Spis treści ustawy
Art. 54 ustawa o finansach publicznych
zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 31.07.2026 (Dz.U. 2026 poz. 912).
Co się zmieniło
… i art. 8c ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 16a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim i art. 21 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, jednostka obsługująca zaliczana do sektora finansów publicznych …
Aktualne brzmienie
Art. 54.
1.Głównym księgowym jednostki sektora finansów publicznych, zwanym dalej „głównym księgowym”, jest pracownik, któremu kierownik jednostki powierza obowiązki i odpowiedzialność w zakresie:
1)prowadzenia rachunkowości jednostki;
2)wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi;
3)dokonywania wstępnej kontroli:
a)zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym,
b)kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych.
1)ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, chyba że odrębne ustawy uzależniają zatrudnienie w jednostce sektora finansów publicznych od posiadania obywatelstwa polskiego;
2)ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych;
3)nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, przeciwko wiarygodności dokumentów lub za przestępstwo skarbowe;
4)posiada znajomość języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania obowiązków głównego księgowego;
5)spełnia jeden z poniższych warunków:
a)ukończyła ekonomiczne jednolite studia magisterskie, ekonomiczne wyższe studia zawodowe, uzupełniające ekonomiczne studia magisterskie lub ekonomiczne studia podyplomowe i posiada co najmniej 3-letnią praktykę w księgowości,
b)ukończyła średnią, policealną lub pomaturalną szkołę ekonomiczną i posiada co najmniej 6-letnią praktykę w księgowości,
c)jest wpisana do rejestru biegłych rewidentów na podstawie odrębnych przepisów,
d)posiada certyfikat księgowy uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych albo świadectwo kwalifikacyjne uprawniające do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, wydane na podstawie odrębnych przepisów.
2a.Jeżeli w ramach wspólnej obsługi, o której mowa w art. 10a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i art. 8c ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 16a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim i art. 21 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, jednostka obsługująca zaliczana do sektora finansów publicznych zapewnia realizację zadań głównego księgowego jednostki sektora finansów publicznych przez osobę spełniającą wymogi, o których mowa w ust. 2, w jednostce obsługiwanej nie zatrudnia się głównego księgowego.
3.Dowodem dokonania przez głównego księgowego wstępnej kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jest jego podpis złożony na dokumentach dotyczących danej operacji. Złożenie podpisu przez głównego księgowego na dokumencie, obok podpisu pracownika właściwego rzeczowo, oznacza, że:
1)nie zgłasza zastrzeżeń do przedstawionej przez właściwych rzeczowo pracowników oceny prawidłowości tej operacji i jej zgodności z prawem;
2)nie zgłasza zastrzeżeń do kompletności oraz formalno-rachunkowej rzetelności i prawidłowości dokumentów dotyczących tej operacji;
3)zobowiązania wynikające z operacji mieszczą się w planie finansowym jednostki.
4.Główny księgowy, w razie ujawnienia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 3, zwraca dokument właściwemu rzeczowo pracownikowi, a w razie nieusunięcia nieprawidłowości odmawia jego podpisania.
5.O odmowie podpisania dokumentu i jej przyczynach główny księgowy zawiadamia pisemnie kierownika jednostki. Kierownik jednostki może wstrzymać realizację zakwestionowanej operacji albo wydać w formie pisemnej polecenie jej realizacji.
6.Jeżeli kierownik jednostki wyda polecenie realizacji zakwestionowanej operacji, niezwłocznie zawiadamia o tym w formie pisemnej dysponenta części budżetowej, a w przypadku jednostki samorządu terytorialnego i jednostek wymienionych w art. 9 pkt 3, 4, 10, 13 i 14, dla których organem założycielskim jest jednostka samorządu terytorialnego – zarząd jednostki samorządu terytorialnego, uzasadniając realizację zakwestionowanej operacji. W przypadku gdy polecenie wyda wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa, zawiadamia on organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego oraz właściwą regionalną izbę obrachunkową.
7.W celu realizacji swoich zadań główny księgowy ma prawo:
1)żądać od kierowników innych komórek organizacyjnych jednostki udzielania w formie ustnej lub pisemnej niezbędnych informacji i wyjaśnień, jak również udostępnienia do wglądu dokumentów i wyliczeń będących źródłem tych informacji i wyjaśnień;
2)wnioskować do kierownika jednostki o określenie trybu, zgodnie z którym mają być wykonywane przez inne komórki organizacyjne jednostki prace niezbędne do zapewnienia prawidłowości gospodarki finansowej oraz ewidencji księgowej, kalkulacji kosztów i sprawozdawczości finansowej.
