Art. 2 ustawa o pracowniczych programach emerytalnych
Aktualne brzmienie
Art. 2.
1.Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)program – program zakładowy albo program międzyzakładowy;
2)pracownik – osobę zatrudnioną, w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania, spółdzielczej umowy o pracę, osobę zatrudnioną na podstawie umowy zawartej w wyniku powołania lub wyboru do organu reprezentującego osobę prawną oraz członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych, a jeżeli umowa zakładowa tak stanowi, także:
a)osobę wykonującą pracę nakładczą, o której mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 303 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423 i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25 i 473), lub
b)osobę fizyczną wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, 1172 i 1508 oraz z 2026 r. poz. 184 i 507) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub
c)członka rady nadzorczej wynagradzanego z tytułu pełnienia tej funkcji;
3)zakład ubezpieczeń – zakład ubezpieczeń prowadzący działalność, o której mowa w dziale I załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1526 oraz z 2026 r. poz. 176 i 644);
4)fundusz inwestycyjny – fundusz inwestycyjny otwarty lub specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 60, 176, 484 i 644);
5)towarzystwo emerytalne – pracownicze towarzystwo emerytalne w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1113, z 2025 r. poz. 1069, 1216 i 1425 oraz z 2026 r. poz. 176 i 644);
6)fundusz emerytalny – pracowniczy fundusz emerytalny w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;
7)instytucja finansowa – zakład ubezpieczeń, fundusz inwestycyjny lub zarządzający zagraniczny, który zarządza środkami gromadzonymi w programie na podstawie umowy z pracodawcą;
8)instytucja finansowa prowadząca IKE – instytucję finansową prowadzącą IKE uczestnika w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 91);
9)zarządzający – instytucję finansową lub fundusz emerytalny;
10)konwersja – jednoczesne odkupienie jednostek uczestnictwa w jednym funduszu inwestycyjnym i nabycie jednostek uczestnictwa w innym funduszu inwestycyjnym zarządzanym przez to samo towarzystwo za środki pieniężne uzyskane z odkupienia jednostek uczestnictwa, pod warunkiem że jednostki odkupywane i nabywane są rejestrowane jako stanowiące środki uczestnika odpowiednio ze składki podstawowej lub dodatkowej;
11)uczestnik – pracownika lub inną osobę, która przystąpiła do programu;
11a)potencjalny uczestnik – pracownika, który ma prawo do przystąpienia do programu i nie jest jego uczestnikiem;
12)osoba uprawniona – osobę wskazaną przez uczestnika w deklaracji, która otrzyma środki z programu w przypadku jego śmierci, osobę, o której mowa w art. 832 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, oraz spadkobiercę uczestnika;
13)środki – środki finansowe gromadzone w celu realizacji programu, inwestowane w jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, jednostki ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego działającego na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, jednostki rozrachunkowe funduszy emerytalnych albo jednostki wyodrębnione przez zarządzającego zagranicznego – na rachunku uczestnika prowadzonym przez zarządzającego lub środki pieniężne na rachunku uczestnika, prowadzonym na podstawie zakładowej umowy emerytalnej przez zarządzającego;
14)organ nadzoru – Komisję Nadzoru Finansowego, o której mowa w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 640 i 1069 oraz z 2026 r. poz. 252 i 644);
15)wynagrodzenie – podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252, 426, 473 i 507), bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy;
16)rachunek – zapis w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego, rachunek, na który są wpłacane składki do funduszu emerytalnego, lub rachunek w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym prowadzony na zasadach określonych w ustawie, a w zakresie nieuregulowanym w ustawie – na zasadach określonych w przepisach właściwych dla tych rejestrów i rachunków;
17)IKE – indywidualne konto emerytalne w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego;
18)wypłata – dokonaną przez uczestnika lub osobę uprawnioną wypłatę gotówkową lub realizację przelewu środków zgromadzonych w ramach programu na wskazany przez uczestnika lub tę osobę rachunek bankowy – na warunkach określonych w umowie zakładowej, w przypadku spełnienia warunków określonych w ustawie;
19)wypłata transferowa – przekazanie środków na warunkach określonych w ustawie do innego programu, na IKE uczestnika albo osoby uprawnionej, z PPK zmarłego uczestnika PPK, lub z IKE uczestnika albo osoby uprawnionej do programu w przypadkach i na warunkach, o których mowa w przepisach o pracowniczych planach kapitałowych i w przepisach o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego;
