prosto w prawo Dla profesjonalistów

Art. 9 ustawa o CIT

obowiązuje od 1.07.2026Stan prawny na 5.10.2026·Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Aktualne brzmienie

Art. 9.
1.Podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a–16m.
1a.Podatnicy będący przedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz podatnicy będący przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, prowadzący działalność opodatkowaną odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji oraz inną działalność opodatkowaną podatkiem dochodowym są obowiązani w ewidencji, o której mowa w ust. 1, wyodrębnić przychody i związane z nimi koszty na poszczególne rodzaje działalności podlegającej opodatkowaniu odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji i podatkiem dochodowym.
1b.Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 18d, są obowiązani w ewidencji, o której mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej.
1c.Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe są obowiązani prowadzić te księgi przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.
1d.Z obowiązku, o którym mowa w ust. 1c, są zwolnieni podatnicy:
1)zwolnieni od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, z wyjątkiem fundacji rodzinnych;
2)o których mowa w art. 27a;
3)prowadzący uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.
1e.W przypadku spółek niebędących osobami prawnymi, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, do prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych i przesyłania tych ksiąg właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, na podstawie ust. 1c, są obowiązane te spółki, przy czym księgi te są przekazywane w terminie do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego tych spółek.
1f.W przypadku, o którym mowa w ust. 1e, księgi rachunkowe są przesyłane naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku prowadzenia działalności w więcej niż jednym miejscu – naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca siedziby. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości naczelnika urzędu skarbowego na podstawie zdania pierwszego, właściwość tę ustala się według miejsca siedziby jednego ze wspólników będącego podatnikiem.
1g.Przepis ust. 1c stosuje się odpowiednio do spółek tworzących podatkową grupę kapitałową.
1h.Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej udzielone na podstawie przepisów działu III rozdziału 9a Ordynacji podatkowej obejmuje również upoważnienie do podpisywania ksiąg rachunkowych przesyłanych na podstawie ust. 1c i 1e.
2.Jeżeli ustalenie dochodu (straty) w sposób określony w ust. 1 nie jest możliwe, dochód (stratę) ustala się w drodze oszacowania.
2a.W przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, obowiązanych do prowadzenia ewidencji rachunkowej wymienionej w ust. 1, gdy określenie dochodu na ich podstawie nie jest możliwe, dochód określa się w drodze oszacowania, z zastosowaniem wskaźnika dochodu w stosunku do przychodu w wysokości:
1)5 % – z działalności w zakresie handlu hurtowego lub detalicznego;
2)10 % – z działalności budowlanej lub montażowej albo w zakresie usług transportowych;
3)60 % – z działalności w zakresie pośrednictwa, jeżeli wynagrodzenie jest określone w formie prowizji;
4)80 % – z działalności w zakresie usług adwokackich lub rzeczoznawstwa;
5)20 % – z pozostałych źródeł przychodów.
2b.Przez działalność w zakresie handlu hurtowego lub detalicznego, o której mowa w ust. 2a pkt 1, wykonywaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, rozumie się odpłatne zbycie towarów polskim odbiorcom bez względu na miejsce zawarcia umowy.
