Spis treści ustawy
Art. 5 ustawa o transporcie kolejowym
Aktualne brzmienie
Art. 5.
1.Do zadań zarządcy infrastruktury, zwanego dalej „zarządcą”, należy:
1)zarządzanie infrastrukturą kolejową polegające na:
a)nadawaniu drodze kolejowej statusu linii kolejowej przez określenie:
–elementów infrastruktury kolejowej wchodzących w jej skład,
–jej punktu początkowego i końcowego,
–stacji kolejowych wchodzących w jej skład,
–odcinków, na jakie jest podzielona,
–jej numeru,
b)nadawaniu drodze kolejowej statusu bocznicy kolejowej przez określenie jej punktu początkowego i końcowego,
c)znoszeniu statusu linii kolejowej i bocznicy kolejowej,
d)określaniu elementów infrastruktury kolejowej, które stanowią infrastrukturę prywatną lub nieczynną,
e)wykonywaniu funkcji podstawowych;
f) (uchylona)
1a)eksploatacja infrastruktury kolejowej polegająca na:
a)udostępnianiu infrastruktury kolejowej, świadczeniu usług z tym związanych i pobieraniu z tego tytułu opłat,
b)prowadzeniu ruchu kolejowego;
2)utrzymanie infrastruktury kolejowej przez prowadzenie prac mających na celu utrzymanie stanu i zdolności istniejącej infrastruktury kolejowej do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, w tym nadzór nad funkcjonowaniem urządzeń sterowania ruchem kolejowym i przytorowych urządzeń kontroli bezpiecznej jazdy pociągów;
3)zarządzanie nieruchomościami będącymi elementem infrastruktury kolejowej;
4)udział w rozwoju infrastruktury kolejowej;
5)odnowienie infrastruktury kolejowej.
1a.Przepisów ust. 1 pkt 1 lit. a–c i e oraz pkt 1a nie stosuje się do zarządcy, który nie zarządza torami kolejowymi.
1b.Zadania, o których mowa w ust. 1 pkt 1–2, w szczególności w zakresie prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania infrastruktury kolejowej, są wykonywane przez zarządcę w sposób przejrzysty, zapewniający niedyskryminujące traktowanie aplikantów i przewoźników kolejowych oraz uniemożliwiający konflikt interesów.
2. (uchylony)
2a.Zarządca sporządza statut sieci kolejowej wskazujący linie kolejowe, bocznice kolejowe oraz inne drogi kolejowe przez niego zarządzane, a także wskazujący, które z nich stanowią infrastrukturę nieczynną lub prywatną. Zarządca umieszcza w statucie sieci kolejowej również informację o elementach infrastruktury kolejowej wchodzących w skład linii kolejowej, które są zarządzane przez innego zarządcę.
2b.Brak statutu sieci kolejowej, o którym mowa w ust. 2a, jest równoznaczny z nadaniem zarządzanej infrastrukturze statusu infrastruktury nieczynnej.
2c.Podmioty, o których mowa w ust. 1a, przekazują zarządcy, o którym mowa w ust. 2a, informację o elementach infrastruktury kolejowej, o których mowa w pkt 2– 12 załącznika nr 1 do ustawy, funkcjonalnie połączonych z liniami kolejowymi zarządcy, o którym mowa w ust. 2a.
3.Zarządca, który udostępnia infrastrukturę kolejową, z wyjątkiem zarządcy, który udostępnia wyłącznie infrastrukturę kolejową stanowiącą element obiektu infrastruktury usługowej, nie jest uprawniony do wykonywania przewozów kolejowych, z wyjątkiem wykonywania przewozów technologicznych dla własnych potrzeb.
3a.Przewoźnik kolejowy nie jest uprawniony do zarządzania infrastrukturą kolejową z wyjątkiem infrastruktury kolejowej stanowiącej element obiektu infrastruktury usługowej, którego jest operatorem, oraz infrastruktury prywatnej.
3b.Przepisów ust. 3 i 3a, rozdziału 2aa oraz art. 37 ust. 3–8 nie stosuje się do przedsiębiorcy, który łączy funkcję zarządcy i przewoźnika kolejowego przez zarządzanie infrastrukturą kolejową i wykonywanie wyłącznie miejskich, podmiejskich lub regionalnych przewozów kolejowych na sieciach kolejowych lub liniach kolejowych:
1)wydzielonych, o zasięgu lokalnym lub regionalnym, lub
2)przeznaczonych wyłącznie do wykonywania miejskich lub podmiejskich przewozów kolejowych.
