Spis treści ustawy
Art. 109 ust. 1 ustawa o gospodarce nieruchomościami
Aktualne brzmienie
1.Gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży:
1)niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego;
2)prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę;
3)nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
4)nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości;
4a)nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji, jeżeli przewiduje to uchwała, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji;
4b)nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji, o której mowa w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji.
5) (uchylony)
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 3.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 4 pkt 1 definicjanieruchomości gruntowej – należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności;
- art. 4 pkt 5 definicjaplanie miejscowym – należy przez to rozumieć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
- art. 4 pkt 9b definicjajednostce samorządu terytorialnego – należy przez to rozumieć gminę, powiat lub województwo;
- art. 109 ust. 2 wyjątek z innego przepisuPrzepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planów miejscowych do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Prze…
- ustawa o rewitalizacji art. 8 odesłanieW przypadku gdy gmina zamierza realizować zadania własne, o których mowa w art. 3 ust. 1, rada gminy wyznacza, w drodze uchwały, z własnej inicjatywy albo na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, obszar zdegr…
Orzeczenia i interpretacje 56
Powołują ten przepis: 52 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 4 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SA w Krakowie z 19 stycznia 2026 r., I ACa 1868/22
- Wyrok SO w Warszawie z 7 listopada 2024 r., I C 136/24
- Wyrok SO w Gliwicach z 22 marca 2024 r., I C 1636/22
- Postanowienie SO w Olsztynie z 22 listopada 2023 r., IX Ca 1095/23
- Wyrok SA w Łodzi z 29 września 2023 r., I ACa 832/19
- Postanowienie SO w Olsztynie z 25 września 2023 r., IX Ca 693/23
- Wyrok SA w Białymstoku z 31 marca 2022 r., I ACa 431/21
- Wyrok SO w Warszawie z 29 czerwca 2021 r., V Ca 2623/19
- Zarządzenie SO w Łodzi z 4 marca 2021 r., X GC 1133/19
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 10 sierpnia 2020 r., III Ca 1964/19
Wszystkie (56) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
6 brzmień, obecne od 15.08.2019
… budowli przeciwpowodziowych oraz stacji radarów meteorologicznych;
10) prawo pierwokupu przysługuje Krajowemu Zasobowi Nieruchomości w przypadkach, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości.
4. Prawo pierwokupu wykonuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
… w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji.
5) nieruchomości położonej na obszarze portów i przystani morskich.
5) (uchylony)
2. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości …
… jednostek samorządu terytorialnego;
2) prawa użytkowania wieczystego nie zabudowanejniezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę;
3) nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;4) nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania … w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji.5) nieruchomości położonej na obszarze portów i przystani morskich.
2. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości przez …
… odszkodowanie lub rekompensata za utratę własności nieruchomości;
4) prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w wyniku zamiany własności nieruchomości,;
5) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, prawo …
Art. 109.
1. Gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży:
1) nie zabudowanejniezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa lub gminy,albo jednostek samorządu terytorialnego;2) prawa użytkowania wieczystego nie zabudowanej nieruchomości … na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne,4) nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości.
4) nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości;
4a) nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji, jeżeli przewiduje to uchwała, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 …
Odsyłają tu 2
- ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 109 ust. 2 do art. 109 ust. 1 pkt 1, art. 109 ust. 1 pkt 2
- ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 109 ust. 3 pkt 5 do art. 109 ust. 1 pkt 3, art. 109 ust. 1 pkt 4
Odsyła do 1
- ustawa o rewitalizacji art. 8 odesłanie