2c.Przepisów ust. 2a i 2b nie stosuje się, jeżeli umowa w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, zawarta z krajem, na terytorium którego podatnik ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, stanowi inaczej.
2d.Podatnicy, którzy przenoszą poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składniki majątku w sposób, o którym mowa w art. 24f i art. 24g, są obowiązani wyodrębnić te składniki w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
2e.W przypadku uzyskania przez spółkę jawną statusu podatnika spółka ta jest obowiązana:
1)zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami o rachunkowości na dzień poprzedzający dzień uzyskania tego statusu oraz
2)wydzielić w kapitale podstawowym zyski wypracowane w okresie, w którym spółka ta nie posiadała statusu podatnika, jeżeli zyski te nie zostały podzielone między wspólników tej spółki.
2f.W przypadku przekształcenia spółki w spółkę niebędącą osobą prawną spółka przekształcana jest obowiązana zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami o rachunkowości na dzień poprzedzający dzień przekształcenia, przy czym przepis art. 8 ust. 6 stosuje się odpowiednio.
2g.W przypadku przekształcenia spółki niebędącej osobą prawną w spółkę, albo przejęcia spółki niebędącej osobą prawną przez spółkę w następstwie łączenia, na dzień poprzedzający dzień przekształcenia, a w przypadku przejęcia – na dzień wpisu do rejestru połączenia, spółka niebędąca osobą prawną jest obowiązana do:
1)zamknięcia ksiąg rachunkowych – w przypadku gdy prowadzi księgi rachunkowe;
2)sporządzenia wykazu składników majątku jej przedsiębiorstwa, w przypadku gdy nie prowadzi ksiąg rachunkowych, zawierającego co najmniej następujące dane:
a)liczbę porządkową,
b)określenie (nazwę) składnika majątku,
c)oznaczenie rodzaju transakcji nabycia składnika majątku,
d)datę nabycia składnika majątku,
e)kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku,
f)kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów,
g)wartość początkową składnika majątku,
h)metodę amortyzacji,
i)sumę odpisów amortyzacyjnych,
j)wartość składnika majątku przyjętą dla celów podatkowych – w przypadku gdy składnik ten został nabyty w inny sposób niż w drodze zakupu.
3.Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić obowiązek dokonywania spisu z natury niektórych towarów w przypadku zmiany ich ceny.
4.Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji składników majątku zakładu, przychodów i kosztów oraz warunki, jakim powinna odpowiadać ta ewidencja w celu prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego, dla podatników niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy dla wykonywania działalności nie tworzą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddziału lub przedstawicielstwa, mając na uwadze zakres prowadzonej działalności.
5.Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia:
1)zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi podlegające przekazaniu na podstawie ust. 1c i 1e, oraz sposób ich wykazywania w tych księgach,
2)grupy podatników innych niż określeni w ust. 1d lub spółek niebędących osobami prawnymi zwolnionych z obowiązku prowadzenia ksiąg przy użyciu programów komputerowych lub ich przesyłania w całości albo części na podstawie ust. 1c
–uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczeń podatników oraz kontroli obowiązków podatników przez organ podatkowy, identyfikowania obszarów, w których występują nadużycia w podatku lub narażonych na te nadużycia, oraz możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ksiąg.

