Spis treści ustawy
Art. 4 ustawa o gospodarce nieruchomościami
Aktualne brzmienie
Art. 4.Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)nieruchomości gruntowej – należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności;
2)zasobie nieruchomości – należy przez to rozumieć nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa;
3)działce gruntu – należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej;
3a)działce budowlanej – należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce;
3b)zbywaniu albo nabywaniu nieruchomości – należy przez to rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste;
4)poprzednim właścicielu – należy przez to rozumieć osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów;
5)planie miejscowym – należy przez to rozumieć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
6)wycenie nieruchomości – należy przez to rozumieć postępowanie, w wyniku którego dokonuje się określenia wartości nieruchomości;
6a)określaniu wartości nieruchomości – należy przez to rozumieć określanie wartości nieruchomości jako przedmiotu prawa własności i innych praw do nieruchomości;
7)powszechnej taksacji nieruchomości – należy przez to rozumieć wycenę nieruchomości, w wyniku której następuje ustalenie wartości katastralnej nieruchomości;
8)szacowaniu nieruchomości – należy przez to rozumieć czynności związane z określaniem wartości nieruchomości;
9)właściwym organie – należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa;
9a)samorządowej osobie prawnej – należy przez to rozumieć osoby prawne powoływane lub tworzone przez organy jednostek samorządu terytorialnego;
9b)jednostce samorządu terytorialnego – należy przez to rozumieć gminę, powiat lub województwo;
9b¹)staroście – należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu;
9c)właściwym urzędzie – należy przez to rozumieć starostwo powiatowe, w którym wykonywane są zadania z zakresu administracji rządowej dotyczące gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa, albo odpowiednio urząd gminy, starostwo powiatowe lub urząd marszałkowski, w których prowadzone są sprawy gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek samorządu terytorialnego;
9d)radzie lub sejmiku – należy przez to rozumieć radę gminy lub radę powiatu oraz sejmik województwa;
10)jednostce organizacyjnej – należy przez to rozumieć państwową lub samorządową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;
11)opłacie adiacenckiej – należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości;
12)spółce – należy przez to rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością;
13)osobie bliskiej – należy przez to rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu;
14) (uchylony)
15)organizacjach zawodowych rzeczoznawców majątkowych – należy przez to rozumieć stowarzyszenia, których co najmniej połowę członków stanowią rzeczoznawcy majątkowi, związki takich stowarzyszeń, a także izby gospodarcze, których co najmniej połowę członków stanowią przedsiębiorcy, o których mowa w art. 174 ust. 7 pkt 1;
16)nieruchomości podobnej – należy przez to rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość;
17)stanie nieruchomości – należy przez to rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona;
18)łączności publicznej – należy przez to rozumieć sieci telekomunikacyjne oraz powiązane zasoby służące zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu art. 2 pkt 80 ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. poz. 1221, z 2025 r. poz. 637 i 820 oraz z 2026 r. poz. 252);
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 3.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Ważne pojęcia
Ten przepis definiuje: nieruchomości gruntowej, zasobie nieruchomości, działce gruntu, działce budowlanej, zbywaniu albo nabywaniu nieruchomości, zbywaniu, nabywaniu nieruchomości, poprzednim właścicielu, planie miejscowym, wycenie nieruchomości, określaniu wartości nieruchomości, powszechnej taksacji nieruchomości, szacowaniu nieruchomości, właściwym organie, samorządowej osobie prawnej, jednostce samorządu terytorialnego, staroście, właściwym urzędzie, radzie lub sejmiku, radzie, sejmiku, jednostce organizacyjnej, opłacie adiacenckiej, spółce, osobie bliskiej, organizacjach zawodowych rzeczoznawców majątkowych, nieruchomości podobnej, stanie nieruchomości, łączności publicznej, działalności gospodarczej
Powiązane przepisy
- art. 174 ust. 7 pkt 1 odesłanieprowadząc we własnym imieniu działalność gospodarczą jednoosobowo lub w ramach spółki osobowej w zakresie szacowania nieruchomości, lub
Orzeczenia i interpretacje 1679
Powołują ten przepis: 391 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 1288 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok NSA z 9 września 2026 r., I OSK 1923/23
- Wyrok WSA w Łodzi z 2 września 2026 r., II SA/Łd 343/26
- Wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2026 r., II SA/Łd 406/26
- Postanowienie NSA z 21 sierpnia 2026 r., I OW 103/26
- Wyrok WSA w Kielcach z 14 sierpnia 2026 r., II SA/Ke 301/26
- Wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2026 r., II SA/Łd 154/26
- Wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2026 r., II SA/Łd 153/26
- Wyrok NSA z 16 lipca 2026 r., I OSK 1636/23
- Wyrok WSA w Łodzi z 15 lipca 2026 r., II SA/Łd 258/26
- Wyrok WSA w Gdańsku z 15 lipca 2026 r., II SA/Gd 42/26
Wszystkie (1679) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
11 brzmień, obecne od 31.08.2023
… (Dz. U. poz. 1221, z 2025 r. poz. 637 i 820 oraz z 2026 r. poz. 252);
19) działalności gospodarczej – należy przez to rozumieć działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, 1795 i 1826).
… osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu;
14) standardach zawodowych - należy przez to rozumieć reguły postępowania przy wykonywaniu zawodu rzeczoznawcy majątkowego, ustalone zgodnie z przepisami prawa;
14) (uchylony)
15) organizacjach zawodowych rzeczoznawców majątkowych – należy przez …
… ustalone zgodnie z przepisami prawa;
15) organizacjach zawodowych -rzeczoznawców majątkowych – należy przez to rozumieć stowarzyszeniai, których co najmniej połowę członków stanowią rzeczoznawcy majątkowi, związki takich stowarzyszeńzrzeszające osoby zawodowo wykonujące czynności rzeczoznawcy majątkowego, a także izby gospodarcze, których co najmniej połowę członków stanowią przedsiębiorcy, o których mowa w art. 174 ust. 7 pkt 1;
16) nieruchomości podobnej – należy przez to rozumieć nieruchomość, …
… postępowania przy wykonywaniu zawodu rzeczoznawcy majątkowego, pośrednika w obrocie nieruchomościami, zarządcy nieruchomości, ustalone zgodnie z przepisami prawa,;
15) organizacjach zawodowych - należy przez to rozumieć utworzone, zgodnie z przepisami o stowarzyszeniach, stowarzyszenia i związki stowarzyszeń zrzeszające osoby zawodowo wykonujące czynności odpowiednio rzeczoznawcy majątkowego, pośrednika w obrocie nieruchomościami lub zarządcy nieruchomości,;
16) nieruchomości podobnej – należy przez to rozumieć nieruchomość, …
… oraz inne cechy wpływające na jej wartość;
17) stanie nieruchomości -– należy przez to rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona.;
18) łączności publicznej – należy przez to rozumieć sieci …
… związane z określaniem wartości nieruchomości;
9) właściwym organie -– należy przez to rozumieć, z zastrzeżeniem art. 60, starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz zarządorgan wykonawczy gminy, zarząd powiatu i zarząd województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa,;
9a) samorządowej osobie prawnej – należy przez to rozumieć osoby …
… nieposiadającą osobowości prawnej;
11) opłacie adiacenckiej -–należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem … urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości,,;12) spółce – należy przez to rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z … zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona.
18) łączności publicznej – należy przez to rozumieć sieci telekomunikacyjne oraz powiązane zasoby służące zapewnieniu …
… stanowią odrębny przedmiot własności;
2) zasobie nieruchomości -– należy przez to rozumieć nieruchomościstanowiące własność, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub trwały zarząd, a także nie obciążone prawem użytkowania,województwa;3) działce gruntu – należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą … część lub całość nieruchomości gruntowej;
3a) działce budowlanej-– należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową lubzabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej ora …
… ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej;
3a) działce budowlanej - należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego,
4) poprzednim właścicielu – należy przez to rozumieć osobę, która … do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu isamorządu województwa,
9a) samorządowej osobie prawnej – należy przez to … terytorialnego – należy przez to rozumieć gminę, powiat lubsamorząd województwawojewództwo;
9b¹) staroś …
Art. 4. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) nieruchomości gruntowej -– należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności,;
2) zasobie nieruchomości - należy przez to rozumieć nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub własność gminy,województwa nie oddane w użytkowanie wieczyste lub trwały zarząd, a także nie obciążone prawem użytkowania,
3) działce gruntu -– należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości wydzieloną w wyniku jej podziału albo scalenia i podziału, a także odrębnie położoną część tej nieruchomości,g …
Odsyłają tu 5
- ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 37 ust. 2 pkt 11
- rozporządzenie w sprawie stałego doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych § 2 pkt 1 do art. 4 pkt 15
- ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości art. 4 ust. 15 do art. 4 pkt 13
- ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym art. 29b ust. 7 do art. 4 pkt 13
- ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych art. 35 ust. 1 do art. 4 pkt 3a