3c.Do przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 3b, udostępniającego infrastrukturę kolejową innym przewoźnikom kolejowym przepisy art. 37 ust. 3– 8 stosuje się.
3d.Jeżeli przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 3b lub 3c, znajduje się pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą podmiotu wykonującego lub integrującego usługi transportu kolejowego inne niż przewozy miejskie, podmiejskie lub regionalne, stosuje się następujące zasady:
1)środki publiczne nie mogą być przenoszone pomiędzy przedsiębiorcą a podmiotem wykonującym lub integrującym usługi transportu kolejowego inne niż przewozy miejskie, podmiejskie lub regionalne;
2)przedsiębiorca prowadzi rachunkowość w sposób umożliwiający monitorowanie zakazu, o którym mowa w pkt 1;
3)przedsiębiorca sporządza bilans oraz rachunek zysków i strat oddzielnie od podmiotu wykonującego lub integrującego usługi transportu kolejowego inne niż przewozy miejskie, podmiejskie lub regionalne;
4)przedsiębiorca, który nie jest obowiązany na podstawie przepisów o rachunkowości do publikowania własnych sprawozdań finansowych, publikuje te sprawozdania na swoich stronach internetowych.
3e.Minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, wykaz przedsiębiorców, o których mowa w ust. 3b i 3c.
4. (uchylony)
5. (uchylony)
6.Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady współdziałania Ministra Obrony Narodowej z zarządcami i przewoźnikami kolejowymi w zakresie dostosowania infrastruktury kolejowej do wymogów obronności państwa, uwzględniając wymagania związane z obronnością państwa.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 20.10.2026, tekst z 20.10.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Ważne pojęcia
Ten przepis definiuje: zarządcą
Powiązane przepisy
- art. 4 pkt 1 definicjainfrastruktura kolejowa – elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy;
- art. 4 pkt 1a definicjadroga kolejowa – tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2–12 załącznika nr 1 do ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot;
- art. 4 pkt 1b definicjainfrastruktura nieczynna – infrastruktura kolejowa, na której zarządca infrastruktury nie dopuścił ruchu kolejowego;
- art. 4 pkt 1c definicjainfrastruktura prywatna – infrastruktura kolejowa wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub jej zarządcy innych niż przewóz osób;
- art. 4 pkt 1e definicjapociąg – pojazd kolejowy albo skład pojazdów kolejowych, który spełnia wymagania określone dla pociągu i któremu zarządca infrastruktury nadał status pociągu;
- art. 4 pkt 2 definicjalinia kolejowa – wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa przystosowana do prowadzenia ruchu pociągów;
- art. 4 pkt 4 definicjasieć kolejowa – linie kolejowe, stacje pasażerskie, stacje rozrządowe, terminale towarowe i wszystkie inne elementy infrastruktury kolejowej niezbędne do zapewnienia bezpiecznej i ciągłej eksploatacji systemu kolei Unii;
- art. 4 pkt 7 definicjazarządca infrastruktury – podmiot odpowiedzialny za zarządzanie infrastrukturą kolejową, jej eksploatację, utrzymanie, odnowienie lub udział w rozwoju tej infrastruktury, a w przypadku budowy nowej infrastruktury, podmio…
- art. 4 pkt 9 definicjaprzewoźnik kolejowy – przedsiębiorca uprawniony do wykonywania przewozów kolejowych, w tym przedsiębiorca świadczący wyłącznie usługę trakcyjną, na podstawie licencji i jednolitego certyfikatu bezpieczeństwa, lub przedsi…
- art. 4 pkt 9b definicjaaplikant – przewoźnik kolejowy, międzynarodowe ugrupowanie interesów gospodarczych obejmujące przewoźników kolejowych lub inny podmiot zainteresowany uzyskaniem zdolności przepustowej, w szczególności organizator publicz…
- art. 4 pkt 10 definicjabocznica kolejowa – wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa, połączona bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służąca do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejo…
- art. 4 pkt 22 definicjaprzewóz technologiczny – przejazd wykonywany na potrzeby zarządcy infrastruktury w celu jej budowy, naprawy, utrzymania, nadzoru bądź usuwania awarii;
Orzeczenia i interpretacje 51
Powołują ten przepis: 9 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 42 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SO w Warszawie z 15 stycznia 2025 r., XXIII Ga 974/24
- Wyrok NSA z 14 listopada 2024 r., III FSK 802/24
- Wyrok NSA z 12 grudnia 2023 r., II OSK 1756/22
- Wyrok NSA z 8 listopada 2023 r., II OSK 1711/23
- Wyrok NSA z 26 lipca 2023 r., II OSK 818/22
- Wyrok WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2023 r., VII SA/Wa 134/23