Prostym językiem

Podatnicy CIT muszą prowadzić ewidencję rachunkową według odrębnych przepisów, tak aby można było ustalić dochód, stratę, podstawę opodatkowania i podatek za rok. Jeśli nie da się ustalić dochodu z ewidencji, urząd szacuje go, a dla niektórych zagranicznych podatników stosuje się określone wskaźniki procentowe (np. 5% dla handlu, 10% dla budownictwa).

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 16.09.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.

Powiązane przepisy

Rozporządzenia wydane na podstawie tego przepisu

1

Orzeczenia i interpretacje (1122)

Powołują ten przepis: 11 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 531 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 580 interpretacji indywidualnych (KIS); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (1122) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści

Historia zmian

13 brzmień, obecne od 1.07.2026
od 1.07.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… skarbowego te księgi po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 27 ust. 1, albo deklaracji, o której mowa w art. 28r ust. 1 końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci … te spółki, przy czym księgi te są przekazywane w terminie do końcatrzeciegosiódmego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego tych spółek. 1f. W …
od 16.06.2026 do 1.07.2026tekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… się odpowiednio do spółek tworzących podatkową grupę kapitałową. 1h. Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej udzielone na podstawie przepisów działu III rozdziału 9a Ordynacji podatkowej obejmuje również upoważnienie do podpisywania ksiąg rachunkowych przesyłanych na podstawie ust. 1c i 1e. 2. Jeżeli ustalenie dochodu (straty) w sposób określony w ust. 1 nie …
od 1.01.2023 do 16.06.2026odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej. 1c. Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe są obowiązani prowadzić te księgi przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 27 ust. 1, albo deklaracji, o której mowa w art. 28r ust. 1 , za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 1 …
od 1.01.2022 do 1.01.2023odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… jeżeli zyski te nie zostały podzielone między wspólników tej spółki. 2f. W przypadku przekształcenia spółki w spółkę niebędącą osobą prawną spółka przekształcana jest obowiązana zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami o rachunkowości na dzień poprzedzający dzień przekształcenia, przy czym przepis art. 8 ust. 6 stosuje się odpowiednio. 2g. W przypadku przekształcenia spółki niebędącej osobą prawną w spółkę, albo przejęcia spółki niebędącej osobą prawną przez spółkę w następstwie łączenia, na dzień poprzedzający dzień przekształcenia, a w przypadku przejęcia – na dzień wpisu do rejestru połączenia, spółka niebędąca osobą prawną jest obowiązana do: 1 …
od 1.01.2021 do 1.01.2022odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… wyodrębnić te składniki w ewidencji, o której mowa w ust. 1. 2e. W przypadku uzyskania przez spółkę jawną statusu podatnika spółka ta jest obowiązana: 1) zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami o rachunkowości na dzień poprzedzający dzień uzyskania tego statusu oraz 2) wydzielić w kapitale podstawowym zyski wypracowane w okresie, w którym spółka ta nie posiadała statusu podatnika, jeżeli zyski te nie zostały podzielone między wspólników tej spółki. 3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze …
od 1.01.2019 do 1.01.2021odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… podatnik ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, stanowi inaczej. 3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić obowiązek dokonywania spisu z natury niektórych towarów w przypadku zmiany ich ceny.2d. Podatnicy, którzy przenoszą poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składniki majątku w sposób, o którym mowa w art. 24f i art. 24g, są obowiązani wyodrębnić te składniki w ewidencji, o której mowa w ust. 1. 3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić obowiązek dokonywania spisu z natury niektórych towarów w przypadku zmiany ich ceny. 4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, …
od 1.01.2016 do 1.01.2019odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… podatkiem od wartości sprzedanej produkcji i podatkiem dochodowym. 1b. Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 18d, są obowiązani w ewidencji, o której mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej. 1e. W przypadku spółek niebędących osobami prawnymi, których …
od 1.01.2013 do 1.01.2016odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-–16m. 1a. Podatnicy będący armatoramiprzedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz podatnicy będący przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, prowadzący działalność opodatkowaną odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji oraz inną działalność opodatkowaną podatkiem dochodowym,są obowiązani w ewidencji, o której mowa w ust. 1, wyodrębnić … na poszczególne rodzaje działalności podlegającej opodatkowaniuodpowiednio podatkiem tonażo …
od 1.01.2004 do 1.01.2013tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link
… rzeczoznawstwa; 5) 20% - z pozostałych źródeł przychodów. 2b. Przez pojęcie „działalność w zakresie handlu hurtowego lub detalicznego”, o której mowa w ust. 2a pkt 1, wykonywanejwykonywaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, uważarozumie się odpłatne zbycie towarów polskim odbiorcom bez względu na miejsce zawarcia umowy, jeżeli podatnicy ci mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedstawicielstwo działające na podstawie zezwolenia udzielonego przez ministra właściwego do spraw gospodarki lub innego właściwego ministra. 2c. Przepisów ust. 2a i 2b nie stosuje się, jeżeli umowa w sprawie …
od 1.01.2001 do 1.01.2004z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, uważa się sprzedażodpłatne zbycie towarów polskim odbiorcom bez względu na miejsce zawarcia umowy, …
od 1.01.2000 do 1.01.2001z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 9. 1. Podatnicy są zobowiązaniobowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenieokreślenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m. 1a. Podatnicy będący armatorami w rozumieniu ustawy z dnia 24 …
od 1.01.1999 do 1.01.2000z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… dochodu (straty), podstawy opodatkowania i należnego podatku. 1a. Podatnicy będący armatorami w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym prowadzący działalność opodatkowaną podatkiem tonażowym oraz inną działalność opodatkowaną podatkiem dochodowym, są obowiązani w ewidencji, o której mowa w ust. 1, wyodrębnić przychody i związane z nimi koszty na poszczególne rodzaje działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem tonażowym i podatkiem dochodowym. 2. Jeżeli ustalenie dochodu (straty) w sposób określony w ust. 1 nie jest możliwe, dochód (stratę) ustala się w drodze oszacowania. 3. Minister Finansów, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić obowiązek dokonywania sp …
od 10.03.1992 do 1.01.1999tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu (13)

Odsyła do (30)