Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 1152/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie M. G. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 września 2014 r. odmawiające przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Kolejny - trzeci wniosek złożony na urzędowym formularzu wpłynął do Sądu w dniu [...] października 2015 r. i ponownie postanowieniem referendarza z dnia 19 listopada 2015 r. odmówiono przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od tego postanowienia skarżący złożył z uchybieniem terminu, a zarządzeniem z dnia 18 lutego 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. skarżący wniósł po raz czwarty wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Niewątpliwie prawo dostępu do sądu, będąc jednym z elementów konstytucyjnego prawa do sądu, stanowi podstawowe uprawnienie jednostki, którego respektowanie jest warunkiem sine qua non funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Regulację oraz procedury ochrony wolności i praw człowieka określa Konstytucja RP, która klasyfikuje prawo do sądu wśród praw osobistych, jednocześnie postrzegając je jako środek służący dochodzeniu określonych praw.
Treść podmiotowego prawa do sądu obejmuje prawo dostępu do sądu, prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury i prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia sprawy. Funkcją tego prawa jest zapewnienie każdemu prawnie skutecznej możliwości zwrócenia się do organu sądowego o rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia zgodnie z treścią prawa materialnego.
Formą realizacji prawa do sądu jest instytucja prawa pomocy. Przykładem ograniczenia prawa dostępu do sądu są zbyt wysokie koszty opłat sądowych, nadmierny formalizm procesowy, trudności w dostępie do pomocy prawnej i dostępie niezamożnych obywateli do usług prawniczych. Prawo do sądu nie jest jednak prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku zrealizowane za każdą cenę (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 559/13). Ograniczenie prawa do sądu może być konieczne ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawa, w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasadę legalizmu bądź zaufanie do prawa. Dostęp do prawa pomocy w procedurze sądowo-administracyjnej wymaga więc szczególnie wnikliwej oceny pod kątem sposobu realizacji tego prawa przez skarżącego.
W sytuacji zatem gdy skarżący takiego prawa nadużywa, składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, w którym tylko "pro forma" przedstawia swoją sytuację majątkową, nie wyjaśniając jej również mimo kierowanych do niego wezwań, a następnie składa kolejny wniosek w tym przedmiocie ograniczając się w nim wyłącznie do ogólnikowego powołania na "trudną sytuację materialną", musi liczyć się z odmową jego uwzględnienia. Takie zachowanie nie zmierza bowiem do realizacji celu, dla którego instytucja prawa pomocy została ustanowiona. Składanie kolejnych, identycznych, wielokrotnie niepodpisywanych wniosków o przyznanie prawa pomocy, mimo dokonanej ich oceny przez Sądy obu instancji świadczy, że tego rodzaju czynność jest celem samym w sobie i nie zmierza ona do realizacji przysługujących skarżącemu uprawnień.
Dodać w tym miejscu należy, że przedmiotowa sprawa zawisła przez Sądem w dniu [...] czerwca 2013 r. i przez okres blisko 3 lat skarżący składając wnioski o przyznanie prawa pomocy blokuje wydanie wiążącego rozstrzygnięcia w sprawie.
Z uwagi na powyższe, w ocenie referendarza postępowanie wszczęte kolejnym obecnie rozpoznawanym wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. o przyznanie prawa pomocy, w całości podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Zatem na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 249a p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.