- Wyrok SO w Bydgoszczy z 3 lutego 2023 r., VIII Ga 281/22
- Wyrok SO w Warszawie z 12 maja 2022 r., XX GC 55/21
- Wyrok WSA w Warszawie z 3 stycznia 2022 r., VII SA/Wa 2317/21
- Wyrok NSA z 17 września 2021 r., II OSK 76/21
Wszystkie (51) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
4 brzmień, obecne od 12.05.2020
… kolejowej, które stanowią infrastrukturę prywatną lub nieczynną,
e) wykonywaniu funkcji podstawowych;
f) (uchylona)
1a) eksploatacja infrastruktury kolejowej polegająca na:
a) udostępnianiu dróg kolejowychinfrastruktury kolejowej, świadczeniu usług z tym związanych i pobieraniu z tego tytułu opłat,
fb) prowadzeniu ruchu kolejowego;
2) utrzymywanieutrzymanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczny ruch kolejowyprzez prowadzenie prac mających na celu utrzymanie stanu i zdolności istniejącej infrastruktury kolejowej do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, w tym nadzór nad funkcjonowaniem:
a) urządzeń sterowania ruchem kolejowym,
b) i przytorowych urządzeń kontroli bez …
Art. 5.
1. Zarządzanie infrastrukturą kolejową polega na:
1) budowie i utrzymaniu infrastruktury kolejowej;
2) prowadzeniu ruchu pociągów na liniach kolejowych;
3) utrzymywaniu infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego;
4) udostępnianiu tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych i świadczeniu usług z tym związanych;
5) zarządzaniu nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej.
2. Zarządca infrastruktury, zwany dalej „zarządcą”, zarządza infrastrukturą kolejową oraz zapewnia jej rozwój i modernizację.
3. Zarządca nie jest uprawniony do wykonywania przewozów kolejowych, z wyjątkiem wykonywania przewozów technologiczn …
… infrastrukturą kolejową oraz zapewnia jej rozwój i modernizację.
3. Zarządca nie jest uprawniony do wykonywania przewozów kolejowych, z wyjątkiem wykonywania przewozów technologicznych dla własnych potrzeb, z zastrzeżeniem ust. 4.
4. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, po uzyskaniu opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, może, w drodze decyzji, zezwolić zarządcy na:
1) wykonywanie przewozu osób pod warunkiem prowadzenia odrębnej rachunkowości w zakresie zarządzania infrastrukturą kolejową oraz wykonywania przewozów kolejowych;
2) wykonywanie przewozu osób i rzeczy na wyodrębnionej organizacyjnie linii kolejowej bez wymagania prowadzenia odrębnej rachunkowości, o której mo …
Odsyłają tu 9
- ustawa o transporcie kolejowym art. 3 ust. 2 do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 1b, art. 5 ust. 2a, art. 5 ust. 2b
- ustawa o transporcie kolejowym art. 3 ust. 3 do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d, art. 5 ust. 1 pkt 1a lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 1b, art. 5 ust. 2a, art. 5 ust. 2b
- ustawa o transporcie kolejowym art. 3 ust. 5 do art. 5 ust. 3, art. 5 ust. 3a, art. 5 ust. 3c, art. 5 ust. 3d, art. 5 ust. 6
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5a do art. 5 ust. 1
- ustawa o transporcie kolejowym art. 9mi do art. 5 ust. 1
- ustawa o transporcie kolejowym art. 38a ust. 3 pkt 1 lit. a do art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1a, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 3
- Prawo budowlane art. 29 ust. 1 pkt 39
- ustawa o podatkach i opłatach lokalnych art. 7 ust. 1 pkt 1 do art. 5 ust. 1
- ustawa o podatkach i opłatach lokalnych art. 7 ust. 1 pkt 1c do art. 5 ust. 1
Odsyła do 21
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 1 pkt 1a wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 1 pkt 1 odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 2a odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 1a odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym załącznik nr 1 odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 3 odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 3a odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 37 ust. 3 wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 3b odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 3c odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 3d pkt 1 odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 5 ust. 1 pkt 2 odesłanie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 37 ust. 4 wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 37 ust. 5 wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 37 ust. 6 wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 37 ust. 7 wyłączenie
- ustawa o transporcie kolejowym art. 37 ust. 8 wyłączenie