Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści ustawy

Art. 6 ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązuje od 1.01.2026Stan prawny na 16.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗
Cała ustawa

zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 1.01.2026 (Dz.U. 2025 poz. 1083).

Co się zmieniło
… tej funkcji; 23) małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; 24) marynarzami. 2. Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób …

Aktualne brzmienie

Art. 6.
1.Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:
1)pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów;
2)osobami wykonującymi pracę nakładczą;
3)członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi dalej „członkami spółdzielni”;
4)osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4;
5)osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi;
5a)osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców;
6)posłami i senatorami pobierającymi uposażenie oraz posłami do Parlamentu Europejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej, zwanymi dalej „posłami i senatorami”;
7)osobami pobierającymi stypendium sportowe, zwanymi dalej „stypendystami sportowymi”;
7a)pobierającymi stypendium słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego;
7b)otrzymującymi stypendium doktoranckie doktorantami;
8)osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
9)osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub uczestnictwa w zleconych przez starostę działaniach w zakresie reintegracji społecznej, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, zwanymi dalej „bezrobotnymi”;
9a)osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, zwanymi dalej „osobami pobierającymi stypendium”;
9b) (uchylony)
9c)osobami niepełnosprawnymi zarejestrowanymi w powiatowym urzędzie pracy jako poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu pobierającymi stypendium na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, 1746 i 1794) w okresie odbywania szkolenia lub stażu, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy;
10)duchownymi;
11)żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową;
12)osobami odbywającymi służbę zastępczą;
13) (uchylony)
14) (uchylony)
15) (uchylony)
16) (uchylony)
17) (uchylony)
18) (uchylony)
18a) (uchylony)
18b) (uchylony)
19)osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego;
20)osobami pobierającymi świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osobami pobierającymi zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osobami pobierającymi wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie, wynikające z odrębnych przepisów lub układów zbiorowych pracy;
21)osobami pobierającymi świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnienia;
22)członkami rad nadzorczych wynagradzanymi z tytułu pełnienia tej funkcji;
24)marynarzami.
2.Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, za które ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – centrum usług społecznych, opłaca składkę, regulują przepisy o pomocy społecznej.
2a.Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio:
1)pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego albo pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2)pobieranego zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
–przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę.
2b.Wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe:
1)za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów lub
2)za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne wyłącznie na podstawie art. 17 ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208);
3)od podstawy odpowiadającej wysokości podwyższenia świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego na podstawie art. 17 ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w przypadku, o którym mowa w art. 17 ust. 3e ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
2c.Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jeżeli wypłaca osobie świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji o przebiegu ubezpieczenia oraz za jaki okres za tę osobę powinien opłacać składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
2d.Sposób opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, reguluje ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2025 r. poz. 798).
3. (uchylony)
3a. (uchylony)
4.Osoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat.
4a.Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej określonej w ustawie, o której mowa w ust. 2d.
4b.Uczniowie szkół ponadpodstawowych lub studenci do ukończenia 26 lat, którzy pobierają stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostali skierowani przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, pod warunkiem że stypendium pobierane jest w związku z realizacją takiego szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, których obowiązek odbycia wynika z programu nauczania.
4ba.Uczniowie szkół ponadpodstawowych lub studenci do ukończenia 26 lat, którzy pobierają stypendium finansowane z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego lub Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostali skierowani przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
4c.Osoby określone w ust. 1 pkt 1 i 4, nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w części pobieranego dodatku, o którym mowa w art. 16j ust. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2026 r. poz. 37).
5. (uchylony)
6. (uchylony)

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 28.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Ważne pojęcia

Ten przepis definiuje: członkami spółdzielni, zleceniobiorcami, posłami i senatorami, stypendystami sportowymi, bezrobotnymi, osobami pobierającymi stypendium

Powiązane przepisy

  • art. 2 ust. 1 pkt 6 definicja
    organizację, zasady działania i finansowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „Zakładem”;
  • art. 4 pkt 3 definicja
    składki – składki na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w pkt 1;
  • art. 4 pkt 4 definicja
    zasiłki – zasiłki i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego;
  • art. 4 pkt 10 definicja
    przychód z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych – przychody z tytułu pracy w spółdzielni i z tytułu wytwarzania na jej rzecz produktów rolnych;
  • art. 4 pkt 19 definicja
    małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – osobę będącą małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku gdy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie ma małżonka – inną osobę wskazaną przez Prezydenta R…
  • art. 8 zastrzeżenie
    Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a.
  • art. 9 zastrzeżenie
    Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z…
  • Prawo przedsiębiorców art. 18 ust. 1 odesłanie
    Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuj…
  • ustawa o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej art. 1 ust. 1 odesłanie
    Posłom do Parlamentu Europejskiego wybranym w Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2009 r., którzy sprawowali mandat posła do Parlamentu Europejskiego kadencji trwającej w latach 2004-20…
  • ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 17 ust. 4a odesłanie
    W przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, osoba sprawująca opiekę zachowuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki.
  • ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 17 ust. 3e odesłanie
    Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3, rodzinie zastępczej i osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka sprawującym opiekę nad więcej niż jedną osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o zna…
  • ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty art. 16j ust. 6 odesłanie
    Lekarzowi odbywającemu szkolenie specjalizacyjne w trybie rezydenckim, odbywającemu staż, o którym mowa w art. 16f ust. 3 pkt 3, w innym powiecie niż powiat, w którym znajduje się miejsce wykonywania pracy wskazane w umo…

Orzeczenia i interpretacje 12431

Powołują ten przepis: 11510 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 918 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 3 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (12431) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Historia zmian

8 brzmień, obecne od 1.01.2026
od 1.01.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… tej funkcji; 23) małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; 24) marynarzami. 2. Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób …
od 1.06.2025 do 1.01.2026odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłychuczestnictwa w zleconych przez starostę działaniach w zakresie reintegracji społecznej, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, zwanymi … dorosłych, zwanymi dalej „osobami pobierającymi stypendium”; 9b)(uchylony) 9c) osobami niepełnosprawnymi zarejestrowanymi w powiatowym urzędzie pracy jako poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu pobierającymi stypendium na podstawie przepisówustawy z dnia 20 marca 2025 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, 1746 i 1794) w okresie odbywania studiów podyplomowychszkolenia lu …
od 1.01.2024 do 1.06.2025z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe: 1)za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek … tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów lubjest ubezpieczona 2) za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne wyłącznie na podstawie art. 1617 ust. 2 pkt 44a ustawy z dnia 20 grudnia 199028 listopada 2003 r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówświadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 20152025 r. poz. 704,1208); 3) od podstawy odpowiadającej wysokości podwyższenia świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego na podstawie art. 17 ust. 4a ustawy z późndnia 28 listopada 2003 r. zmo świadczeniach rodzinnych w przypadku, o którym mowa w art.) 17 ust. …
od 1.01.2022 do 1.01.2024z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. 4c. Osoby określone w ust. 1 pkt 1 i 4, nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w części pobieranego dodatku, o którym mowa w art. 16j ust. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2026 r. poz. 37). 5. (uchylony) 6. (uchylony)
od 1.11.2021 do 1.01.2022z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… rad nadzorczych wynagradzanymi z tytułu pełnienia tej funkcji; 23) małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; 2. Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób …
od 1.01.2018 do 1.11.2021z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… (uchylony) 16) (uchylony) 17) (uchylony) 18) (uchylony) 18a) [brzmienie nieustalone](uchylony) 18b) (uchylony) 19) osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych …
od 1.10.2017 do 1.01.2018niepełneniepotwierdzonestały link
od 1.01.1999 do 30.12.1999tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu 103

Odsyła do 11