8.Przepisy dotyczące głównego księgowego stosuje się odpowiednio do głównego księgowego budżetu państwa, głównego księgowego części budżetowej oraz skarbnika (głównego księgowego budżetu jednostki samorządu terytorialnego).
9.Głównym księgowym placówki zagranicznej podległej ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych może być osoba, która spełnia wymagania określone w ust. 2 pkt 1–4, posiada wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz ukończyła z wynikiem pozytywnym kurs administracyjno-finansowy organizowany przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zagranicznych.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 3.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Ważne pojęcia
Ten przepis definiuje: głównym księgowym
Powiązane przepisy
- art. 2 pkt 2 definicjazarządzie jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to również wójta, burmistrza lub prezydenta miasta;
- art. 2 pkt 4 definicjaodrębnych ustawach – rozumie się przez to ustawy inne niż niniejsza ustawa oraz ustawa budżetowa;
- art. 2 pkt 8 definicjadysponencie części budżetowej – rozumie się przez to kierowników jednostek oraz organy wymienione w art. 139 ust. 2, właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów oraz kierowników państwowych jednostek…
- art. 34a ust. 1 definicjaKierownik jednostki sektora finansów publicznych, zwany dalej „kierownikiem jednostki”, udostępnia i aktualizuje w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych, zwanym dalej „Centralnym Rejestrem Umów…
- ustawa o samorządzie gminnym art. 10a odesłanieGmina może zapewnić wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną:
- ustawa o samorządzie powiatowym art. 6a odesłaniePowiat może zapewnić wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną:
- ustawa o samorządzie województwa art. 8c odesłanieWojewództwo może zapewnić wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną:
- ustawa o związku metropolitalnym w województwie śląskim art. 16a odesłanieZwiązek metropolitalny może zapewnić wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną:
- ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim art. 21 odesłanieZwiązek metropolitalny może zapewnić wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną:
- art. 9 pkt 3 odesłaniejednostki budżetowe;
- art. 9 pkt 4 odesłaniesamorządowe zakłady budżetowe;
- art. 9 pkt 10 odesłaniesamodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
Orzeczenia i interpretacje 22
Powołują ten przepis: 17 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 5 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Gdańsku z 12 grudnia 2024 r., III SAB/Gd 246/24
- Zarządzenie SR Szczecin-Centrum w Szczecinie z 20 maja 2024 r., IX P 89/23
- Wyrok SA w Lublinie z 22 marca 2024 r., I ACa 892/23
- Wyrok SR dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 7 marca 2024 r., VI P 295/17
- Wyrok WSA w Rzeszowie z 14 grudnia 2021 r., II SAB/Rz 143/21
- Wyrok WSA w Poznaniu z 1 grudnia 2021 r., IV SA/Po 704/21
- Uzasadnienie SO w Poznaniu z 27 lipca 2021 r., IV Ka 616/21
- Wyrok WSA w Łodzi z 6 maja 2021 r., II SA/Łd 674/20
- Wyrok SO w Częstochowie z 15 października 2019 r., II K 120/18
- Wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2019 r., V SA/Wa 1820/18
Wszystkie (22) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
4 brzmień, obecne od 31.07.2026
… i art. 8c ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 16a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim i art. 21 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, jednostka obsługująca zaliczana do sektora finansów publicznych …
… wymagania określone w ust. 2 pkt 1–4, posiada wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz ukończyła z wynikiem pozytywnym kurs administracyjno-finansowy …
… członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) -–strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, chyba że odrębne … ksiąg rachunkowych, wydane na podstawie odrębnych przepisów.2a. Jeżeli w ramach wspólnej obsługi, o której mowa w art. 10a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i art. 8c ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa,, jednostka obsługująca zaliczana do sektora finansów publicznych zapewnia realizację zadań głównego księgowego jednostki sektora finansów publicznych przez osobę spełniającą wymogi, o których mowa w ust. 2, w jednostce obsługiwanej nie zatrudnia się gł …
Odsyła do 22
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 9 zastrzeżenie
- ustawa o samorządzie gminnym art. 10a odesłanie
- ustawa o samorządzie powiatowym art. 6a odesłanie
- ustawa o samorządzie województwa art. 8c odesłanie
- ustawa o związku metropolitalnym w województwie śląskim art. 16a odesłanie
- ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim art. 21 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 2 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 1 pkt 3 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 3 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 9 pkt 3 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 9 pkt 4 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 9 pkt 10 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 9 pkt 13 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 9 pkt 14 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 2 pkt 1 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 4 stosowanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 2 pkt 2 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 2 pkt 3 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 2 pkt 4 odesłanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 5 stosowanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 6 stosowanie
- ustawa o finansach publicznych art. 54 ust. 7 stosowanie