Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści ustawy

Art. 13 ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązuje od 1.01.2026Stan prawny na 16.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗
Cała ustawa

zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 1.01.2026 (Dz.U. 2025 poz. 1083).

Co się zmieniło
… rozpoczęcia spełniania warunków do dnia zakończenia ich spełniania; 19) marynarze – od dnia oznaczonego jako dzień uzyskania statusu marynarza w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 8 ust. 16, do dnia upływu 12 miesięcy kalendarzowych liczonych od dnia oznaczonego w tym zaświadczeniu jako dzień uzyskania statusu marynarza, z wyłączeniem okresu zawieszenia statusu marynarza trwającego niekrócej niż 1 miesiąc i niedłużej niż 3 miesiące w danym roku kalendarzowym.

Aktualne brzmienie

Art. 13.Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach:
1)pracownicy – od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku;
2)osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy – od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy;
2a) (uchylony)
3)członkowie spółdzielni – od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy na rzecz spółdzielni do dnia zakończenia jej wykonywania;
4)osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców;
4a)wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością – od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców;
4b)wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej – od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców;
5)osoby współpracujące – od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia lub współpracy z osobami fizycznymi wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców do dnia zakończenia tej współpracy;
5a)osoby świadczące pracę lub usługi w zamian za akcje obejmowane w prostej spółce akcyjnej – od dnia rozpoczęcia świadczenia tej pracy lub tych usług do dnia zakończenia ich świadczenia;
6)posłowie i senatorowie – od dnia nabycia prawa do uposażenia do dnia utraty tego prawa;
7)stypendyści sportowi – od dnia spełnienia warunków, o których mowa w art. 8 ust. 12, do dnia zaprzestania spełniania tych warunków;
8)osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania – od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy do dnia zakończenia wykonywania tej pracy;
9)bezrobotni – od dnia nabycia prawa do zasiłku, świadczenia integracyjnego lub stypendium do dnia utraty prawa do nich;
9a)osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a – od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego;
9b) (uchylony)
9c)osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9c – od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego;
10)duchowni – od dnia przyjęcia do stanu duchownego do dnia wystąpienia z tego stanu, a w przypadku alumnów seminariów duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów – od dnia ukończenia 25 lat;
11)żołnierze niezawodowi w służbie czynnej oraz osoby odbywające służbę zastępczą – od dnia powołania lub skierowania do tej służby do dnia zwolnienia z tej służby;
12) (uchylony)
13)osoby pozostające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego – od dnia spełnienia warunków, o których mowa w art. 9 ust. 6, do dnia zaprzestania spełniania tych warunków;
13a)osoby, o których mowa w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1 – od dnia określonego w oświadczeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 15, jako dzień rozpoczęcia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, niewcześniej jednak niż od dnia, w którym oświadczenie zostało złożone, do dnia wskazanego w oświadczeniu jako dzień zakończenia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
13b)osoby niepodejmujące zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o których mowa w art. 6c ust. 1 – od dnia określonego we wniosku, o którym mowa w art. 36c, jako dzień rozpoczęcia sprawowania opieki nad osobą pobierającą świadczenie wspierające, niewcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony, do dnia wskazanego we wniosku jako dzień zakończenia sprawowania opieki nad tą osobą;
14)osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 – od dnia nabycia prawa do świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego, wynagrodzenia przysługującego w okresie świadczenia górniczego lub w okresie stypendium na przekwalifikowanie do dnia utraty tego prawa;
15)pobierający stypendium słuchacze Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego – od dnia uzyskania statusu słuchacza do dnia utraty tego statusu;
15a)doktoranci – w okresie otrzymywania stypendium doktoranckiego;
16)osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 21 – od dnia nabycia prawa do świadczenia szkoleniowego do dnia utraty tego prawa;
17)członkowie rad nadzorczych – od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji;
18)małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – od dnia objęcia urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do dnia upływu kadencji, na którą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej został wybrany, a w przypadku gdy dana osoba spełniła warunki określone w art. 4 pkt 19 w trakcie kadencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej albo przestała spełniać te warunki w trakcie kadencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – od dnia rozpoczęcia spełniania warunków do dnia zakończenia ich spełniania;
19)marynarze – od dnia oznaczonego jako dzień uzyskania statusu marynarza w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 8 ust. 16, do dnia upływu 12 miesięcy kalendarzowych liczonych od dnia oznaczonego w tym zaświadczeniu jako dzień uzyskania statusu marynarza, z wyłączeniem okresu zawieszenia statusu marynarza trwającego niekrócej niż 1 miesiąc i niedłużej niż 3 miesiące w danym roku kalendarzowym.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 28.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Powiązane przepisy

  • art. 4 pkt 4 definicja
    zasiłki – zasiłki i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego;
  • art. 4 pkt 19 definicja
    małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – osobę będącą małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku gdy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie ma małżonka – inną osobę wskazaną przez Prezydenta R…
  • art. 6 ust. 1 pkt 3 definicja
    członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi dalej „członkami spółdzielni”;
  • art. 6 ust. 1 pkt 4 definicja
    osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobior…
  • art. 6 ust. 1 pkt 9 definicja
    osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub uczestnictwa w zleconych przez starostę działaniach w zakresie reintegracji społecznej, na …
  • art. 36aa odesłanie
    Osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem, która prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy, może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu spraw…
  • Prawo przedsiębiorców art. 18 ust. 1 odesłanie
    Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuj…
  • art. 8 ust. 12 odesłanie
    Za stypendystę sportowego uważa się osobę pobierającą stypendium sportowe, z wyjątkiem osób uczących się lub studiujących, jeśli nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu.
  • art. 6 ust. 1 pkt 9a odesłanie
    osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub prz…
  • art. 6 ust. 1 pkt 9c odesłanie
    osobami niepełnosprawnymi zarejestrowanymi w powiatowym urzędzie pracy jako poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu pobierającymi stypendium na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach za…
  • art. 9 ust. 6 odesłanie
    Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, art. 6a ust. 1, art. 6b ust. 1, oraz osoby niepodejmujące zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o których mowa w art. 6c ust. 1, a także osoby przebywające na urlopach wych…
  • art. 6a ust. 1 odesłanie
    Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:

Orzeczenia i interpretacje 6228

Powołują ten przepis: 5213 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 1015 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (6228) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Historia zmian

17 brzmień, obecne od 1.01.2026
od 1.01.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… rozpoczęcia spełniania warunków do dnia zakończenia ich spełniania; 19) marynarze – od dnia oznaczonego jako dzień uzyskania statusu marynarza w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 8 ust. 16, do dnia upływu 12 miesięcy kalendarzowych liczonych od dnia oznaczonego w tym zaświadczeniu jako dzień uzyskania statusu marynarza, z wyłączeniem okresu zawieszenia statusu marynarza trwającego niekrócej niż 1 miesiąc i niedłużej niż 3 miesiące w danym roku kalendarzowym.
od 1.06.2025 do 1.01.2026odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego; 9b) (uchylony) 9c) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9b -9c – od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do …
od 1.01.2023 do 1.06.2025z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link
… wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej –od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia … zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r.-– Prawo przedsiębiorców; 5) osoby współpracujące – od dnia rozpoczęcia …
od 1.11.2021 do 1.01.2023z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… prawa do świadczenia szkoleniowego do dnia utraty tego prawa; 17) członkowie rad nadzorczych – od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji;17) członkowie rad nadzorczych – od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji; 18) małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – od dnia objęcia urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do dnia upływu kadencji, na którą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej został wybrany, a w przypadku gdy dana osoba spełniła warunki określone w art. 4 pkt 19 w trakcie kadencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej albo przestała spełniać te warunki w trakcie kadencji Prezyde …
od 18.09.2021 do 1.11.2021z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… pracy na rzecz spółdzielni do dnia zakończenia jej wykonywania; 4) osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej; 4) osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębi …
od 1.07.2021 do 18.09.2021z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… 2018 r. – Prawo przedsiębiorców do dnia zakończenia tej współpracy; 5a) osoby świadczące pracę lub usługi w zamian za akcje obejmowane w prostej spółce akcyjnej – od dnia rozpoczęcia świadczenia tej pracy lub tych usług do dnia zakończenia ich świadczenia; 6) posłowie i senatorowie – od dnia nabycia prawa do uposażenia do …
od 1.01.2018 do 1.07.2021z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… lub skierowania do tej służby do dnia zwolnienia z tej służby; 12) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 18a - od dnia nawiązania stosunku służby do dnia zwolnienia ze służby, 12) (uchylony) 13) osoby pozostające na urlopach wychowawczych lub pobierające …
od 19.11.2016 do 1.01.2018z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… stypendium słuchacze Krajowej Szkoły Administracji Publicznej -im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego – od dnia uzyskania statusu słuchacza do dnia utraty tego statusu.; 15a) doktoranci – w okresie otrzymywania stypendium …
od 1.01.2015 do 19.11.2016z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… nabycia prawa do świadczenia szkoleniowego do dnia utraty tego prawa; 17) członkowie rad nadzorczych – od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji;
od 1.09.2013 do 1.01.2015z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… mowa w art. 9 ust. 6, do dnia zaprzestania spełniania tych warunków; 13a) osoby, o których mowa w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1 – od dnia określonego w oświadczeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 15, jako dzień rozpoczęcia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, niewcześniej jednak niż od dnia, w którym oświadczenie zostało złożone, do dnia wskazanego w oświadczeniu jako dzień zakończenia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem; 13b) osoby niepodejmujące zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o …
od 1.02.2009 do 1.09.2013z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… – od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego; 9b) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9b - od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego; 10) duchowni – od dnia przyjęcia do stanu duchownego do dnia …
od 20.09.2008 do 1.02.2009z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… spółdzielni do dnia zakończenia jej wykonywania; 4) osoby prowadzące pozarolniczą działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej; 5) osoby współpracujące – od dnia rozpoczęcia współpracy przy …
od 1.07.2007 do 20.09.2008z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… pracy do dnia zakończenia wykonywania tej pracy; 9) bezrobotni -– od dnia nabycia prawa do zasiłku, świadczenia integracyjnego lub stypendium do dnia utraty prawa do nich,; 9a) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a – od dnia nabycia …
od 1.11.2005 do 1.07.2007z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… prawa do zasiłku lub stypendium do dnia utraty prawa do nich, 9a) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a – od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego; 10) duchowni – od dnia przyjęcia do stanu duchownego do dnia …
od 1.10.2003 do 1.11.2005z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… z tej służby; 12) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 13-1818a - od dnia nawiązania stosunku służbowegosłużby do dnia zwolnienia ze służby, 13) osoby pozostające na urlopach …
od 30.12.1999 do 1.10.2003z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: 1) pracownicy -– od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku,; 2) osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy -– od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy,; 2a) (uchylony) 3) członkowie spółdzielni -– od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy na rzecz spółdzielni do dnia zakończenia jej wykonywania,;4) osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia … zaprzestania wykonywania tej działalności, 5) osoby współpracujące-– od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności lub, wykonywaniu umowy agencyjnej al …
od 1.01.1999 do 30.12.1999tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu 4

Odsyła do 17