20)zwrot – wycofanie środków zgromadzonych w ramach programu w przypadku jego likwidacji, jeżeli nie zachodzą przesłanki do wypłaty bądź wypłaty transferowej;
21)dyspozycja – polecenie dokonania wypłaty albo wypłaty transferowej składane przez uczestnika zarządzającemu;
22)NIP – numer identyfikacji podatkowej nadany zgodnie z przepisami o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników;
23)zagraniczny organ nadzoru – krajowe władze państwa członkowskiego Unii Europejskiej wyznaczone przez to państwo do wykonywania zadań związanych z nadzorowaniem realizacji programu emerytalnego przez pracodawcę mającego siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;
24)zarządzający zagraniczny – podmiot, niezależnie od jego formy prawnej, mający swoją siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, podlegający nadzorowi organu nadzoru tego państwa, którego przedmiotem działalności jest gromadzenie środków pieniężnych i ich lokowanie, z przeznaczeniem na wypłatę uczestnikom programu emerytalnego po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego;
25)PPK – pracowniczy plan kapitałowy w rozumieniu ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 192);
26)trwały nośnik informacji ‒ instrument pozwalający uczestnikowi na przechowywanie informacji kierowanych osobiście do tego uczestnika w sposób, który umożliwia przyszłe korzystanie z tych informacji, przez okres odpowiedni do ich celów, i który pozwala na niezmienione odtworzenie przechowywanej informacji;
27)przeniesienie – przekazanie przez dotychczasowego zarządzającego środków zgromadzonych w ramach programu do nowego zarządzającego w związku ze zmianą formy programu lub zarządzającego;
28)rachunek dodatkowy – rachunek pracodawcy, na który uczestnicy nieotrzymujący wynagrodzenia od pracodawcy mogą przekazać środki pieniężne przeznaczone na finansowanie składek dodatkowych na zasadach określonych w art. 25 ust. 5a–5c.
2.Do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a–c, przepisy ustawy o stosunku pracy i pracodawcy stosuje się odpowiednio.
Prostym językiem
Ustawa określa, co oznaczają poszczególne pojęcia w pracowniczych programach emerytalnych. Pracownik to osoba zatrudniona na podstawie różnych umów, a w niektórych przypadkach także osoba wykonująca pracę nakładczą, umowę zlecenia lub członek rady nadzorczej. Program może być zakładowy lub międzyzakładowy, a uczestnikiem jest pracownik lub inna osoba, która do niego przystąpiła. Środki gromadzone w programie są inwestowane w jednostki funduszy lub inne aktywa, a wypłata i wypłata transferowa odbywają się na określonych warunkach.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 22.06.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Ważne pojęcia
Ten przepis definiuje: program · pracownik · zakład ubezpieczeń · fundusz inwestycyjny · towarzystwo emerytalne · fundusz emerytalny · instytucja finansowa · instytucja finansowa prowadząca IKE · zarządzający · konwersja · uczestnik · potencjalny uczestnik · osoba uprawniona · środki · organ nadzoru · wynagrodzenie · rachunek · IKE · wypłata · wypłata transferowa · zwrot · dyspozycja · NIP · zagraniczny organ nadzoru · zarządzający zagraniczny · PPK · przeniesienie · rachunek dodatkowy
Powiązane przepisy
- art. 18 ust. 1 definicjaPrzystąpienie pracownika do programu na warunkach określonych w umowie zakładowej następuje na podstawie deklaracji o przystąpieniu do programu złożonej w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na t…
- Kodeks pracy art. 303 § 1 odesłanieRada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zakres stosowania przepisów prawa pracy do osób wykonujących pracę nakładczą, ze zmianami wynikającymi z odmiennych warunków wykonywania tej pracy.
- Kodeks cywilny art. 750 odesłanieDo umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
- Kodeks cywilny art. 832 § 2 odesłanieJeżeli w chwili śmierci ubezpieczonego nie ma osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia, suma ta przypada najbliższej rodzinie ubezpieczonego w kolejności ustalonej w ogólnych warunkach ubezpieczenia, chyba że u…
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 19 ust. 1 odesłanieRoczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 i 7, w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przecięt…
- art. 25 ust. 5a odesłanieSkładka dodatkowa może być odprowadzana na rachunek w programie również ze źródeł innych niż wynagrodzenie za okresy, w których uczestnik zatrudniony u pracodawcy prowadzącego ten program nie otrzymywał wynagrodzenia.
- art. 25 ust. 5b odesłanieSkładka dodatkowa odprowadzana ze źródeł innych niż wynagrodzenie jest przekazywana przez uczestnika na rachunek dodatkowy wskazany przez pracodawcę, z którego następnie pracodawca odprowadza ją na rachunek uczestnika w …
- art. 25 ust. 5c odesłanieUczestnik deklarujący składkę dodatkową odprowadzaną ze źródeł innych niż wynagrodzenie jest obowiązany upoważnić pracodawcę do przyjęcia środków wpłacanych przez uczestnika na rachunek dodatkowy oraz do przekazania ich …
Historia zmian
6 brzmień, obecne od 1.01.2023
… który pozwala na niezmienione odtworzenie przechowywanej informacji;
27) przeniesienie – przekazanie przez dotychczasowego zarządzającego środków zgromadzonych w ramach programu do nowego zarządzającego w związku ze zmianą formy programu lub zarządzającego;
28) rachunek dodatkowy – rachunek pracodawcy, na który uczestnicy nieotrzymujący wynagrodzenia od pracodawcy mogą przekazać środki pieniężne przeznaczone na finansowanie składek dodatkowych na zasadach określonych w art. 25 ust. 5a–5c.
2. Do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a–c, przepisy ustawy o stosunku pracy i pracodawcy stosuje się odpowiednio.
… – pracownika lub inną osobę, która przystąpiła do programu;
11a) potencjalny uczestnik – pracownika, który ma prawo do przystąpienia do programu i nie jest jego uczestnikiem;
12) osoba uprawniona – osobę wskazaną przez uczestnika w deklaracji, … r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 192);26) trwały nośnik informacji ‒ instrument pozwalający uczestnikowi na przechowywanie informacji kierowanych osobiście do tego uczestnika w sposób, który umożliwia przyszłe korzystanie z tych informacji, przez okres odpowiedni do ich celów, i który pozwala na niezmienione odtworzenie przechowywanej informacji;
2. Do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a–c, przepisy ustawy o sto …
Odsyłają tu (12)
- ustawa o pracowniczych programach emerytalnych art. 36 ust. 6 pkt 1
- ustawa o pracowniczych programach emerytalnych art. 36 ust. 6 pkt 3
- ustawa o CIT art. 15c ust. 16 pkt 13
- rozporządzenie w sprawie określenia zakresu danych zawartych w dokumencie płatniczym przekazywanym przez zarządzającego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych § 2 pkt 1
- rozporządzenie w sprawie sposobu, szczegółowego zakresu i terminów przekazywania do Narodowego Banku Polskiego danych niezbędnych do ustalania polityki pieniężnej, okresowych ocen sytuacji pieniężnej państwa oraz analiz ryzyka systemowego § 2 pkt 5 do art. 2 ust. 1 pkt 7
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 4 pkt 20 lit. b tiret czwarte do art. 2 ust. 1 pkt 24
- ustawa o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw art. 47 pkt 1
- ustawa o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw art. 47 pkt 2
- ustawa o pracowniczych planach kapitałowych art. 13 ust. 2 do art. 2 ust. 1 pkt 15
- ustawa o pracowniczych planach kapitałowych art. 13 ust. 4 pkt 2 do art. 2 ust. 1 pkt 15
- ustawa o pracowniczych planach kapitałowych art. 133 ust. 1 do art. 2 ust. 1 pkt 15
- ustawa o pracowniczych planach kapitałowych art. 133 ust. 2 pkt 2 do art. 2 ust. 1 pkt 15
Odsyła do (10)
- Kodeks pracy art. 303 § 1 odesłanie
- Kodeks cywilny art. 750 odesłanie
- Kodeks cywilny art. 832 § 2 odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 19 ust. 1 odesłanie
- ustawa o pracowniczych programach emerytalnych art. 25 ust. 5a odesłanie
- ustawa o pracowniczych programach emerytalnych art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a odesłanie
- ustawa o pracowniczych programach emerytalnych art. 25 ust. 5b odesłanie
- ustawa o pracowniczych programach emerytalnych art. 25 ust. 5c odesłanie
- ustawa o pracowniczych programach emerytalnych art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b odesłanie
- ustawa o pracowniczych programach emerytalnych art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c odesłanie