praw spółki [...]przy wykonaniu przez inwestora inwestycji
"[...] - [...] Etap I" oddziałującej na nieruchomości skarżącej w takim
3. zakresie, że Spółka nie może prowadzić działalności gospodarczej polegającej na produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych co gwarantuje jej Konstytucja RP, a ponadto działalność spółki gwarantowały decyzje:
* o pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] listopada 2000 r. wydanej przez
Ministra Środowiska
* o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2001 r. wydanej przez
Wojewodę [...]
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 ([...]) oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obiektów umożliwiających przepuszczenie rzeki [...] przez wyrobiska Kopalni Kruszywa [...] - "[...] - [...] Etap I"
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że wykonanie obiektów niezgodnie z przedstawioną do uzyskanego pozwolenia na budowę dokumentacją szkodzi prawom Spółki jakie posiada w wyniku władania nieruchomością.
Sad zważył co następuje
Zaskarżona decyzja jak i decyzja ja poprzedzająca podlegają uchyleniu albowiem organ oceniając przymiot strony skarżącej spółki w sposób błędny odwołał się do treści art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane.
Wniosek o stwierdzenie nieważności złożony przez Spółkę z o.o. [...]dotyczył decyzji wydanej przez Wojewodę [...] w dniu [...] marca 2001 r. Wówczas art. 28 ustawy Prawo budowlane nie przewidywał, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Dopiero nowelizacja dokonana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80 z 2003 r. poz. 718) zmieniła brzmienie art. 28 Prawa budowlanego m.in. przez dodanie ust 2 który określił pojecie strony w sprawie pozwolenia na budowę. Ma to istotne znaczenie albowiem orzecznictwo sądowe przyjmuje, że ustalenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 28 ust 2 Prawa budowlanego jest wadliwe w szczególności wówczas, gdy przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania decyzji, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy (przed 11 lipca 2003 r.) Z istoty postępowania nieważnościowego wynika bowiem, że poddaje się w nim kontroli decyzję, która uprzednio była wydana w postępowaniu zwyczajnym, a skoro tak to ustalenia kręgu stron w postępowaniu nadzwyczajnym należy dokonać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania tej decyzji (tak NSA m.in. w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. Sygn. akt 339/06 -niepublikowane)
Oznacza to że obowiązkiem organu przed podjęciem decyzji w sprawie była ocena przymiotu strony w przypadku składającej wniosek Spółki z o.o. [...] z uwzględnieniem wymagań jakie stawiał art. 28 kpa.
Ten przepis miał bowiem zastosowanie wówczas kiedy Wojewoda [...]i podejmował decyzję z dnia [...] marca 2001 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie także w tej części orzecznictwa sądowego, które generalnie stoi na stanowisku iż przepis art. 28 ust 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 kpa i może mieć zastosowanie zgodnie z jego brzmieniem wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę nie jest takim postępowaniem (por. m.in. wyroki NSA z dnia 2 marca 2007 r. Sygn. akt II OSK 462/06 - niepublikowane, oraz z dnia 16 lutego 2007 r. Sygn. akt II OSK 339/06 - niepublikowane)
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie niniejszej będzie więc mogła mieć miejsce wówczas kiedy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustali, że składająca wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Spółka nie ma przymiotu strony ale w rozumieniu art. 28 kpa.
Dopiero brak owego przymiotu w powyższym rozumieniu pozwoli organowi na zastosowanie przepisu art. 157 § 3 kpa a więc na odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. (nr I - [...])
Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa.