Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
15 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 13 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od towarów i usług w zakresie: · prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu towarów i usług dotyczących budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanych z realizacją inwestycji pod nazwą „(...)”, · prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu towarów i usług związanych z realizacją inwestycji pn.: „(...)”, w związku z planowanym odpłatnym udostępnieniem nowo wybudowanej sieci wodociągowej na podstawie umowy dzierżawy, · wskazania czy fakt otrzymania dofinansowania na realizację Inwestycji jest przesłanką negatywną do odliczenia podatku VAT naliczonego w odniesieniu do zakupu towarów i usług przeznaczonych do działalności opodatkowanej VAT, · odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu towarów i usług, wykorzystanych na potrzeby realizowanych Inwestycji poprzez dokonanie korekt rejestrów i deklaracji VAT w miesiącach, w których dokonano nabycia towarów i usług.
Uzupełnili go Państwo pismami z 24 sierpnia 2026 r. (wpływ 24 sierpnia 2026 r.), z 8 października 2026 r. (wpływ 8 października 2026 r.) oraz 12 października 2026 r. (wpływ 12 października 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
1. Stan faktyczny · Struktura organizacyjna. Gmina (...) (dalej: „Gmina”, „Wnioskodawca” lub „JST”) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Gmina posiada osobowość prawną oraz wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, do zadań własnych Gminy należą w szczególności sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. W strukturze organizacyjnej Gminy funkcjonują jednostki organizacyjne objęte centralizacją rozliczeń VAT.
Jednocześnie na terenie Gminy funkcjonuje (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) (dalej: „Spółka” lub „(...)”). Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu (…) 2001 r., Gmina posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki i jest jej jedynym wspólnikiem. Spółka stanowi odrębny od Gminy podmiot prawa handlowego oraz odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. Nie podlega centralizacji rozliczeń VAT, przeprowadzonej przez jednostki samorządu terytorialnego.
Geneza funkcjonowania Spółki sięga 2000 r. Uchwałą Nr (…) Rady Gminy w (...) z dnia 5 grudnia 2000 r. podjęto decyzję o utworzeniu wspólnie ze (…) w (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością „(…)”. Kapitał zakładowy został wniesiony przez wspólników w formie aportów, których wartość odpowiadała wartości rynkowej. Następnie, Uchwałą (…) z dnia (…) 2001 r. dokonano aktualizacji wartości aportu Gminy na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Powyższe potwierdza, że przyjęty model wykonywania zadań komunalnych przy wykorzystaniu Spółki funkcjonuje od ponad 25 lat.
Na podstawie decyzji Wójta Gminy (...) z dnia 16 maja 2003 r., nr (…) Spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy i wykonuje tę działalność nieprzerwanie od dnia (…) 2003 r. Spółka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą świadcząc usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców, przedsiębiorców, instytucji oraz innych odbiorców zewnętrznych zlokalizowanych na terenie Gminy.
Z tytułu świadczonych usług Spółka pobiera wynagrodzenie zgodne z obowiązującymi taryfami oraz rozlicza podatek od towarów i usług jako odrębny od Gminy podatnik VAT. Realizacja inwestycji objętych złożonym wnioskiem nie spowodowała utworzenia nowego modelu organizacyjnego ani zmiany dotychczasowego sposobu wykonywania zadań własnych Gminy. Inwestycje stanowią kolejny etap rozwoju infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej funkcjonującej w ramach modelu organizacyjnego przyjętego już w 2000 r. i konsekwentnie realizowanego przez Gminę od momentu utworzenia Spółki.
Gmina nie posiada zakładu budżetowego prowadzącego działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków. Zadania te od wielu lat wykonywane są przez Spółkę, która stanowi wyspecjalizowany podmiot odpowiedzialny za eksploatację infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej na terenie Gminy. Spółka spełnia przesłanki podmiotu wewnętrznego, o których mowa w art. 214 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Współpraca Gminy ze Spółką stanowi element przyjętego i funkcjonującego od wielu lat modelu organizacyjnego wykonywania zadań własnych Gminy w zakresie gospodarki wodociągowo-kanalizacyjnej.
Należy podkreślić, że Spółka została utworzona oraz rozpoczęła wykonywanie działalności wodociągowo-kanalizacyjnej na wiele lat przed rozpoczęciem realizacji inwestycji będących przedmiotem złożonego wniosku oraz przed uruchomieniem programów dofinansowania, z których korzysta Gmina. Tym samym, przyjęty model wykonywania zadań własnych Gminy w zakresie gospodarki wodociągowo-kanalizacyjnej nie został utworzony ani zmodyfikowany w związku z realizacją przedmiotowych inwestycji. Przedstawiony sposób wykonywania zadań własnych ma charakter trwały, rzeczywisty i gospodarczo uzasadniony oraz stanowi kontynuację wieloletniego modelu organizacyjnego funkcjonującego na terenie Gminy.
Model ten został zapoczątkowany uchwałami Rady Gminy dotyczącymi utworzenia Spółki oraz wniesienia do niej majątku komunalnego i był następnie rozwijany wraz z rozbudową infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej. Rozwój infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej następował etapowo. Wraz z zakończeniem kolejnych inwestycji Gmina zawierała ze Spółką umowy regulujące zasady korzystania z nowo wybudowanej infrastruktury. Początkowo były to umowy przekazania infrastruktury do eksploatacji, obejmujące między innymi oczyszczalnię ścieków, sieci kanalizacyjne oraz przepompownie.
W późniejszym okresie, wraz z rozwojem infrastruktury i wzrostem wartości majątku komunalnego, współpraca została oparta na odpłatnych umowach dzierżawy. · Umowy regulujące sposób wykorzystania infrastruktury Model wykonywania zadań własnych Gminy (...) w zakresie gospodarki wodociągowo -kanalizacyjnej kształtował się sukcesywnie wraz z rozwojem infrastruktury komunalnej. Każda kolejna inwestycja była obejmowana umową regulującą zasady jej eksploatacji przez Spółkę, co zapewniało zachowanie jednolitego sposobu wykonywania zadań własnych Gminy.
1. Umowa z dnia (…) 2003 r. Pierwszym dokumentem regulującym współpracę pomiędzy Gminą a Spółką była umowa z dnia (…) 2003 r., na podstawie której Gmina przekazała Spółce do eksploatacji mienie stanowiące własność Gminy (...), tj. gminną oczyszczalnię ścieków z kolektorem i przepompownią, w skład której wchodzą budynki i budowle oraz środki trwałe oraz wyposażenie. Umowa ta zapoczątkowała obowiązujący do chwili obecnej model wykonywania zadań własnych, zgodnie z którym Gmina zachowuje własność infrastruktury, natomiast jej bieżąca eksploatacja powierzana jest wyspecjalizowanej spółce komunalnej.
2. Umowa z dnia (…) 2003 r. W związku z zakończeniem kolejnego etapu inwestycji Gmina zawarła ze Spółką umowę obejmującą przekazanie do eksploatacji nowo wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami oraz przepompowniami. Zawarcie tej umowy nie zmieniło modelu współpracy pomiędzy stronami. Rozszerzeniu uległ jedynie zakres infrastruktury wykorzystywanej przez Spółkę. 3. Umowa z dnia (…) 2006 r. Po realizacji kolejnych inwestycji kanalizacyjnych, strony zawarły następną umowę obejmującą kolejne odcinki sieci kanalizacyjnej z przykanalikami, kolektory tłoczne oraz przepompownie.
Również w tym przypadku nowo wybudowana infrastruktura została objęta dotychczasowym modelem organizacyjnym wykonywania zadań własnych. 4. Umowa dzierżawy z dnia (…) 2012 r. Kolejnym etapem rozwoju współpracy było zawarcie pierwszej odpłatnej umowy dzierżawy infrastruktury kanalizacyjnej. Zmiana polegała na zastąpieniu wcześniejszego modelu przekazania infrastruktury do eksploatacji odpłatnym stosunkiem cywilnoprawnym. Nie uległ natomiast zmianie sposób wykorzystania infrastruktury ani zakres obowiązków stron. 5. Umowa dzierżawy z dnia (…) 2012 r. Po zakończeniu kolejnych inwestycji strony zawarły następną umowę dzierżawy obejmującą nowo wybudowane elementy infrastruktury.
Celem umowy było objęcie odpłatnym udostępnieniem kolejnych środków trwałych wykorzystywanych przez Spółkę do wykonywania działalności wodociągowo-kanalizacyjnej. 6. Umowa dzierżawy z dnia (…) 2019 r. Po zakończeniu etapu I inwestycji dotyczących kanalizacji sanitarnej w miejscowości (...) strony zawarły następną umowę dzierżawy obejmującą kolejne etapy rozbudowy sieci kanalizacyjnej. Nowo wybudowane elementy zostały włączone do istniejącego systemu eksploatowanego przez Spółkę.
7. Umowa dzierżawy z dnia (…) 2019 r. Po zakończeniu etapu II inwestycji dotyczących kanalizacji sanitarnej w miejscowości (…) strony zawarły następną umowę dzierżawy obejmującą kolejne etapy rozbudowy sieci kanalizacyjnej. Nowo wybudowane elementy zostały włączone do istniejącego systemu eksploatowanego przez Spółkę. 8. Aneksy z dnia (…) 2023 r. o umowy dzierżawy z dnia: - (…) 2003 r., - (…) 2003 r., - (…) 2006 r., - (…) 2012 r., - (…) 2012 r., - (…) 2019 r., - (…) 2019 r. W związku z dalszym rozwojem infrastruktury strony zawarły aneksy aktualizujące przedmiot umowy oraz okres na jaki zostały zawarte. Ich celem było dostosowanie dokumentacji do aktualnego stanu majątku komunalnego.
9. Umowa dzierżawy z dnia (…) 2026 r. Obecnie obowiązująca umowa dzierżawy, obejmuje dzierżawę infrastruktury kanalizacji sanitarnej wybudowanej w ramach inwestycji pod nazwą „(...)”. Umowa reguluje w szczególności: · przedmiot umowy, · zobowiązania Wydzierżawiającego, · zobowiązania Dzierżawcy, · stan techniczny urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych, · zasady korzystania z urządzeń kanalizacyjnych, · czynsz dzierżawny w tym zasady waloryzacji corocznej czynszu, · czas trwania umowy i okres jej wypowiedzenia, · postanowienia końcowe. Stanowi ona kontynuację modelu organizacyjnego funkcjonującego na terenie Gminy od ponad dwudziestu lat.
Przyjęty model był już przedmiotem oceny organów podatkowych. W interpretacji indywidualnej nr ILPP1/443-119/13-4/HW z dnia 14 maja 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu potwierdził prawidłowość modelu polegającego na odpłatnym udostępnianiu infrastruktury kanalizacyjnej spółce komunalnej oraz potwierdził prawo Gminy do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową tej infrastruktury. Od chwili wydania tej interpretacji podstawowe założenia organizacyjne współpracy pomiędzy Gminą a Spółką nie uległy zmianie. Kolejne inwestycje były jedynie włączane do funkcjonującego już systemu poprzez zawieranie nowych umów lub aneksów obejmujących nowo wybudowane elementy infrastruktury.
Przedstawiona chronologia potwierdza, że model wykonywania zadań własnych przez Gminę ma charakter trwały, rzeczywisty i gospodarczo uzasadniony. Nie został on stworzony w związku z realizacją inwestycji będących przedmiotem złożonego wniosku ani w celu osiągnięcia określonych skutków podatkowych. Inwestycje objęte złożonym wnioskiem stanowią kolejny etap rozwoju infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej i zostały objęte tym samym modelem organizacyjnym, który funkcjonuje na terenie Gminy od ponad dwudziestu lat. · Zakres inwestycji Przedmiotowa inwestycja, tj. „(...)” polegała w szczególności na: · Budowie sieci kanalizacyjnej w m. (...) i (...), która została podzielona na IV etapy.
W etapie I wykonano: · projekt budowlany i techniczny, · budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej w m. (...). W etapie II wykonano: · budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej w m. (...) – 75% zakresu, · budowę rurociągu tłocznego 20% zakresu w m. (...). W etapie III wykonano: · projekt budowlany i techniczny, · budowę rurociągu tłocznego 70% zakresu w m. (...), · budowę kanalizacji grawitacyjnej w m. (...) – 5% zakresu, · budowę rurociągu tłocznego 30% zakresu w m. (...), · budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej w m. (...) – 40% zakresu.
W etapie IV wykonano: · budowę rurociągu tłocznego 10% zakresu w m. (...), · budowę kanalizacji grawitacyjnej w m. (...) – 10% zakresu, · budowę rurociągu tłocznego 70% zakresu w m. (...), · budowę kanalizacji sanitarno-grawitacyjnej w m. (...) – 60% zakresu, · roboty odtworzeniowe, wykończeniowe, pozostałe, · roboty zgodnie z protokołami konieczności. Budowa sieci kanalizacyjnej w m. (...) i (...) została zakończona i przyjęta przez Gminę do użytkowania na podstawie OT nr (…) z dnia (…) 2025 r. · Modernizacji oczyszczalni.
Modernizacja oczyszczalni polegała na: · modernizacji układu wapniowania, tj. wstawienie układu dozującego wapno do przenośnika z wpięciem pod istniejącą szafę, · modernizacji stacji zlewczej, tj. zamontowania na dopływie łapacza kamieni, który został wyszczególniony w PFU, · modernizacji układu pomiarowego na ścieku oczyszczonym, tj. zamontowanie układu pomiarowego, · modernizacji układu skratkowego – wymiana kraty ręcznej na kanale dolatowym. Modernizacja oczyszczalni ścieków w miejscowości (...) gm.
(...) – protokół odbioru komisyjnego robót końcowy z dnia (…) 2023 r., Modernizacja oczyszczalni została zakończona i przyjęta przez Gminę do użytkowania na podstawie (…) z dnia (…) 2025 r. · Budowie PSZOK w m. (...) gm. (...), która została podzielona na II etapy.
W etapie I wykonano · dokumentację projektową wraz z uzyskaniem wszelkich wymaganych przepisami prawa uzgodnień, opinii i pozwoleń oraz budowę, W etapie II wykonano · roboty przygotowawcze i ziemne (makroniwelacja), · budowę dróg manewrowych i chodników wewnętrznych (płyta monolityczna), · budowę zjazdu z drogi publicznej, · budowę kanalizacji deszczowej z odprowadzeniem do zaprojektowanego zbiornika bezodpływowego na wody opadowe, · dostawę i montaż ob6 budynek kontenerowy biurowy, · montaż wiaty o wymiarach 6 x 8 m, · montaż zbiornika naziemnego OB4 na wodę do celów pożarowych.
W etapie III wykonano · budowę oświetlenia terenu, · budowę ogrodzenia, · montaż bram wjazdowych sterowanych pilotem, · montaż monitoringu wizyjnego terenu, · dostawę i montaż wagi najazdowej, · budowę przyłącza wody do celów bytowych oraz budowę zbiornika wody do celów zewnętrznego gaszenia pożaru, · dostawę i montaż ob. 5 stanowisko czerpania wody dla celów ppoż. Budowa PSZOK w m. (...) gm. (...) – Decyzja znak (…) z dnia (…) 2024 r. wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (…) zezwalająca na użytkowanie PSZOK.
Na dzień złożenia wniosku inwestycja została wprowadzona do ewidencji środków trwałych i jest przyjęta do użytkowania na podstawie (…) z dnia (…) 2025 r. · Budowie sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...). Budowa sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...) została zakończona w dniu (…) 2024 r. Dnia (…) 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (…) w piśmie nr (…) zawiadomił Gminę (...), że nie zgłasza sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej na terenie położonym w m. (...) (dz. Nr 3/3) oraz (...), (dz. Nr 4, 1/1, 1/2, 1/3, 2/11, 2/69).
Na dzień złożenia wniosku oczyszczalnia została wprowadzona do ewidencji środków trwałych i przyjęta do użytkowania na podstawie OT nr (…) z dnia (…) 2025 r. · Sposób wykorzystania infrastruktury Infrastruktura będąca przedmiotem złożonego wniosku obejmuje: · sieć kanalizacyjną w miejscowościach (...) i (...), · modernizację oczyszczalni ścieków, · budowę PSZOK, · sieć wodociągową w miejscowościach (...) i (...). Infrastruktura ta służy realizacji zadań własnych Gminy określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. W odniesieniu do części infrastruktury kanalizacyjnej wybudowanej w ramach inwestycji pn.: „(...)”, Gmina zawarła ze Spółką odpłatną umowę dzierżawy.
Należy podkreślić, że przedmiotem dzierżawy jest infrastruktura wodociągowo-kanalizacyjna stanowiąca budowle o charakterze liniowym, których okres eksploatacji liczony jest w dziesiątkach lat. Infrastruktura tego rodzaju jest projektowana i wykonywana z założeniem wieloletniego użytkowania oraz zapewnienia ciągłości świadczenia usług publicznych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W praktyce sieci wodociągowe i kanalizacyjne funkcjonują przez okres znacznie przekraczający 40 lat, a w zależności od zastosowanych materiałów, warunków gruntowych oraz sposobu eksploatacji mogą pozostawać w użyciu przez okres 50, 70, a nawet ponad 100 lat.
Na terenie wielu jednostek samorządu terytorialnego w tym także w Gminie (...) nadal eksploatowane są sieci wybudowane kilkadziesiąt lat temu. Długookresowy charakter wykorzystania infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej znajduje również odzwierciedlenie w przepisach podatkowych dotyczących amortyzacji środków trwałych. Dla sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, przepisy przewidują podstawową stawkę amortyzacyjną wynoszącą 2,5%, co odpowiada czterdziestoletniemu okresowi amortyzacji. Oznacza to, że sam ustawodawca przyjmuje założenie wieloletniego ekonomicznego wykorzystania tego rodzaju infrastruktury.
Specyfika infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej istotnie różni się od typowych aktywów wykorzystywanych w działalności komercyjnej. Infrastruktura ta, służy realizacji zadań o charakterze użyteczności publicznej, jest trwale związana z gruntem, wymaga znacznych nakładów inwestycyjnych oraz charakteryzuje się bardzo długim okresem użytkowania. W konsekwencji wieloletni okres eksploatacji oraz wieloletni horyzont ekonomiczny związany z wykorzystaniem tego rodzaju infrastruktury, stanowią jej naturalną i powszechnie występującą cechę.
Na podstawie zawartej umowy, Spółka wykorzystuje przedmiot dzierżawy do prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych. Z tytułu udostępnienia infrastruktury Gmina pobiera od Spółki wynagrodzenie w postaci czynszu dzierżawnego dokumentowanego fakturami VAT oraz rozlicza podatek należny z tego tytułu.
Wysokość czynszu dzierżawnego została ustalona przy uwzględnieniu opisanych powyżej ekonomicznych uwarunkowań związanych z charakterem infrastruktury wodociągowo -kanalizacyjnej, w szczególności jej wartości, kosztów wytworzenia, przewidywanego okresu eksploatacji oraz specyfiki działalności prowadzonej przez Spółkę. Natomiast, w odniesieniu do pozostałej infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, objętej złożonym wnioskiem, planowane jest zawarcie odpłatnych umów dzierżawy ze Spółką na zasadach analogicznych do przyjętych w obowiązującej umowie dzierżawy sieci kanalizacyjnej.
Z tytułu udostępnienia tej infrastruktury Gmina będzie pobierała wynagrodzenie, wystawiała faktury VAT oraz rozliczała podatek należny. Spółka wykorzystuje oraz będzie wykorzystywała Infrastrukturę do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców, przedsiębiorców, instytucji oraz innych odbiorców zewnętrznych na terenie Gminy. Działalność prowadzona przez Spółkę w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków odbywa się w warunkach szczególnej regulacji ustawowej.
Wysokość opłat pobieranych od odbiorców ustalana jest zgodnie z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz obowiązującymi taryfami zatwierdzanymi przez właściwy organ regulacyjny. Spółka nie posiada pełnej swobody w kształtowaniu wysokości opłat za świadczone usługi. Przyjęty model wykonywania zadań własnych Gminy, w zakresie gospodarki wodociągowo -kanalizacyjnej wynika z uwarunkowań organizacyjnych i funkcjonalnych związanych z koniecznością zapewnienia ciągłości dostaw wody oraz odbioru ścieków na terenie Gminy.
Przyjęty sposób wykorzystania infrastruktury wynika z konieczności zapewnienia ciągłości funkcjonowania całego systemu wodociągowo-kanalizacyjnego. Nowo wybudowane odcinki sieci, przepompownie, urządzenia techniczne oraz pozostałe elementy infrastruktury nie funkcjonują jako samodzielne obiekty, lecz od momentu oddania do użytkowania stają się integralną częścią istniejącego systemu eksploatowanego przez Spółkę. Ich prawidłowe funkcjonowanie jest uzależnione od współpracy z pozostałymi elementami sieci oraz bieżącego zarządzania całym systemem.
Z technicznego i organizacyjnego punktu widzenia nie jest możliwe prowadzenie eksploatacji poszczególnych odcinków infrastruktury przez różne podmioty. Zarządzanie siecią wodociągową i kanalizacyjną wymaga jednolitego systemu nadzoru, planowania remontów, usuwania awarii, prowadzenia przeglądów technicznych, monitorowania pracy urządzeń oraz zapewnienia ciągłości dostaw wody i odbioru ścieków. Z tego względu, każda nowo wybudowana infrastruktura jest włączana do istniejącego systemu eksploatowanego przez Spółkę.
Spółka dysponuje personelem technicznym, odpowiednim zapleczem organizacyjnym, sprzętem specjalistycznym oraz doświadczeniem niezbędnym do prowadzenia działalności wodociągowo -kanalizacyjnej. W ramach swojej działalności zapewnia całodobową gotowość do usuwania awarii, prowadzi bieżącą konserwację infrastruktury, wykonuje obowiązkowe przeglądy techniczne oraz realizuje obowiązki wynikające z przepisów regulujących zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.
Powierzenie eksploatacji całego systemu jednemu operatorowi zapewnia jednolite standardy zarządzania majątkiem komunalnym, umożliwia efektywne planowanie prac eksploatacyjnych oraz pozwala ograniczyć koszty funkcjonowania systemu. Jednocześnie rozwiązanie to gwarantuje mieszkańcom nieprzerwane świadczenie usług wodociągowo-kanalizacyjnych oraz szybkie reagowanie na zdarzenia awaryjne. W konsekwencji, każda kolejna inwestycja realizowana przez Gminę stanowi naturalne rozszerzenie funkcjonującego systemu infrastruktury komunalnej i od momentu oddania do użytkowania jest wykorzystywana zgodnie z przyjętym od wielu lat modelem organizacyjnym.
Model wykorzystania infrastruktury przez Spółkę stanowi kontynuację wieloletniego sposobu wykonywania przez Gminę zadań własnych w zakresie gospodarki wodociągowo-kanalizacyjnej. Odpłatne udostępnianie infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej Spółce stanowi element przyjętego modelu współpracy pomiędzy Gminą a Spółką przy wykonywaniu zadań własnych Gminy. Realizacja inwestycji objętych złożonym wnioskiem nie spowodowała utworzenia nowej struktury organizacyjnej ani nowego sposobu wykonywania zadań wodociągowo-kanalizacyjnych. Infrastruktura będąca przedmiotem złożonego wniosku została lub zostanie włączona do istniejącego systemu wodociągowo-kanalizacyjnego eksploatowanego przez Spółkę.
Inwestycje objęte wnioskiem stanowią rozbudowę oraz modernizację infrastruktury wykorzystywanej przez Spółkę w ramach działalności prowadzonej nieprzerwanie od wielu lat. Już na etapie planowania i realizacji inwestycji, Gmina zakładała odpłatne udostępnianie infrastruktury Spółce, zgodnie z przyjętym i funkcjonującym od wielu lat modelem wykonywania zadań wodociągowo-kanalizacyjnych na terenie Gminy. Wszelkie wydatki inwestycyjne ponoszone przez Gminę były związane z infrastrukturą przeznaczoną do odpłatnego udostępnienia Spółce, a przeznaczenie to nie uległo zmianie na żadnym etapie realizacji inwestycji.
W konsekwencji wydatki ponoszone przez Gminę na realizację infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej pozostają w bezpośrednim związku z wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług w postaci odpłatnej dzierżawy tej infrastruktury na rzecz Spółki. Gmina podkreśla, że zarówno na etapie planowania inwestycji, ubiegania się o dofinansowanie, realizacji robót budowlanych, jak również po oddaniu infrastruktury do użytkowania, jej przeznaczenie pozostawało niezmienne.
Celem realizowanych inwestycji było rozbudowanie istniejącego systemu wodociągowo-kanalizacyjnego eksploatowanego przez Spółkę oraz odpłatne udostępnienie tej infrastruktury zgodnie z wieloletnim modelem wykonywania zadań własnych. Na żadnym etapie realizacji inwestycji Gmina nie rozważała wykorzystania infrastruktury w inny sposób ani nie dokonywała zmiany jej przeznaczenia. Odmiennie należy ocenić wydatki poniesione na modernizację oczyszczalni ścieków.
Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, oczyszczalnia została przekazana Spółce do eksploatacji na podstawie umowy z dnia (…) 2003 r., zmienionej aneksem z dnia (…) 2023 r. Umowa ta nie przewiduje obowiązku zapłaty czynszu dzierżawnego ani jakiegokolwiek wynagrodzenia należnego Gminie za korzystanie z oczyszczalni. Modernizacja oczyszczalni dotyczyła środka trwałego przekazanego do eksploatacji na podstawie wcześniejszej umowy, która nie przewidywała odpłatności. Inwestycja nie zmieniła zasad korzystania z tej infrastruktury. Zmodernizowana oczyszczalnia ścieków będzie wykorzystywana w taki sam sposób jak przed realizacją inwestycji.
Infrastruktura pozostanie przekazana Spółce do eksploatacji na podstawie obowiązującej umowy z dnia (…) 2003 r. (aneksowanej (…) 2023 r.), zawartej na czas nieoznaczony. Umowa nie przewiduje odpłatności z tytułu udostępnienia oczyszczalni ani obowiązku zapłaty czynszu dzierżawnego na rzecz Gminy. Zadaniem Spółki jest eksploatacja oczyszczalni oraz świadczenie usług odbioru i oczyszczania ścieków na rzecz mieszkańców i pozostałych odbiorców. Wynagrodzeniem Spółki są wyłącznie opłaty pobierane od odbiorców usług zgodnie z obowiązującymi taryfami zatwierdzanymi przez właściwy organ regulacyjny.
Gmina nie uzyskuje z tytułu udostępnienia infrastruktury żadnego wynagrodzenia ani innych świadczeń o charakterze odpłatnym. Realizacja inwestycji polegającej na modernizacji oczyszczalni nie zmienia sposobu wykorzystania infrastruktury, zasad jej eksploatacji ani postanowień obowiązującej umowy. Powstały majątek będzie nadal wykorzystywany wyłącznie do nieodpłatnego udostępniania Spółce w celu wykonywania zadań z zakresu zbiorowego odprowadzania i oczyszczania ścieków. Działalność punktu selektywnej zbiórki odpadów traktowana jest jako działalność Gminy w zakresie nałożonych na nią obowiązków w ustawie o samorządzie gminnym.
Zadanie to, jest wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym, w zakresie ochrony środowiska. Ponadto, realizacja zadania wynika z art. 3 ust. 1, 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469, 1852). Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Tym samym, konieczne przesłanki do odliczenia podatku naliczonego i dokonania ewentualnego zwrotu podatku w odniesieniu do tej części inwestycji, tj. budowy PSZOK w m. (...) gm.
(...) nie zachodzą. · Wartość infrastruktury Wartość całej infrastruktury powstałej w ramach realizacji zadań inwestycyjnych pn.: „(...)” wynosi (…) zł brutto (Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w m. (...) i (...) wartość inwestycji: (…) zł, modernizacja oczyszczalni (…) zł, budowa PSZOK w m. (...) (…) zł).
Wartość całej infrastruktury powstałej w ramach realizacji zadań inwestycyjnych pn.: „(...)” wynosi (…) zł brutto. · Finansowanie infrastruktury W ramach zadania inwestycyjnego pn.: „(...)” Gmina jest w stanie przyporządkować poniesione nakłady oraz kwotę dofinansowania do poszczególnych, powstałych w ramach tego zadania infrastruktur. - Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w m. (...) i (...) wartość inwestycji: (…) zł (w tym subwencja ogólna z budżetu Państwa z przeznaczeniem na wsparcie finansowe inwestycji w zakresie kanalizacji (…) zł, wkład własny (…) zł, dofinansowanie (…) zł) OT nr (…) kwota (…) zł. - Modernizacja oczyszczalni (…) zł (w tym wkład własny (…) zł).
W ramach tej części wykonano: modernizację układu wapniowego, tj. wstawienie układu dozującego wapno do przenośnika, modernizację stacji zlewczej, tj. zamontowano na dopływie łapacz kamieni, modernizację układu pomiarowego na ścieku oczyszczonym, tj. zamontowanie układu pomiarowego, modernizację układu skratkowego, tj. wymiana kraty ręcznej na kanale dolotowym – OT nr (…) z dnia (…) 2025 r. - Budowa PSZOK w m. (...) (…) zł (w tym wkład własny (…) zł, dofinansowanie (…) zł) – OT nr (…) z dnia (…) 2025 r. - „(...)” wynosi (…) zł brutto (w tym wkład własny (…) zł, dofinansowanie (…) zł). · Wysokość miesięcznego czynszu W odniesieniu do części infrastruktury kanalizacyjnej wybudowanej w ramach inwestycji pn.: „(...)” Gmina zawarła ze Spółką odpłatną umowę dzierżawy.
Na podstawie zawartej umowy, Spółka wykorzystuje przedmiot dzierżawy do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców, przedsiębiorców oraz innych odbiorców zewnętrznych zlokalizowanych na terenie Gminy. Z tytułu udostępnienia infrastruktury Gmina pobiera od Spółki wynagrodzenie w postaci czynszu dzierżawnego dokumentowanego fakturami VAT oraz rozlicza podatek należny z tego tytułu.
Wysokość czynszu dzierżawnego została ustalona na podstawie analizy ekonomicznej uwzględniającej w szczególności wartość infrastruktury, koszty jej wytworzenia, przewidywany okres eksploatacji oraz prognozowane przychody osiągane przez Spółkę przy wykorzystaniu przedmiotu dzierżawy. Przy ustalaniu wysokości czynszu uwzględniono również cechy infrastruktury, sposób wykorzystania infrastruktury, specyfikę infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, zakres obowiązków stron umowy oraz szczególny charakter działalności prowadzonej przez Spółkę w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Spółka ponosi bowiem koszty bieżącej eksploatacji, utrzymania, konserwacji i obsługi infrastruktury, a także koszty związane z realizacją usług na rzecz odbiorców końcowych. Przy ustalaniu wysokości czynszu uwzględniono również fakt, że infrastruktura wodociągowo -kanalizacyjna stanowi majątek o bardzo długim okresie ekonomicznego użytkowania, przekraczającym 40 lat, co znajduje odzwierciedlenie również w przepisach podatkowych dotyczących amortyzacji.
Wysokość czynszu, została ustalona z uwzględnieniem regulowanego charakteru działalności prowadzonej przez Spółkę, która świadczy usługi na podstawie taryf zatwierdzanych przez właściwy organ regulacyjny, ponosi koszty eksploatacji, utrzymania, remontów oraz usuwania awarii infrastruktury. Przyjęty poziom czynszu zapewnia ekonomiczną równowagę pomiędzy interesem Gminy jako właściciela infrastruktury a możliwością wykonywania przez Spółkę zadań użyteczności publicznej.
Zgodnie z postanowieniami zawartej umowy dzierżawy, czynsz podlega corocznej waloryzacji począwszy od 2027 r., według średniorocznego wskaźnika wzrostu cen dóbr inwestycyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Strony przewidziały zatem, mechanizm aktualizacji wynagrodzenia uwzględniający zmieniające się warunki gospodarcze oraz zapewniający zachowanie ekonomicznej wartości świadczenia w czasie. Umowa dzierżawy została zawarta na czas nieokreślony, przy czym każda ze stron posiada prawo jej rozwiązania z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że stosunek prawny pomiędzy Gminą a Spółką ma charakter rzeczywisty, trwały i gospodarczo uzasadniony.
Spółka osiąga przychody z tytułu świadczenia usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych, ponosi związane z tym koszty działalności oraz ryzyka gospodarcze właściwe dla prowadzonej działalności. Działalność Spółki nie ma charakteru formalnego ani technicznego, lecz stanowi rzeczywiste wykonywanie usług komunalnych na terenie Gminy.
W odniesieniu do pozostałej infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej objętej złożonym wnioskiem, po jej oddaniu do użytkowania planowane jest zawarcie odpłatnych umów dzierżawy ze Spółką na zasadach analogicznych do przyjętych w obowiązującej umowie dzierżawy, w szczególności przy zachowaniu odpłatnego charakteru świadczenia oraz mechanizmów zapewniających aktualizację wysokości wynagrodzenia w czasie. Gmina podkreśla, że odpłatne udostępnianie infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej Spółce stanowi element funkcjonującego od wielu lat modelu wykonywania zadań własnych Gminy w zakresie gospodarki wodociągowo-kanalizacyjnej.
Model ten, funkcjonuje nieprzerwanie od wielu lat i nie został utworzony ani zmodyfikowany w związku z realizacją inwestycji będących przedmiotem niniejszego wniosku. W uzupełnieniu do wniosku z 24 sierpnia 2026 r. udzielili Państwo odpowiedzi na zadane przez Organ w wezwaniu pytania: 1) Proszę wprost wskazać, na kogo wystawiane są faktury dokumentujące wydatki poniesione na realizację zadań inwestycyjnych pn.: „(...)” oraz pn.: „(...)”. Odp. Faktury dokumentujące wydatki na realizację obu zadań inwestycyjnych pn.: „(...)” oraz pn.: „(...)”, są wystawiane na Gminę (...), NIP (…). Gmina jest nabywcą towarów i usług oraz właścicielem powstałych środków trwałych.
2) Proszę wprost wskazać, do jakich czynności będą Państwo wykorzystywali powstały w ramach inwestycji PSZOK, tj. czy do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku VAT. Odp. Powstały w ramach inwestycji Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), jest wykorzystywany przez Gminę wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. PSZOK służy realizacji zadań własnych Gminy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, wykonywanych na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W odniesieniu do tej działalności, Gmina działa jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. PSZOK nie jest i nie będzie wykorzystywany do wykonywania przez Gminę czynności opodatkowanych VAT ani czynności zwolnionych od VAT. 3) W związku ze wskazaniem w opisie sprawy: • Finansowanie infrastruktury (…) – Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w m. (...) i (...) wartość inwestycji: (…) zł (w tym subwencja ogólna z budżetu Państwa z przeznaczeniem na wsparcie finansowe inwestycji w zakresie kanalizacji (…) zł, wkład własny (…) zł, dofinansowanie (…) zł) OT nr (…) kwota (…) zł. – Modernizacja oczyszczalni (…) zł (w tym wkład własny (…) zł).
W ramach tej części wykonano: modernizacja układu wapniowego tj. wstawienie układu dozującego wapno do przenośnika, modernizacja stacji zlewczej, tj. zamontowano na dopływie łapacz kamieni, modernizacja układu pomiarowego na ścieku oczyszczonym tj. zamontowanie układu pomiarowego, modernizacja układu skratkowego tj. wymiana kraty ręcznej na kanale dolotowym – OT – (…) z dnia (…) r. – Budowa PSZOK w m. (...) (…) zł (w tym wkład własny (…) zł, dofinansowanie (…) zł) – OT – (…) z dnia (…) 2025 r. Proszę wskazać, czy podane wyżej kwoty są kwotami netto, czy brutto odrębnie dla każdej infrastruktury. Odp.
Wszystkie wartości wskazane we wniosku są kwotami brutto: a) sieć kanalizacji sanitarnej w (...) i (...) – (…) zł brutto; b) modernizacja oczyszczalni – (…) zł brutto; c) PSZOK w (...) – (…) zł brutto; d) sieć wodociągowa w (...) i (...) – (…) zł brutto. 4) W jaki sposób wyłonili Państwo podmiot ((…)) któremu odpłatnie udostępnią Państwo infrastrukturę powstałą w ramach ww. inwestycji? Odp. (…), któremu odpłatnie Gmina udostępnia sieć kanalizacyjną (...) – (...) oraz któremu planuje odpłatnie udostępnić nową wybudowaną sieć wodociągową (...) – (...), został wyłoniony w trybie art. 214 ust. 1 pkt 11 Prawa zamówień publicznych.
Art. 214 ust. 1 pkt 11 ustawy – Prawo zamówień publicznych przewiduje możliwość udzielenia zamówienia z wolnej ręki osobie prawnej stanowiącej tzw. podmiot wewnętrzny (in-house), jeżeli łącznie spełnione są określone w tym przepisie warunki. Zamawiający musi sprawować nad tą osobą prawną kontrolę odpowiadającą kontroli sprawowanej nad własnymi jednostkami, ponad 90% działalności kontrolowanej osoby prawnej powinno dotyczyć wykonywania zadań powierzonych jej przez zamawiającego lub inne podmioty przez niego kontrolowane, a w kontrolowanej osobie prawnej nie może występować bezpośredni udział kapitału prywatnego.
W przypadku (…), zastosowanie tego trybu wynika z przyjętego przez Gminę modelu organizacyjnego wykonywania zadań własnych w zakresie gospodarki wodociągowo-kanalizacyjnej oraz spełnienia przesłanek właściwych dla powierzenia zadań podmiotowi wewnętrznemu. Zastosowanie powyższego trybu, pozostaje związane z funkcjonującym od wielu lat modelem organizacyjnym wykonywania przez Gminę zadań własnych w zakresie gospodarki wodociągowo-kanalizacyjnej. Uchwałą Nr (…) Rady Gminy w (...) z dnia (…) 2000 r. podjęto decyzję o utworzeniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – „(…)”.
Następnie Uchwałą Nr (…) z dnia (…) 2001 r. dokonano aktualizacji wartości aportu Gminy na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Na podstawie decyzji Wójta Gminy (...) z dnia (…) 2003 r. nr (…) Spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy i wykonuje tę działalność nieprzerwanie od dnia (…) 2003 r. Powierzenie Spółce eksploatacji infrastruktury powstałej w ramach inwestycji objętych wnioskiem stanowi zatem kontynuację przyjętego i funkcjonującego od ponad dwudziestu lat modelu organizacyjnego.
Kolejne elementy infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej były sukcesywnie włączane do systemu eksploatowanego przez Spółkę. 5) Ile będzie wynosił miesięczny czynsz z tytułu odpłatnego udostępnienia przedmiotowej infrastruktury? Proszę wskazać odrębnie wobec każdej z tych infrastruktur oraz proszę podać, czy jest to kwota netto, czy brutto. Odp.
Miesięczny czynsz z tytułu odpłatnego udostępnienia infrastruktury będzie wynosił dla: a) sieci kanalizacyjnej (...)-(...) – (…) zł netto miesięcznie, tj. (…) zł brutto; przy czym roczny czynsz wynosi (…) zł netto tj. (…) zł brutto. b) modernizacji oczyszczalni – brak czynszu, gdyż infrastruktura jest udostępniana nieodpłatnie i Gmina nie odlicza VAT od tej części; c) PSZOK – nie jest przedmiotem dzierżawy; d) sieci wodociągowej (...)-(...) – planowana wysokość czynszu, przed ostateczną weryfikacją przez rzeczoznawcę majątkowego, będzie wynosić (…) zł netto miesięcznie, tj. (…) zł brutto, co odpowiada (…) zł netto, tj. (…) zł brutto rocznie.
Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona po sporządzeniu opinii rzeczoznawcy majątkowego i z uwzględnieniem wyników tej opinii. Następnie, Gmina zawrze ze Spółką odpłatną umowę dzierżawy obejmującą nowo wybudowaną sieć wodociągową (...)-(...). 6) Przy uwzględnieniu jakich czynników została dokonana kalkulacja czynszu? Proszę szczegółowo wymienić wszystkie uwzględnione czynniki. Odp.
Kalkulacja czynszu dzierżawnego, została dokonana na podstawie analizy ekonomicznej, przy uwzględnieniu w szczególności wartości infrastruktury, kosztów jej wytworzenia, wysokości poniesionych nakładów inwestycyjnych, przewidywanego okresu eksploatacji i ekonomicznej użyteczności infrastruktury, rocznej stawki amortyzacji wynoszącej 2,5% oraz prognozowanych przychodów osiąganych przez Spółkę przy wykorzystaniu przedmiotu dzierżawy. Przy kalkulacji uwzględniono również specyfikę infrastruktury wodociągowo -kanalizacyjnej, zakres obowiązków stron wynikający z umowy dzierżawy oraz koszty ponoszone przez Spółkę jako Dzierżawcę.
Spółka ponosi koszty bieżącej eksploatacji, utrzymania, konserwacji i bieżących napraw infrastruktury oraz koszty związane ze świadczeniem usług na rzecz odbiorców końcowych. Uwzględniono również 40-letni okres amortyzacji infrastruktury, wynikający z zastosowania rocznej stawki amortyzacji w wysokości 2,5%, a także regulowany charakter działalności Spółki, w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz konieczność zapewnienia ciągłości świadczenia tych usług.
Przyjęty poziom czynszu uwzględnia zatem, zarówno wartość i okres ekonomicznego wykorzystania majątku Gminy, jak również koszty i obowiązki ponoszone przez Dzierżawcę oraz ekonomiczne uwarunkowania prowadzonej przez niego działalności. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) podstawę wstępnej kalkulacji czynszu stanowi wyłącznie wartość tej infrastruktury wynosząca (…) zł brutto.
Przy ustalaniu planowanej wysokości czynszu zastosowano zasady kalkulacji analogiczne do przyjętych dla nowej sieci kanalizacyjnej (...)-(...), w szczególności uwzględniono wartość infrastruktury, roczną stawkę amortyzacji w wysokości 2,5%, przewidywany okres jej ekonomicznego wykorzystania, charakter działalności wodociągowej oraz zakres kosztów i obowiązków, które będą ponoszone przez Spółkę jako Dzierżawcę. Planowana wysokość czynszu zostanie przed zawarciem umowy dzierżawy poddana weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego, a ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii. 7) Czy wysokość czynszu została skalkulowana z uwzględnieniem realiów rynkowych?
Czy wynagrodzenie należne Państwu z tytułu odpłatnego udostępnienia jest/będzie niższe od wartości rynkowej, równe wartości rynkowej, czy też wyższe od tej wartości? Odp. W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) wysokość czynszu została skalkulowana z uwzględnieniem realiów rynkowych. Przyjęty przez Gminę poziom czynszu został dodatkowo poddany niezależnej weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego.
Przy określaniu ekonomicznie uzasadnionego poziomu czynszu rzeczoznawca uwzględnił w szczególności wartość odtworzeniową infrastruktury, jej stan i stopień zużycia, koszty odtworzenia infrastruktury, koszty nadzoru i dokumentacji, lokalizację infrastruktury, zakres kosztów eksploatacji, utrzymania, napraw i konserwacji ponoszonych przez Dzierżawcę, a także aktualny oraz przewidywany stopień wykorzystania infrastruktury przez odbiorców. Z uwagi na specyficzny charakter infrastruktury oraz ograniczoną dostępność danych dotyczących porównywalnych transakcji rzeczoznawca zastosował metodę odtworzeniową.
W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) wartość odtworzeniową infrastruktury określono na (…) zł, przy uwzględnieniu, m.in. stopnia zużycia infrastruktury w wysokości 1%, kosztów nadzoru i dokumentacji w wysokości 5,5% oraz współczynnika regionalnego właściwego dla województwa (...) wynoszącego 0,86. Rzeczoznawca uwzględnił również stopień wykorzystania infrastruktury – według danych przyjętych w opinii podłączonych było 9,6% gospodarstw, natomiast do września 2027 r. przewiduje się wzrost tego poziomu do 38%.
W konsekwencji, wskazano jako ekonomicznie uzasadniony poziom rocznego czynszu w przedziale od 2% do 2,5% wartości odtworzeniowej infrastruktury, tj. od (…) zł do (…) zł rocznie. Ustalony przez Gminę roczny czynsz za sieć kanalizacyjną wynosi (…) zł netto, a zatem mieści się w górnym przedziale wskazanym przez niezależnego rzeczoznawcę majątkowego. W konsekwencji Gmina uznaje, że ustalone wynagrodzenie odpowiada realiom rynkowym i nie jest niższe od wartości rynkowej. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) Gmina zakłada, że ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona na poziomie odpowiadającym realiom rynkowym i nie będzie niższa od wartości rynkowej.
W tym celu przed zawarciem umowy dzierżawy planowana wysokość czynszu zostanie poddana weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego. Przy ustalaniu ostatecznej wysokości czynszu Gmina uwzględni wyniki tej opinii, tak aby wynagrodzenie z tytułu odpłatnego udostępnienia infrastruktury odpowiadało warunkom rynkowym i nie było niższe od wartości rynkowej. Na obecnym etapie planowana wysokość czynszu została wstępnie skalkulowana przy zastosowaniu wskaźnika 2,5% wartości brutto nowo wybudowanej infrastruktury wynoszącej (…) zł brutto, co odpowiada kwocie (…) zł brutto, tj. (…) zł netto rocznie.
Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego i z uwzględnieniem wyników tej opinii. 8) Czy ustalona kwota czynszu najmu będzie stała, czy zmienna? Jeżeli ustalona kwota ww. czynszu będzie zmienna, to proszę wskazać w wyniku zaistnienia jakich czynników może dojść do zmiany kwoty czynszu? Odp. Ustalona kwota czynszu dzierżawnego ma charakter zmienny, ponieważ zgodnie z postanowieniami umowy, począwszy od 2027 r., czynsz dzierżawny podlega corocznej waloryzacji według średniorocznego wskaźnika wzrostu cen dóbr inwestycyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...), ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. Gmina planuje, aby w umowie dzierżawy dotyczącej tej infrastruktury zastosowany został analogiczny mechanizm corocznej waloryzacji czynszu według średniorocznego wskaźnika wzrostu cen dóbr inwestycyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Szczegółowe zasady waloryzacji zostaną określone w planowanej umowie dzierżawy. 9) Jaka jest wysokość stawki amortyzacji rocznej dla przedmiotowych infrastruktur? Proszę wskazać odrębnie wobec każdej z nich. Odp.
Stawka amortyzacji dla sieci kanalizacyjnej (...)-(...) wynosi 2,5% rocznie. Dla sieci wodociągowej (...)-(...) wynosi 2,5% rocznie. Stawka dla modernizacji oczyszczalni wynosi 2,5% rocznie, a dla PSZOK 4,5% rocznie. 10) Jakie kryteria/czynniki uwzględnili Państwo ustalając wysokość czynszu? Czy brali Państwo pod uwagę np. stawki amortyzacji, wysokość nakładów, okres zwrotu inwestycji? Odp.
W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) przy ustalaniu wysokości czynszu dzierżawnego, Gmina uwzględniła przede wszystkim wartość brutto infrastruktury wynikającą z poniesionych nakładów inwestycyjnych oraz roczną stawkę amortyzacji w wysokości 2,5%, odpowiadającą 40-letniemu okresowi amortyzacji infrastruktury. Roczna kwota czynszu brutto została ustalona na poziomie 2,5% wartości brutto infrastruktury.
Przy kalkulacji uwzględniono również długi okres ekonomicznej użyteczności infrastruktury, jej społeczno-gospodarcze przeznaczenie, regulowany charakter działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków oraz zakres obowiązków i kosztów ponoszonych przez Spółkę jako Dzierżawcę, w szczególności kosztów bieżącej eksploatacji, utrzymania, konserwacji i napraw infrastruktury. Przyjęta przez Gminę metoda kalkulacji oraz wysokość czynszu dla sieci kanalizacyjnej (...)-(...), zostały dodatkowo zweryfikowane w opinii rzeczoznawcy majątkowego, z uwzględnieniem specyfiki infrastruktury, warunków jej eksploatacji oraz realiów rynkowych.
Ustalona wysokość czynszu nie ma zatem charakteru uznaniowego, lecz została oparta na wartości infrastruktury, przyjętej stawce 2,5% oraz niezależnej weryfikacji ekonomicznej.
W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) przy wstępnym ustalaniu planowanej wysokości czynszu, Gmina uwzględniła wartość brutto infrastruktury wynoszącą (…) zł, wysokość poniesionych nakładów inwestycyjnych, roczną stawkę amortyzacji w wysokości 2,5%, odpowiadającą 40-letniemu okresowi amortyzacji, przewidywany okres ekonomicznej użyteczności infrastruktury, jej społeczno-gospodarcze przeznaczenie, regulowany charakter działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zakres obowiązków i kosztów, które będą ponoszone przez Spółkę jako Dzierżawcę.
Na obecnym etapie planowana, wysokość czynszu została wstępnie skalkulowana na poziomie 2,5% wartości brutto nowo wybudowanej infrastruktury, co odpowiada kwocie (…) zł brutto, tj. (…) zł netto rocznie. Przed zawarciem umowy dzierżawy przyjęta metoda kalkulacji oraz planowana wysokość czynszu zostaną poddane niezależnej weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego. Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii, tak aby wynagrodzenie odpowiadało realiom rynkowym i nie było niższe od wartości rynkowej. 11) Jak przedstawia się stosunek poniesionych w ramach ww. inwestycji nakładów do rocznej kwoty czynszu wobec każdej z dzierżawionych infrastruktur? Odp.
W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) wartość poniesionych nakładów brutto wynosi (…) zł, natomiast roczny czynsz brutto wynosi (…) zł, tj. (…) zł netto. Roczny czynsz brutto stanowi zatem 2,5% wartości brutto poniesionych nakładów inwestycyjnych, a stosunek wartości nakładów brutto do rocznej kwoty czynszu brutto wynosi 40:1. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) wartość poniesionych nakładów brutto wynosi (…) zł. Na obecnym etapie planowany roczny czynsz został wstępnie skalkulowany na poziomie (…) zł brutto, tj. (…) zł netto.
Oznacza to, że wstępnie planowany roczny czynsz brutto stanowi 2,5% wartości brutto poniesionych nakładów inwestycyjnych, a stosunek wartości nakładów brutto do planowanej rocznej kwoty czynszu brutto wynosi 40:1. Wskazana relacja dotycząca sieci wodociągowej ma charakter wstępny. Przed zawarciem planowanej umowy dzierżawy wysokość czynszu zostanie poddana niezależnej weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego. Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii, tak aby odpowiadała realiom rynkowym i nie była niższa od wartości rynkowej.
W konsekwencji ostateczny stosunek wartości poniesionych nakładów do rocznej kwoty czynszu zostanie określony po ustaleniu ostatecznej wysokości czynszu. Modernizacja oczyszczalni ścieków oraz PSZOK nie są przedmiotem odpłatnej dzierżawy, w związku z czym w odniesieniu do tych infrastruktur stosunek poniesionych nakładów do rocznej kwoty czynszu nie występuje. 12) Czy wysokość czynszu umożliwi zwrot poniesionych w ramach inwestycji nakładów? Jeśli tak, to: a) w jakim horyzoncie czasowym? b) czy pokryje zarówno wydatki finansowane z Państwa środków własnych, jak i ze środków zewnętrznych? Proszę wskazać wobec każdej z ww. infrastruktur odrębnie. Odp.
W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) wysokość czynszu umożliwia nominalny zwrot wartości poniesionych nakładów w okresie 40 lat, przy założeniu rocznego czynszu brutto odpowiadającego 2,5% wartości brutto infrastruktury oraz przy pominięciu przyszłej waloryzacji czynszu. Przy wartości brutto infrastruktury wynoszącej (…) zł oraz rocznym czynszu brutto w wysokości (…) zł tak obliczony okres zwrotu wynosi 40 lat. Czynsz dzierżawny został ustalony w odniesieniu do wartości całej infrastruktury będącej przedmiotem dzierżawy, niezależnie od źródła finansowania nakładów.
Oznacza to, że przyjęta podstawa kalkulacji obejmuje wartość infrastruktury sfinansowaną zarówno ze środków własnych Gminy, jak i ze środków zewnętrznych. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) wartość brutto infrastruktury wynosi (…) zł. Przy obecnie wstępnie skalkulowanym rocznym czynszu brutto w wysokości (…) zł, odpowiadającym 2,5% wartości brutto infrastruktury, nominalny okres zwrotu wynosiłby 40 lat, przy pominięciu przyszłej waloryzacji czynszu. Wskazany okres zwrotu dla sieci wodociągowej ma charakter wstępny. Przed zawarciem planowanej umowy dzierżawy wysokość czynszu zostanie poddana niezależnej weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego.
Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii, tak aby odpowiadała realiom rynkowym i nie była niższa od wartości rynkowej. W konsekwencji ostateczny okres zwrotu nakładów zostanie określony po ustaleniu ostatecznej wysokości czynszu. Planowany czynsz za sieć wodociągową będzie ustalany w odniesieniu do wartości całej infrastruktury będącej przedmiotem przyszłej dzierżawy, niezależnie od źródła finansowania nakładów. Oznacza to, że podstawa jego kalkulacji obejmuje wartość infrastruktury sfinansowaną zarówno ze środków własnych Gminy, jak i ze środków zewnętrznych.
Modernizacja oczyszczalni ścieków oraz PSZOK nie są przedmiotem odpłatnej dzierżawy, dlatego w odniesieniu do tych infrastruktur zwrot nakładów poprzez czynsz dzierżawny nie występuje. 13) Czy po udostępnieniu Spółce ww. infrastruktur będą z nich Państwo (w tym Państwa jednostki organizacyjne) korzystali? Jeśli tak, na jakich zasadach – na podstawie jakiej umowy oraz czy odpłatnie, czy nieodpłatnie? Odp. Po udostępnieniu Spółce infrastruktury będącej przedmiotem odpłatnej dzierżawy, Gmina ani jej jednostki organizacyjne nie będą bezpośrednio korzystały z tej infrastruktury.
W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) infrastruktura jest obecnie udostępniana Spółce na podstawie odpłatnej umowy dzierżawy. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...), Gmina planuje jej odpłatne udostępnienie Spółce po zawarciu planowanej umowy dzierżawy. Gmina oraz jej jednostki organizacyjne będą natomiast mogły korzystać z usług świadczonych przez Spółkę jako odbiorcy wody oraz dostawcy ścieków. Korzystanie z tych usług będzie miało charakter odpłatny i będzie odbywało się według cen wynikających z obowiązujących taryf.
14) Czy infrastruktury (sieć kanalizacyjna, oczyszczalnia oraz sieć wodociągowa) powstałe w ramach ww. inwestycji są wykorzystywane przez Państwa wyłącznie i w całości do odpłatnego udostępnienia na podstawie umowy dzierżawy na rzecz Spółki? Jeśli nie, proszę wskazać, w jaki jeszcze sposób są wykorzystywane (tj. do jakich czynności: opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku, czy niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT). Odp. W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) infrastruktura ta jest wykorzystywana przez Gminę wyłącznie i w całości do odpłatnego udostępnienia Spółce na podstawie obowiązującej umowy dzierżawy.
Gmina nie wykorzystuje tej infrastruktury do czynności zwolnionych od podatku VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) infrastruktura nie była dotychczas faktycznie wykorzystywana. Pomimo jej przyjęcia do użytkowania do sieci nie zostali dotychczas podłączeni odbiorcy, w związku z czym nie była ona wykorzystywana do dostarczania wody. Infrastruktura nie była również nieodpłatnie udostępniana Spółce ani wykorzystywana przez Gminę do czynności zwolnionych od podatku VAT lub czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Gmina planuje wykorzystywanie tej infrastruktury wyłącznie i w całości do odpłatnego udostępnienia Spółce na podstawie planowanej umowy dzierżawy. Przed zawarciem umowy planowana wysokość czynszu zostanie poddana weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego, a ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii, tak aby odpowiadała realiom rynkowym i nie była niższa od wartości rynkowej. Po zawarciu umowy, Gmina nie będzie wykorzystywała tej infrastruktury do czynności zwolnionych od podatku VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Modernizacja oczyszczalni ścieków nie jest przedmiotem odpłatnej dzierżawy.
Infrastruktura ta jest udostępniana Spółce nieodpłatnie. W odniesieniu do wydatków dotyczących modernizacji oczyszczalni Gmina nie dokonuje odliczenia podatku VAT. 15) Czy wydatki ponoszone w związku z realizacją ww. inwestycji stanowią wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane z powstałymi infrastrukturami? Odp. Tak, wydatki ponoszone przez Gminę w związku z realizacją inwestycji stanowią wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane z poszczególnymi powstałymi infrastrukturami.
Gmina jest w stanie jednoznacznie przyporządkować poniesione wydatki do poszczególnych elementów infrastruktury, tj. do: · sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach (...) i (...), · modernizacji oczyszczalni ścieków, · PSZOK w miejscowości (...), · sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...). 16) Kto pokrywa koszty utrzymania majątku powstałego w ramach inwestycji w odpowiednim stanie technicznym po oddaniu go w dzierżawę? Odp. W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) koszty utrzymania infrastruktury w odpowiednim stanie technicznym po oddaniu jej w dzierżawę ponosi Spółka jako Dzierżawca.
Zgodnie z postanowieniami obowiązującej umowy dzierżawy Dzierżawca zobowiązany jest do wykonywania bieżących napraw i konserwacji oraz utrzymywania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym, z uwzględnieniem normalnego zużycia wynikającego z prawidłowej eksploatacji. Dzierżawca ponosi również ciężary publicznoprawne związane z korzystaniem z przedmiotu dzierżawy w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów prawa. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...), Gmina planuje, aby po zawarciu umowy dzierżawy koszty bieżącej eksploatacji, utrzymania, konserwacji i napraw infrastruktury ponosiła Spółka jako Dzierżawca.
Planowana umowa będzie przewidywała obowiązek utrzymywania infrastruktury w odpowiednim stanie technicznym oraz ponoszenia przez Dzierżawcę kosztów związanych z jej bieżącym użytkowaniem i eksploatacją. Szczegółowy zakres obowiązków Dzierżawcy dotyczących utrzymania nowo wybudowanej sieci wodociągowej zostanie określony w planowanej umowie dzierżawy. 17) Na jakim poziomie kształtują/będą kształtowały się dochody z tytułu dzierżawy w skali roku w stosunku do dochodów ogółem/dochodów własnych Gminy? Odp. Dochody ogółem Gminy za 2025 r. wyniosły (…) zł, natomiast dochody własne Gminy za 2025 r. wyniosły (…) zł.
W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) roczny czynsz z tytułu obowiązującej umowy dzierżawy wynosi (…) zł netto. Kwota ta stanowi około 0,49% dochodów ogółem Gminy oraz około 1,19% dochodów własnych Gminy. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) na obecnym etapie planowany roczny czynsz został wstępnie skalkulowany na kwotę (…) zł netto, tj. (…) zł brutto. Kwota (…) zł netto stanowi około 0,02% dochodów ogółem Gminy oraz około 0,04% dochodów własnych Gminy.
Łączna kwota rocznego czynszu netto z obowiązującej dzierżawy sieci kanalizacyjnej oraz wstępnie planowanej dzierżawy sieci wodociągowej wynosi (…) zł netto, co stanowi około 0,51% dochodów ogółem Gminy oraz około 1,23% dochodów własnych Gminy. W odniesieniu do sieci wodociągowej wskazana wysokość czynszu ma charakter wstępny. Przed zawarciem umowy dzierżawy planowana wysokość czynszu zostanie poddana weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego. Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii, tak aby odpowiadała realiom rynkowym i nie była niższa od wartości rynkowej.
W konsekwencji wskazane powyżej proporcje odnoszące się do planowanego czynszu za sieć wodociągową mogą ulec odpowiedniej zmianie. 18) W jaki sposób będzie kalkulowana wysokość dofinansowania, które Państwo otrzymali z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych, na realizację zadania inwestycyjnego pn.: „(...)” oraz na realizację zadania inwestycyjnego pn.: „(...)”? Proszę wyjaśnić. Odp. Wysokość dofinansowania została skalkulowana w odniesieniu do wartości brutto wydatków poniesionych na realizację poszczególnych inwestycji, zgodnie z zasadami Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych oraz warunkami udzielonych Gminie promes.
Oznacza to, że podstawę ustalenia wysokości dofinansowania stanowiły kwoty brutto, tj. wartości obejmujące podatek VAT. Poniżej przedstawiono wartość poszczególnych inwestycji oraz źródła ich finansowania. 1. Budowa sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) Łączna wartość brutto nakładów poniesionych na budowę sieci kanalizacyjnej wyniosła (…) zł, w tym: · środki z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych – (…) zł, · środki z subwencji ogólnej – (…) zł, · środki własne Gminy – (…) zł. Łączna wartość wskazanych źródeł finansowania odpowiada wartości brutto inwestycji, tj. (…) zł.
2. Modernizacja oczyszczalni ścieków Wartość brutto nakładów poniesionych na modernizację oczyszczalni ścieków wyniosła (…) zł. Inwestycja została sfinansowana ze środków własnych Gminy i nie została objęta dofinansowaniem z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. 3. Budowa Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w miejscowości (...) Wartość brutto inwestycji wyniosła (…) zł, w tym: · środki z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych – (…) zł, · środki własne Gminy – (…) zł.
4. Budowa sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...) Łączna wartość brutto inwestycji wyniosła (…) zł, w tym: · środki z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych – (…) zł, · środki własne Gminy – (…) zł. Kwoty dofinansowania zostały zatem ustalone w odniesieniu do wartości brutto inwestycji, obejmujących podatek VAT, zgodnie z zasadami Programu oraz warunkami udzielonych Gminie promes. Ponadto w uzupełnieniu do wniosku wskazali Państwo, iż Gmina dokonuje sprostowania i doprecyzowania treści wniosku ORD-IN w zakresie dotyczącym inwestycji pn.: „(...)”.
W pierwotnym wniosku w części dotyczącej stanowiska Gminy do pytania nr 2 wskazano, że nowo wybudowana sieć wodociągowa została już objęta odpłatną umową dzierżawy. Gmina wyjaśnia, że na dzień składania uzupełnienia odpłatna umowa dzierżawy dotycząca nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) nie została jeszcze zawarta. Zawarcie tej umowy jest planowane. Przed zawarciem umowy Gmina zleci sporządzenie opinii rzeczoznawcy majątkowego w celu weryfikacji ekonomicznie uzasadnionego poziomu czynszu oraz jego zgodności z realiami rynkowymi.
Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii, tak aby wynagrodzenie z tytułu odpłatnego udostępnienia infrastruktury odpowiadało warunkom rynkowym i nie było niższe od wartości rynkowej. W związku z powyższym Gmina odpowiednio doprecyzowuje opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz swoje stanowisko w zakresie pytania nr 2, zgodnie z treścią przedstawioną poniżej. Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego – sieć wodociągowa (...)-(...) Gmina (...) zrealizowała inwestycję pn.: „(...)”.
Budowa sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...) została zakończona w dniu (…) 2024 r. Dnia (…) 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (…) w piśmie nr (…) zawiadomił Gminę (...), że nie zgłasza sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej na terenie położonym w m. (...) (dz. 3/3) oraz (...) , (dz. Nr 4, 1/1, 1/2, 1/3, 2/11, 2/69). Na dzień złożenia wniosku sieć wodociągowa została wprowadzona do ewidencji środków trwałych i przyjęta do użytkowania na podstawie OT nr (…) z dnia (…) 2025 r. Pomimo przyjęcia infrastruktury do użytkowania nowo wybudowana sieć wodociągowa (...)-(...) nie była dotychczas faktycznie wykorzystywana.
Do sieci nie zostali dotychczas podłączeni odbiorcy, w związku z czym infrastruktura nie była wykorzystywana do dostarczania wody. Sieć nie była również nieodpłatnie udostępniana (…) Sp. z o.o. ani wykorzystywana przez Gminę do innych czynności. Od początku realizacji inwestycji zamiarem Gminy było i pozostaje wykorzystanie nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT poprzez jej odpłatne udostępnienie (…) Sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy. Zamiar ten nie uległ zmianie. Nowo wybudowana sieć wodociągowa (...)-(...) nie jest obecnie objęta odpłatną umową dzierżawy.
Gmina planuje zawarcie z (…) Sp. z o.o. odpłatnej umowy dzierżawy, obejmującej wyłącznie nowo wybudowaną sieć wodociągową powstałą w ramach inwestycji, będącej przedmiotem złożonego wniosku. Planowana umowa dzierżawy będzie miała charakter odpłatny. Z tytułu udostępnienia infrastruktury Gmina będzie pobierała od Spółki czynsz dzierżawny, dokumentowała świadczoną usługę fakturami VAT oraz rozliczała podatek należny z tego tytułu. Wartość brutto nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) wynosi (…) zł.
Na obecnym etapie planowana wysokość czynszu została wstępnie skalkulowana przy zastosowaniu wskaźnika 2,5% wartości brutto infrastruktury, co odpowiada kwocie (…) zł brutto, tj. (…) zł netto rocznie, czyli średnio (…) zł brutto, tj. (…) zł netto miesięcznie. Przed zawarciem planowanej umowy dzierżawy Gmina zleci sporządzenie opinii rzeczoznawcy majątkowego w celu weryfikacji ekonomicznie uzasadnionego poziomu czynszu dzierżawnego oraz jego zgodności z realiami rynkowymi.
Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii, tak aby wynagrodzenie z tytułu odpłatnego udostępnienia nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) odpowiadało warunkom rynkowym i nie było niższe od wartości rynkowej. Po dokonaniu tej weryfikacji, Gmina zawrze ze Spółką odpłatną umowę dzierżawy tej infrastruktury. Po zawarciu umowy Spółka będzie wykorzystywała przedmiotową sieć do prowadzenia działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Gmina nie planuje wykorzystywania nowo wybudowanej sieci wodociągowej do czynności zwolnionych od podatku VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zamiarem Gminy jest wykorzystywanie tej infrastruktury wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w postaci odpłatnego udostępnienia jej Spółce na podstawie planowanej umowy dzierżawy. W uzupełnieniu do wniosku z 8 października 2026 r. udzielili Państwo poniższych odpowiedzi: a) Co działo się z siecią kanalizacyjną od (…) 2025 r. do (…) 2026 r.? Od chwili przyjęcia przez gminę (...) sieci kanalizacyjnej do użytkowania, tj. (…) 2025 r., do chwili zawarcia umowy dzierżawy (…) 2026 r. zachowana została ciągłość działań zmierzających do realizacji przyjętego od początku sposobu gospodarowania infrastrukturą, tj. jej odpłatnego udostępnienia Spółce.
Samo przyjęcie sieci do użytkowania nie oznaczało w tym przypadku rozpoczęcia jej eksploatacji przez Gminę ani przez inny podmiot. Sporządzenie dokumentu OT było wymagane dla formalnego przyjęcia środka trwałego do składników majątku Gminy, było czynnością niezbędną do ustalenia wartości początkowej składnika majątku, od której to wartości szacowana była rynkowa stawka czynszu dzierżawnego. Do chwili zawarcia przedmiotowej umowy sieć nie była użytkowana przez Gminę ani inny podmiot, infrastruktura była w gotowości do przekazania Spółce do odpłatnej dzierżawy.
Nie odbierano za jej pomocą ścieków, nie wydawano warunków technicznych przyłączenia nowych odbiorców i nie wykonano czynnych przyłączy. Gmina nie udostępniła sieci Spółce ani innemu podmiotowi odpłatnie czy nieodpłatnie i sama również z niej nie korzystała. Tym samym, faktyczne użytkowanie składnika majątku, zgodne z jego gospodarczym przeznaczeniem rozpoczęło się w dniu zawarcia umowy dzierżawy. W (…) 2026 r. prawnik Spółki rozpoczął prace nad przygotowaniem projektu umowy dzierżawy. W (…) 2026 r. gotowy projekt został przekazany Spółce w celu weryfikacji i zgłoszenia uwag. Projekt był również przedmiotem uzgodnień pomiędzy prawnikiem Spółki a prawnikiem Gminy.
W (…) 2026 r. wprowadzono poprawki do projektu, a (…) 2026 r. prawnik Spółki potwierdził brak dalszych zastrzeżeń formalnoprawnych. W (…) 2026 r. prawnik Gminy przekazał uzgodniony projekt prawnikowi Spółki, a następnie przeprowadzono procedurę wymaganą postanowieniami umowy Spółki. Rada Nadzorcza uchwałą nr (…) z (…) 2026 r. pozytywnie zaopiniowała wniosek Zarządu, dotyczący zawarcia umowy i przedstawiła zalecenia odnoszące się do jej treści. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników uchwałą nr (…) z (…) 2026 r. wyraziło zgodę na zawarcie umowy. W tym samym dniu zawarto odpłatną umowę dzierżawy.
Przeprowadzenie powyższej procedury wynikało z postanowień umowy Spółki, w szczególności § 20 ust. 1 pkt 6 oraz § 17 ust. 2 pkt 24, przewidujących konieczność zaopiniowania przez Radę Nadzorczą wniosku Zarządu, a następnie uzyskania zgody Zgromadzenia Wspólników na dokonanie określonych czynności o wartości przekraczającej 50.000 zł, nieujętych w zatwierdzonym planie rzeczowo-finansowym Spółki. Opisane czynności stanowiły kolejne, następujące po sobie etapy realizacji pierwotnego zamiaru Gminy.
Zamiar ten, wynikał z funkcjonującego od ponad 20 lat modelu organizacyjnego, zgodnie z którym Gmina pozostaje właścicielem infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, natomiast jej eksploatację odpłatnie powierza wyspecjalizowanej Spółce. Zawarcie odpłatnej umowy dzierżawy, nie było następstwem zmiany przeznaczenia sieci, lecz zakończeniem rozpoczętego wcześniej procesu organizacyjnego, prawnego i korporacyjnego. Do momentu zawarcia odpłatnej umowy dzierżawy, składnik majątku był w gotowości do rozpoczęcia faktycznego użytkowania, zgodnie z gospodarczym przeznaczeniem.
Czasowy brak użytkowania infrastruktury nie oznaczał tym samym, jej przeznaczenia do działalności nieopodatkowanej czy zwolnionej. Podpisanie umowy, stanowiło realizację niezmiennego zamiaru odpłatnego udostępnienia sieci Spółce. Pierwszy wniosek o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci kanalizacyjnej został złożony do Spółki w dniu (…) 2026 r., tj. dwa dni po zawarciu umowy dzierżawy sieci kanalizacyjnej w dniu (…) 2026 r. b) Czy i w jaki sposób infrastruktura ta – sieć kanalizacyjna – była przez Państwa wykorzystywana?
Od chwili przyjęcia sieci kanalizacyjnej do użytkowania, tj. (…) 2025 r., do (…) 2026 r. sieć nie była faktycznie wykorzystywana ani przez Gminę, ani przez Spółkę. Była składnikiem majątkowym kompletnym, zdatnym do użytku, lecz pozostającym w gotowości do rozpoczęcia użytkowania zgodnie z gospodarczym przeznaczeniem. Nie służyła odbiorowi ścieków, nie korzystali z niej odbiorcy, a Gmina nie udostępniała jej Spółce ani innemu podmiotowi odpłatnie czy nieodpłatnie i sama również z niej nie korzystała. Brak faktycznego użytkowania sieci, nie oznaczał rezygnacji z przyjętego sposobu gospodarowania infrastrukturą ani przeznaczenia jej do innych celów.
W całym tym okresie, zachowana została ciągłość działań, zmierzających do odpłatnego udostępnienia sieci Spółce. Działania opisane szczegółowo w odpowiedzi na pytanie nr 1, obejmujące przygotowanie i uzgodnienie projektu umowy oraz uzyskanie wymaganych zgód korporacyjnych, stanowiły kolejne etapy realizacji niezmiennego zamiaru Gminy. Czynności te, nie stanowiły faktycznego użytkowania ani nieodpłatnego czy też odpłatnego udostępnienia infrastruktury. Od (…) 2026 r. Gmina rozpoczęła wykorzystywanie sieci kanalizacyjnej poprzez jej odpłatne wydzierżawienie Spółce, w ramach czynności opodatkowanej VAT, niekorzystającej ze zwolnienia. Po zawarciu umowy rozpoczęto przyłączanie odbiorców.
Odpłatna dzierżawa stanowiła realizację przyjętego od początku i niezmienionego sposobu wykorzystania infrastruktury, a nie zmianę jej przeznaczenia. c) Czy w ww. okresie sieć kanalizacyjna była wykorzystywana do czynności odpłatnych czy nieodpłatnych? Od chwili przyjęcia sieci kanalizacyjnej do użytkowania, tj. (…) 2025 r., do (…) 2026 r. sieć nie była wykorzystywana ani do czynności odpłatnych, ani do czynności nieodpłatnych. Stanowiła składnik majątku gminy będący w gotowości do rozpoczęcia faktycznego użytkowania, tj. świadczenia czynności opodatkowanych zgodnie z pierwotnym założeniem oraz zgodnie z gospodarczym przeznaczeniem składnika majątku.
Ani Gmina, ani Spółka a także żaden inny podmiot nie wykorzystywały jej do czynności odpłatnych czy nieodpłatnych. Gmina nie udostępniała przedmiotowej infrastruktury Spółce ani innemu podmiotowi, w sposób odpłatny czy nieodpłatny, tym samym nie pobierała z tego tytułu wynagrodzenia i sama również z niej nie korzystała. W całym wskazanym okresie zachowana została ciągłość działań zmierzających do odpłatnego udostępnienia sieci Spółce. Przygotowanie i uzgodnienie projektu umowy oraz przeprowadzenie wymaganej procedury korporacyjnej stanowiły kolejne etapy realizacji przyjętego od początku i niezmienionego zamiaru Gminy.
Czynności te, nie stanowiły odpłatnego używania sieci ani jej nieodpłatnego udostępnienia. Pierwszym faktycznym użytkowaniem sieci kanalizacyjnej zgodnie z jej gospodarczym przeznaczeniem było jej odpłatne wydzierżawienie Spółce na podstawie umowy zawartej (…) 2026 r. Od tego dnia Gmina wykorzystywała sieć do czynności odpłatnej, opodatkowanej VAT i niekorzystającej ze zwolnienia.
Rozpoczęcie odpłatnej dzierżawy stanowiło realizację niezmiennego zamiaru Gminy, a nie zmianę przeznaczenia infrastruktury z wykorzystania nieodpłatnego na odpłatne. d) Do jakich czynności ww. infrastruktura była przez Państwa wykorzystywana, tj. do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku czy niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT? Od chwili przyjęcia sieci kanalizacyjnej do użytkowania, tj. (…) 2025 r., do (…) 2026 r. sieć nie była wykorzystywana do żadnych czynności: opodatkowanych VAT, zwolnionych z VAT ani niepodlegających VAT.
Stanowiła składnik majątku kompletny i zdatny do użytku, lecz do czasu odpłatnej dzierżawy pozostający wyłącznie w gotowości do rozpoczęcia faktycznego użytkowania zgodnie z gospodarczym przeznaczeniem. Infrastruktura pozostawała nieużywana. Gmina, Spółka ani żaden inny podmiot nie odbierały za jej pomocą ścieków, a sieć nie została udostępniona Spółce ani innemu podmiotowi odpłatnie lub nieodpłatnie. W całym wskazanym okresie zachowana została ciągłość działań zmierzających do realizacji przyjętego od początku sposobu gospodarowania siecią, tj. jej odpłatnego wydzierżawienia Spółce.
Przygotowanie i uzgodnienie projektu umowy oraz przeprowadzenie wymaganej procedury korporacyjnej stanowiły kolejne etapy przygotowania do świadczenia czynności opodatkowanej VAT. Wszystkie podejmowane działania, służyły odpłatnemu udostępnieniu infrastruktury Spółce. Nie podjęto żadnych działań zmierzających do przeznaczenia sieci do czynności zwolnionych z VAT, niepodlegających VAT ani do jej nieodpłatnego udostępnienia. Od początku realizacji inwestycji, zamiarem Gminy było wykorzystywanie sieci poprzez jej odpłatne wydzierżawienie Spółce, zgodnie z modelem gospodarowania infrastrukturą wodociągowo -kanalizacyjną funkcjonującym w Gminie od ponad 20 lat.
Zamiar ten, nie został odwołany ani zmieniony w chwili przyjęcia sieci do używania lub w okresie poprzedzającym podpisanie umowy. Od (…) 2026 r. sieć była wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do czynności opodatkowanej VAT, niekorzystającej ze zwolnienia, polegającej na jej odpłatnym wydzierżawieniu Spółce. Zawarcie umowy stanowiło realizację pierwotnego i niezmienionego zamiaru Gminy, a nie zmianę przeznaczenia infrastruktury. e) Czy przedmiotowa sieć kanalizacyjna od dnia (…) 2026 r. – kiedy to, podpisana została na nią umowa dzierżawy – jest wydzierżawiona Spółce za kwotę czynszu miesięcznego/rocznego wskazanego powyżej? Tak.
Od (…) 2026 r. sieć kanalizacyjna jest odpłatnie wydzierżawiona (…) Sp. z o.o. za : · roczny czynsz w wysokości (…) zł netto ((…) zł brutto), · miesięczny czynsz w wysokości (…) zł. netto ((…) zł. brutto). Różnica (…) zł wynika z zaokrągleń. Zgodnie z umową, czynsz dzierżawny podlega corocznej waloryzacji, począwszy od roku 2027, według średniorocznego wskaźnika wzrostu cen dóbr inwestycyjnych ogłoszonego przez Prezesa GUS. a) Co działo się z siecią wodociągową od (…) 2024 r. do (…) 2025 r.? Przedmiotem inwestycji była rozbudowa istniejącej sieci wodociągowej, na odcinku (...)-(...).
Inwestycja miała stworzyć techniczną możliwość przyłączania nowo powstałych działek budowlanych do istniejącego systemu wodociągowego oraz umożliwić awaryjne dostarczanie wody do miejscowości (...) w przypadku awarii sieci w miejscowości (...). W okresie od (…) 2024 r. do (…) 2025 r. trwały prace związane w szczególności z uzyskaniem niezbędnych pozwoleń, warunków technicznych włączenia wybudowanej sieci do sieci istniejącej, uzyskaniem pozytywnych wyników badań mikrobiologicznych, odbiorów technicznych oraz rozliczeniem całości przedsięwzięcia przez służby finansowe i inwestycyjne Gminy.
Po sporządzeniu dokumentu OT w dniu (…) 2025 r., nie doszło do jej faktycznego użytkowania ani przez Gminę, ani przez Spółkę, ani inny podmiot. Zasuwy pozostawały zamknięte, sieć nie służyła dostarczaniu wody, a Spółka nie korzystała z infrastruktury. Do (…) 2025 r. nie wpłynął żaden wniosek odbiorcy o wydanie warunków przyłączenia do rozbudowanego odcinka, nie wykonano przyłączy i nie podłączono odbiorców. b) Co działo lub będzie się działo z siecią od (…) 2025 r. do dnia podpisania umowy dzierżawy?
Od (…) 2025 r. do dnia zawarcia umowy dzierżawy, zachowana jest ciągłość działań zmierzających do realizacji przyjętego od początku sposobu gospodarowania siecią wodociągową, tj. jej odpłatnego udostępnienia Spółce. Przyjęty sposób wykorzystania infrastruktury nie został zmieniony ani odwołany. Sporządzenie dokumentu OT, było wymagane dla formalnego przyjęcia środka trwałego do składników majątku Gminy, było czynnością niezbędną do ustalenia wartości początkowej składnika majątku, od której to wartości szacowana jest rynkowa stawka czynszu dzierżawnego. W tym okresie, prowadzone są prace związane z przygotowaniem odpłatnej umowy dzierżawy i ustaleniem jej warunków.
Umowa dzierżawy przedmiotowej infrastruktury zostanie zawarta niezwłocznie po otrzymaniu operatu szacunkowego przygotowywanego przez rzeczoznawcę majątkowego określającego rynkową wartość czynszu. Ustalenie czynszu na poziomie rynkowym ma zapewnić, że odpłatne udostępnienie infrastruktury nastąpi na warunkach ekonomicznie uzasadnionych i odpowiadających warunkom rynkowym. Po sporządzeniu wyceny i ustaleniu wysokości czynszu zostanie przygotowana ostateczna treść umowy dzierżawy. Następnie Zarząd Spółki przeprowadzi procedurę wymaganą postanowieniami umowy Spółki.
Projekt umowy zostanie przedstawiony Radzie Nadzorczej w celu jego zaopiniowania, a następnie jedynemu wspólnikowi Spółki – Gminie (...), wykonującej uprawnienia Zgromadzenia Wspólników – w celu wyrażenia zgody na zawarcie umowy. Po uzyskaniu wymaganych zgód zostanie zawarta odpłatna umowa dzierżawy. Do dnia zawarcia umowy sieć pozostaje nieużywana. Stanowi składnik majątku kompletny, zdatny do użytku, lecz pozostający w gotowości do rozpoczęcia użytkowania zgodnie z jego gospodarczym przeznaczeniem. Zasuwy są zamknięte, nie rozpoczęto dostarczania wody, nie wykonano przyłączy i nie podłączono odbiorców. Sieć nie została przekazana Spółce do eksploatacji ani udostępniona jej nieodpłatnie.
Gmina, Spółka ani żaden inny podmiot nie korzystają z infrastruktury. Przygotowanie wyceny, ustalenie rynkowego czynszu, opracowanie umowy oraz uzyskanie wymaganych zgód stanowią kolejne etapy realizacji pierwotnego i niezmienionego zamiaru odpłatnego wydzierżawienia sieci Spółce. Zawarcie umowy będzie zakończeniem prowadzonego procesu przygotowawczego i rozpoczęciem wykorzystywania sieci przez Gminę do czynności opodatkowanej VAT, a nie zmianą przeznaczenia infrastruktury. c) Czy i w jaki sposób infrastruktura ta – sieć wodociągowa, była przez Państwa wykorzystywana?
Sieć wodociągowa nie była i do chwili obecnej nie jest faktycznie wykorzystywana ani przez Gminę, ani przez Spółkę czy też inny podmiot. Stanowi obecnie składnik majątku kompletny, zdatny do użytku, lecz pozostający w gotowości do rozpoczęcia użytkowania zgodnie z gospodarczym przeznaczeniem. Gmina nie dostarczała za jej pomocą wody, nie korzystała z niej do realizacji własnych zadań i nie udostępniła jej Spółce ani innemu podmiotowi odpłatnie lub nieodpłatnie. Spółka również nie rozpoczęła eksploatacji infrastruktury. Zasuwy pozostają zamknięte, nie wykonano przyłączy, nie podłączono odbiorców i nie rozpoczęto dostarczania wody.
Pomimo braku faktycznej eksploatacji, od początku realizacji inwestycji zachowana została ciągłość działań zmierzających do wykorzystania sieci wyłącznie w ramach odpłatnej dzierżawy opodatkowanej VAT. Przyjęty sposób gospodarowania infrastrukturą nie został zmieniony ani odwołany. Wszystkie podejmowane działania służyły i nadal służą przygotowaniu odpłatnego udostępnienia sieci Spółce. Obecnie gromadzone są dokumenty potrzebne do wyceny rynkowego poziomu czynszu i przygotowywana jest odpłatna umowa dzierżawy. Po ustaleniu wysokości czynszu projekt umowy zostanie przedstawiony Radzie Nadzorczej do zaopiniowania, a następnie jedynemu wspólnikowi w celu wyrażenia zgody na jej zawarcie.
Działania te, stanowią kolejne etapy realizacji przyjętego od początku i niezmienionego zamiaru odpłatnego wydzierżawienia infrastruktury Spółce. Po zawarciu umowy, Gmina będzie wykorzystywała sieć poprzez jej odpłatne udostępnienie Spółce w ramach czynności opodatkowanej VAT, niekorzystającej ze zwolnienia. Rozpoczęcie dzierżawy będzie realizacją pierwotnego zamiaru Gminy, a nie zmianą przeznaczenia infrastruktury. Po zawarciu umowy Gmina będzie wykorzystywała sieć poprzez jej odpłatne udostępnienie Spółce w ramach czynności opodatkowanej VAT, niekorzystającej ze zwolnienia.
Rozpoczęcie dzierżawy będzie realizacją pierwotnego zamiaru Gminy, a nie zmianą przeznaczenia infrastruktury. d) Czy w ww. okresach sieć wodociągowa była przez Państwa wykorzystywana do czynności odpłatnych czy nieodpłatnych? W okresach wskazanych w pytaniach, sieć wodociągowa nie była wykorzystywana ani do czynności odpłatnych, ani do czynności nieodpłatnych. Ani Gmina, ani Spółka, ani inny podmiot nie korzystały z infrastruktury. Gmina nie uzyskiwała z niej przychodów, nie przekazała jej Spółce do eksploatacji i nie udostępniła jej nieodpłatnie Spółce ani innemu podmiotowi. Zasuwy pozostają zamknięte, nie wykonano przyłączy, nie podłączono odbiorców i nie rozpoczęto dostarczania wody.
W całym wskazanym okresie, zachowana została ciągłość działań zmierzających do wykorzystania sieci wyłącznie w ramach odpłatnej dzierżawy opodatkowanej VAT. Brak wykonywania czynności odpłatnych przed zawarciem umowy wynikał z trwającego procesu ustalania rynkowego poziomu czynszu, przygotowania umowy oraz konieczności uzyskania wymaganych zgód, a nie z przeznaczenia infrastruktury do czynności nieodpłatnych lub do innego sposobu wykorzystania.
Gromadzenie dokumentów potrzebnych do wyceny czynszu, przygotowanie wyceny i projektu umowy oraz planowane uzyskanie opinii Rady Nadzorczej i zgody jedynego wspólnika stanowią kolejne etapy realizacji przyjętego od początku zamiaru odpłatnego wydzierżawienia infrastruktury Spółce. Czynności te, nie stanowią używania sieci ani jej nieodpłatnego udostępnienia. Odpłatne wykorzystanie sieci przez Gminę, rozpocznie się po zawarciu umowy dzierżawy ze Spółką i będzie polegało na jej odpłatnym udostępnieniu w ramach czynności opodatkowanej VAT.
Będzie to, realizacja przyjętego od początku i niezmienionego sposobu gospodarowania siecią, a nie zmiana jej przeznaczenia. e) Do jakich czynności ww. infrastruktura była przez Państwa wykorzystywana, tj. do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku czy niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT? Sieć wodociągowa nie była dotychczas faktycznie wykorzystywana do żadnych czynności: opodatkowanych VAT, zwolnionych z VAT ani niepodlegających VAT. Ani Gmina, ani Spółka, ani inny podmiot nie dostarczały za jej pomocą wody, a infrastruktura nie została udostępniona Spółce ani innemu podmiotowi odpłatnie lub nieodpłatnie.
Sieć stanowi składnik majątku kompletny, zdatny do użytku, lecz pozostający w gotowości do rozpoczęcia użytkowania zgodnie z gospodarczym przeznaczeniem. Jednocześnie od początku realizacji inwestycji zachowana została ciągłość działań zmierzających do wykorzystania sieci wyłącznie w ramach odpłatnej dzierżawy opodatkowanej VAT. Przyjęty sposób gospodarowania infrastrukturą nie uległ zmianie. Wynikał on z modelu funkcjonującego w Gminie od ponad 20 lat, zgodnie z którym Gmina pozostaje właścicielem infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, natomiast jej eksploatację odpłatnie powierza wyspecjalizowanej Spółce.
Podejmowane obecnie działania obejmują gromadzenie dokumentów potrzebnych do ustalenia rynkowego poziomu czynszu, przygotowanie wyceny i umowy dzierżawy oraz przeprowadzenie wymaganej procedury korporacyjnej. Wszystkie te czynności służą bezpośrednio przygotowaniu odpłatnego udostępnienia sieci Spółce i rozpoczęciu wykonywania przez Gminę czynności opodatkowanej VAT. Nie podjęto żadnych działań zmierzających do przeznaczenia infrastruktury do czynności zwolnionych z VAT, niepodlegających VAT lub do jej nieodpłatnego udostępnienia.
Po zawarciu umowy dzierżawy sieć będzie wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do czynności opodatkowanej VAT, niekorzystającej ze zwolnienia, polegającej na jej odpłatnym udostępnieniu Spółce. Zawarcie umowy będzie zakończeniem prowadzonego procesu przygotowawczego i realizacją pierwotnego, niezmienionego zamiaru Gminy, a nie zmianą przeznaczenia infrastruktury.
Końcowo, zaznaczenia wymaga fakt, że w obecnym stanie faktycznym i prawnym gmina nie posiada możliwości użytkowania sieci kanalizacyjnych i sieci wodociągowych zgodnie z ich gospodarczym przeznaczeniem, tj. do zapewnienia zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, gdyż zadania własne w tym zakresie zostały powierzone w całości Spółce, która je realizuje w szczególności na bazie infrastruktury wod-kan dzierżawionej od gminy.
Pytania
1. Czy od zakupu towarów i usług dotyczących budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanych z realizacją inwestycji pod nazwą „(...)”, przysługuje Gminie (...) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego? 2. Czy od zakupu towarów i usług związanych z realizacją inwestycji pn.: „(...)”, przysługuje Gminie (...) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w związku z planowanym odpłatnym udostępnieniem nowo wybudowanej sieci wodociągowej (…) Sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy?
(pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu do wniosku) 3. Czy fakt otrzymania dofinansowania do budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” oraz do budowy sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” do kwoty brutto z Polskiego Ładu jest przesłanką negatywną do odliczenia podatku VAT naliczonego w odniesieniu do zakupu towarów i usług przeznaczonych do działalności opodatkowanej VAT?
4. Czy Gmina może odliczyć podatek VAT naliczony od zakupu towarów i usług dot. budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” oraz dot. budowy sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” wykorzystanych na potrzeby realizowanych inwestycji poprzez dokonanie korekt rejestrów i deklaracji VAT w miesiącach, w których dokonano nabycia towarów i usług?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem: Ad 1. Czy od zakupu towarów i usług dotyczących budowy siei kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanych z realizacją inwestycji pod nazwą „(...)” przysługuje Gminie (...) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego? Zdaniem Wnioskodawcy, Gminie (...) przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach (...) i (...) realizowanej w ramach inwestycji pn.: „(...)”. Jednocześnie, Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków dotyczących modernizacji oczyszczalni ścieków oraz budowy Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego stanowi podstawowy element konstrukcji podatku od towarów i usług i służy realizacji zasady jego neutralności.
Możliwość skorzystania z tego prawa uzależniona jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: · odliczenia dokonuje podmiot działający jako podatnik podatku od towarów i usług, · nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Ocena spełnienia powyższych warunków powinna być dokonywana z uwzględnieniem rzeczywistego przeznaczenia nabywanych towarów i usług oraz całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących realizacji inwestycji. W odniesieniu do wydatków dotyczących budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach (...) i (...) wszystkie przesłanki określone w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT zostały spełnione.
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Gmina od wielu lat realizuje zadania własne w zakresie gospodarki wodociągowo-kanalizacyjnej przy wykorzystaniu modelu organizacyjnego polegającego na zachowaniu prawa własności infrastruktury oraz jej odpłatnym udostępnianiu spółce komunalnej (…) Sp. z o.o. Model ten funkcjonuje nieprzerwanie od 2003 r. i był sukcesywnie rozwijany poprzez zawieranie kolejnych umów oraz aneksów obejmujących nowo powstającą infrastrukturę. Budowa sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) stanowi kolejny etap realizacji tego samego modelu organizacyjnego.
Przedstawiony sposób wykorzystania infrastruktury kanalizacyjnej nie stanowi rozwiązania przyjętego wyłącznie na potrzeby realizacji przedmiotowej inwestycji. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Gmina (...) od wielu lat realizuje zadania własne w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków przy wykorzystaniu modelu organizacyjnego polegającego na zachowaniu prawa własności infrastruktury oraz jej odpłatnym udostępnianiu spółce komunalnej. Model ten funkcjonuje nieprzerwanie od 2003 r. i był sukcesywnie rozwijany wraz z realizacją kolejnych inwestycji infrastrukturalnych.
Każdy nowo wybudowany odcinek sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej był obejmowany obowiązującymi umowami lub odpowiednimi aneksami do tych umów, co potwierdza konsekwentnie realizowany sposób gospodarowania majątkiem komunalnym. Realizacja inwestycji będącej przedmiotem złożonego wniosku stanowi zatem, kolejny element funkcjonującego od wielu lat modelu organizacyjnego. Już na etapie planowania inwestycji Gmina zakładała, że wybudowana infrastruktura kanalizacyjna będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych poprzez jej odpłatne udostępnienie Spółce. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Potwierdza bowiem, że zamiar wykorzystania efektów inwestycji do działalności opodatkowanej nie miał charakteru hipotetycznego ani deklaratywnego, lecz wynikał z wieloletniej, konsekwentnie realizowanej praktyki Gminy w zakresie gospodarowania infrastrukturą wodociągowo-kanalizacyjną. Tym samym, przedstawiony we wniosku sposób wykorzystania inwestycji znajduje potwierdzenie nie tylko w zamiarze Gminy, ale również w obiektywnych okolicznościach faktycznych, o których mowa w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych.
Odpłatna dzierżawa infrastruktury stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. W konsekwencji, Gmina wykonując powyższą usługę działa jako podatnik podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, natomiast wyłączenie przewidziane w art. 15 ust. 6 ustawy nie znajduje zastosowania, ponieważ czynność wykonywana jest na podstawie umowy cywilnoprawnej. Nie budzi zatem wątpliwości, że pomiędzy wydatkami poniesionymi na budowę sieci kanalizacyjnej a wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi istnieje bezpośredni i rzeczywisty związek.
Okoliczność, że przy wykorzystaniu wydzierżawionej infrastruktury Spółka świadczy usługi zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców oraz pozostałych odbiorców zewnętrznych, potwierdza wyłącznie gospodarczy charakter przyjętego modelu organizacyjnego. Dla prawa Gminy do odliczenia decydujące znaczenie ma jednak wykonywanie przez Gminę odpłatnej usługi dzierżawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak i w utrwalonej praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie wskazywał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje już na etapie ponoszenia wydatków inwestycyjnych, jeżeli z obiektywnych okoliczności wynika zamiar wykorzystania efektów inwestycji do wykonywania czynności opodatkowanych. W wyroku z dnia 14 lutego 1985 r. w sprawie C-268/83 Rompelman Trybunał stwierdził, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje już na etapie pierwszych wydatków inwestycyjnych ponoszonych z zamiarem prowadzenia działalności opodatkowanej.
Stanowisko to zostało następnie rozwinięte w wyroku z dnia 29 lutego 1996 r. w sprawie C-110/94 INZO, w którym Trybunał wskazał, że zamiar wykonywania działalności opodatkowanej powinien być oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności istniejących w chwili ponoszenia wydatków inwestycyjnych.
Podobnie w wyroku z dnia 22 października 2015 r. w sprawie C-126/14 Sveda Trybunał potwierdził, że podatnik zachowuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych również wtedy, gdy inwestycja będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych dopiero w przyszłości, pod warunkiem istnienia bezpośredniego związku pomiędzy ponoszonymi wydatkami a planowaną działalnością gospodarczą. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym jednostek samorządu terytorialnego.
Sądy konsekwentnie wskazują, że odpłatna dzierżawa infrastruktury komunalnej wykonywana na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a wydatki ponoszone na budowę lub modernizację tej infrastruktury pozostają w bezpośrednim związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
Stanowisko Gminy, znajduje również potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wydawanych w analogicznych stanach faktycznych, w szczególności w interpretacji z dnia 5 lipca 2024 r., nr 0113-KDIPT1-1.4012.429.2024.2.MG, w której organ potwierdził prawo gminy do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków dotyczących infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej przeznaczonej do odpłatnej dzierżawy na rzecz spółki komunalnej.
Przywołane orzecznictwo oraz praktyka interpretacyjna jednoznacznie wskazują, że decydujące znaczenie dla prawa do odliczenia podatku naliczonego, ma rzeczywiste przeznaczenie inwestycji do wykonywania czynności opodatkowanych, a nie sam moment rozpoczęcia ich wykonywania, Odmiennie należy ocenić wydatki poniesione na modernizację oczyszczalni ścieków. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, oczyszczalnia została przekazana Spółce do eksploatacji na podstawie umowy z dnia (…) 2003 r., zmienionej aneksem z dnia (…) 2023 r. Umowa ta nie przewiduje obowiązku zapłaty czynszu dzierżawnego ani jakiegokolwiek wynagrodzenia należnego Gminie za korzystanie z oczyszczalni.
Modernizacja oczyszczalni dotyczyła środka trwałego przekazanego do eksploatacji na podstawie wcześniejszej umowy, która nie przewidywała odpłatności. Inwestycja nie zmieniła zasad korzystania z tej infrastruktury. Strony ustaliły, że wynagrodzeniem Spółki za wykonywanie obowiązków wynikających z umowy są opłaty pobierane od odbiorców usług zgodnie z obowiązującymi taryfami. Gmina nie uzyskuje zatem, żadnego wynagrodzenia z tytułu udostępnienia oczyszczalni. Brak odpłatności powoduje, że po stronie Gminy nie występuje czynność opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Tym samym, wydatki poniesione na modernizację oczyszczalni nie pozostają w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków dotyczących modernizacji oczyszczalni ścieków. Podobnie należy ocenić wydatki dotyczące budowy Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w miejscowości (...). PSZOK będzie wykorzystywany przez Gminę wyłącznie do realizacji obowiązków wynikających z ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Infrastruktura ta nie została objęta umową cywilnoprawną i nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W tym zakresie Gmina wykonuje zadania jako organ władzy publicznej, wobec czego zastosowanie znajduje art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Skoro wydatki dotyczące budowy PSZOK nie pozostają w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych, nie zostaje spełniona podstawowa przesłanka wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od tej części inwestycji.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, treść art. 15 ust. 1 i 6 oraz art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zasadę neutralności podatku VAT, utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz praktykę interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, należy stwierdzić, że Gminie (...) przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego wyłącznie od wydatków poniesionych na budowę sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach (...) i (...).
Jednocześnie Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków dotyczących modernizacji oczyszczalni ścieków oraz budowy Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, ponieważ infrastruktura ta nie jest wykorzystywana do wykonywania przez Gminę czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Ad 2. (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu do wniosku) Zdaniem Wnioskodawcy, Gminie (...) przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji pn.: „(...)”. Gmina zrealizowała inwestycję polegającą na budowie sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...).
Od początku realizacji inwestycji zamiarem Gminy było i pozostaje wykorzystanie nowo wybudowanej infrastruktury do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, poprzez jej odpłatne udostępnienie Zakładowi Usług Komunalnych i Rolniczych Sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy. Zamiar ten nie uległ zmianie. Pomimo przyjęcia infrastruktury do użytkowania, nowo wybudowana sieć wodociągowa nie była dotychczas faktycznie wykorzystywana. Do sieci nie zostali podłączeni odbiorcy, wobec czego nie była ona wykorzystywana do dostarczania wody.
Infrastruktura nie była również nieodpłatnie udostępniana Spółce ani wykorzystywana przez Gminę do czynności zwolnionych od podatku VAT lub czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Gmina planuje zawarcie ze Spółką odpłatnej umowy dzierżawy obejmującej wyłącznie nowo wybudowaną sieć wodociągową (...)-(...). Na podstawie planowanej umowy Gmina będzie odpłatnie udostępniała Spółce przedmiotową infrastrukturę, pobierała czynsz dzierżawny, wystawiała faktury VAT oraz rozliczała podatek należny z tytułu świadczonej usługi dzierżawy. Planowana wysokość czynszu dzierżawnego nie zostanie ustalona w sposób dowolny.
Na obecnym etapie czynsz został wstępnie skalkulowany przy zastosowaniu wskaźnika 2,5% wartości brutto nowo wybudowanej infrastruktury. Przed zawarciem umowy dzierżawy Gmina zleci sporządzenie opinii rzeczoznawcy majątkowego, której celem będzie weryfikacja ekonomicznie uzasadnionego poziomu czynszu oraz jego zgodności z realiami rynkowymi. Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii, tak aby wynagrodzenie należne Gminie z tytułu odpłatnego udostępnienia infrastruktury odpowiadało warunkom rynkowym i nie było niższe od wartości rynkowej.
Odpłatna dzierżawa infrastruktury będzie stanowiła odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. W tym zakresie Gmina będzie występowała jako podatnik podatku VAT, ponieważ czynność będzie wykonywana na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.
W przedmiotowej sprawie pomiędzy wydatkami poniesionymi na budowę sieci wodociągowej (...)-(...) a planowaną odpłatną dzierżawą tej infrastruktury będzie istniał bezpośredni związek. Nowo wybudowana sieć wodociągowa nie będzie wykorzystywana przez Gminę do czynności zwolnionych od podatku VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Jej planowanym sposobem wykorzystania będzie wyłącznie odpłatne udostępnienie Spółce na podstawie umowy dzierżawy.
W konsekwencji, zdaniem Gminy, spełniona zostanie przesłanka wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, a Gminie (...) będzie przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...).
Ad 3. Czy fakt otrzymania dofinansowania do budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(…)” oraz do budowy sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” do kwoty brutto z Polskiego Ładu, jest przesłanką negatywną do odliczenia podatku VAT naliczonego w odniesieniu do zakupu towarów i usług przeznaczonych do działalności opodatkowanej VAT?
Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymanie przez Gminę (...) dofinansowania ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych do kwoty brutto wydatków poniesionych na budowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) oraz budowę sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...), nie stanowi przesłanki negatywnej wyłączającej prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizację tych inwestycji.
Jak wykazano w uzasadnieniu stanowiska przedstawionego do pytań nr 1 i nr 2, wydatki poniesione na budowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) oraz budowę sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...) pozostają w bezpośrednim związku z wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji, spełnione zostały przesłanki określone w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, warunkujące możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Przedmiotem niniejszego pytania nie jest zatem ocena istnienia prawa do odliczenia, lecz ustalenie, czy otrzymanie dofinansowania ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych wpływa na możliwość skorzystania z tego prawa. Środki otrzymane przez Gminę w ramach Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych mają charakter bezzwrotnego dofinansowania przeznaczonego na realizację inwestycji publicznych. Dofinansowanie nie stanowi wynagrodzenia za dostawę towarów ani za świadczenie usług wykonywane przez Gminę.
Podmiot udzielający dofinansowania nie jest nabywcą żadnego świadczenia realizowanego przez Gminę, a przekazane środki mają wyłącznie charakter finansowego wsparcia realizacji inwestycji. Okoliczność, że wysokość dofinansowania została określona w odniesieniu do wartości brutto inwestycji, nie ma wpływu na ocenę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sposób kalkulacji wysokości dofinansowania wynika wyłącznie z zasad programu i nie modyfikuje przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Otrzymane dofinansowanie nie wpływa również na wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez Gminę z tytułu odpłatnej dzierżawy infrastruktury ani nie stanowi dopłaty do ceny świadczonych usług.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują, aby samo otrzymanie dofinansowania ze środków krajowych lub unijnych stanowiło przesłankę wyłączającą możliwość odliczenia podatku naliczonego. Katalog przesłanek negatywnych został określony w art. 88 ustawy o VAT. Wśród przypadków wyłączających prawo do odliczenia ustawodawca nie wymienił sytuacji, w której wydatki inwestycyjne zostały sfinansowane ze środków pochodzących z Programu Polski Ład lub innych środków publicznych Oznacza to, że źródło finansowania inwestycji pozostaje bez wpływu na możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego.
O prawie tym, decyduje wyłącznie spełnienie przesłanek określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasady neutralności podatku od towarów i usług, zgodnie z którą podatnik wykonujący czynności opodatkowane nie powinien ponosić ekonomicznego ciężaru podatku naliczonego wyłącznie z tego powodu, że część wydatków została sfinansowana ze środków publicznych. Stanowisko Gminy znajduje potwierdzenie w utrwalonej praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
W interpretacji indywidualnej z dnia 28 stycznia 2025 r., nr 0112-KDIL1-2.4012.571.2024.2.AS, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że otrzymanie dofinansowania na realizację inwestycji nie wyłącza prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli efekty inwestycji są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Analogiczne stanowisko zostało przedstawione również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 lipca 2024 r., nr 0113-KDIPT1-1.4012.429.2024.2.MG, dotyczącej infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej przeznaczonej do odpłatnej dzierżawy.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, treść art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ustawy o podatku od towarów i usług, a także zasadę neutralności podatku VAT, należy stwierdzić, że otrzymanie przez Gminę (...) dofinansowania ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych do kwoty brutto wydatków poniesionych na budowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) oraz budowę sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...), nie stanowi przesłanki negatywnej wyłączającej prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Źródło finansowania inwestycji pozostaje bez wpływu na możliwość skorzystania z prawa do odliczenia, jeżeli nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Ad 4. Czy Gmina może odliczyć podatek VAT naliczony od zakupu towarów i usług dot. budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” oraz dot. budowy sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” wykorzystanych na potrzeby realizowanych inwestycji poprzez dokonanie korekt rejestrów i deklaracji VAT w miesiącach, w których dokonano nabycia towarów i usług?
Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina (...) ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na budowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) oraz budowę sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...) poprzez dokonanie korekty rejestrów VAT oraz deklaracji podatkowych za okresy, w których powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego, o ile zobowiązania podatkowe za te okresy nie uległy przedawnieniu.
Jak wykazano w uzasadnieniu stanowiska przedstawionego do pytań nr 1-3, wydatki poniesione przez Gminę na budowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) oraz budowę sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...), pozostają w bezpośrednim związku z wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji, Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją wskazanych inwestycji.
Prawo to powstało w okresach rozliczeniowych, w których – zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług – zostały spełnione przesłanki umożliwiające odliczenie podatku naliczonego. Zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach określonych w ustawie, może zrealizować to prawo poprzez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym prawo do odliczenia powstało, nie później jednak niż przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przepis ten, umożliwia podatnikowi skorygowanie uprzednio złożonych deklaracji podatkowych i wykazanie w nich podatku naliczonego, jeżeli pierwotnie nie został on odliczony, mimo że podatnikowi przysługiwało takie prawo. W analizowanej sprawie Gmina nie dokonała odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację przedmiotowych inwestycji. W przypadku potwierdzenia przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej prawidłowości stanowiska przedstawionego we wniosku, Gmina będzie uprawniona do skorygowania rozliczeń podatku od towarów i usług poprzez złożenie korekt deklaracji za okresy, w których powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Korekta obejmować będzie również odpowiednie zmiany w prowadzonych rejestrach VAT, stanowiących podstawę sporządzenia deklaracji podatkowych. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują ograniczeń uniemożliwiających dokonanie korekty rozliczeń w sytuacji, gdy podatnik pierwotnie nie odliczył podatku naliczonego z uwagi na błędną ocenę przysługującego mu prawa. Prawo do skorygowania deklaracji wynika bezpośrednio z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT i stanowi realizację zasady neutralności podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie nie występują również przesłanki negatywne określone w art. 88 ustawy o VAT, które wyłączałyby możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, treść art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, należy stwierdzić, że Gmina (...) jest uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na budowę sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) oraz budowę sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...) poprzez dokonanie korekty rejestrów VAT oraz deklaracji podatkowych za okresy rozliczeniowe, w których powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem że nie upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W konsekwencji, po uzyskaniu interpretacji indywidualnej potwierdzającej prawidłowość stanowiska Gminy, będzie Ona uprawniona do skorygowania rozliczeń podatku od towarów i usług oraz do odzyskania podatku naliczonego w zakresie wynikającym z dokonanych korekt.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
W myśl tego przepisu: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu: a) nabycia towarów i usług, b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Ponadto, należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym: Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Natomiast, na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy: Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7. Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Ponadto, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanej z dokonanym nabyciem towarów i usług, powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go dla tej czynności za podatnika podatku od towarów i usług, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Stosownie do postanowień art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (t. j. Dz. Urz.
UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1 ze zm.), zgodnie z którym, Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy. W świetle wskazanych unormowań, jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze: · podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz · podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, z kolei czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie bowiem ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.): Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym: Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. W strukturze organizacyjnej Gminy funkcjonują jednostki organizacyjne objęte centralizacją rozliczeń VAT. Jednocześnie na terenie Gminy funkcjonuje (...) z ograniczoną odpowiedzialnością. Państwa Gmina posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki i jest jej jedynym wspólnikiem. Spółka stanowi odrębny od Gminy podmiot prawa handlowego oraz odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. Nie podlega centralizacji rozliczeń VAT, przeprowadzonej przez jednostki samorządu terytorialnego.
Spółka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą świadcząc usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców, przedsiębiorców, instytucji oraz innych odbiorców zewnętrznych zlokalizowanych na terenie Gminy. Z tytułu świadczonych usług Spółka pobiera wynagrodzenie zgodne z obowiązującymi taryfami oraz rozlicza podatek od towarów i usług jako odrębny od Gminy podatnik VAT. Gmina nie posiada zakładu budżetowego prowadzącego działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków.
Zadania te od wielu lat wykonywane są przez Spółkę, która stanowi wyspecjalizowany podmiot odpowiedzialny za eksploatację infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej na terenie Gminy. Obecnie Gmina realizuje inwestycje pn.: „(...)” oraz pn.: „(...)”. Infrastruktura będąca przedmiotem złożonego wniosku obejmuje: · sieć kanalizacyjną w miejscowościach (...) i (...), · modernizację oczyszczalni ścieków, · budowę PSZOK, · sieć wodociągową w miejscowościach (...) i (...). Faktury dokumentujące wydatki na realizację obu zadań inwestycyjnych pn.: „(...)” oraz pn.: „(...)”, są wystawiane na Państwa Gminę. Gmina jest nabywcą towarów i usług oraz właścicielem powstałych środków trwałych.
Koszty poniesione w ramach Inwestycji kształtują się na poziomie: - sieć kanalizacji sanitarnej w (…) i (…) – (…) zł brutto; - modernizacja oczyszczalni – (…) zł brutto; - PSZOK w (...) – (…) zł brutto; - sieć wodociągowa w (...) i (...) – (…) zł brutto. Wydatki ponoszone przez Gminę w związku z realizacją inwestycji stanowią wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane z poszczególnymi powstałymi infrastrukturami.
Gmina jest w stanie jednoznacznie przyporządkować poniesione wydatki do poszczególnych elementów infrastruktury, tj. do: · sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach (...) i (...), · modernizacji oczyszczalni ścieków, · PSZOK w miejscowości (...), · sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...). W odniesieniu do części infrastruktury kanalizacyjnej wybudowanej w ramach inwestycji pn.: „(...)”, Gmina zawarła ze Spółką odpłatną umowę dzierżawy.
Podkreślili Państwo, że przedmiotem dzierżawy jest infrastruktura wodociągowo-kanalizacyjna stanowiąca budowle o charakterze liniowym oraz zapewnienia ciągłości świadczenia usług publicznych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Na podstawie zawartej umowy, Spółka wykorzystuje przedmiot dzierżawy do prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych. Z tytułu udostępnienia infrastruktury Gmina pobiera od Spółki wynagrodzenie w postaci czynszu dzierżawnego dokumentowanego fakturami VAT oraz rozlicza podatek należny z tego tytułu.
Wysokość czynszu dzierżawnego została ustalona przy uwzględnieniu ekonomicznych uwarunkowań związanych z charakterem infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, w szczególności jej wartości, kosztów wytworzenia, przewidywanego okresu eksploatacji oraz specyfiki działalności prowadzonej przez Spółkę. Natomiast, w odniesieniu do pozostałej infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, objętej złożonym wnioskiem, planowane jest zawarcie odpłatnych umów dzierżawy ze Spółką na zasadach analogicznych do przyjętych w obowiązującej umowie dzierżawy sieci kanalizacyjnej. Z tytułu udostępnienia tej infrastruktury Gmina będzie pobierała wynagrodzenie, wystawiała faktury VAT oraz rozliczała podatek należny.
Spółka wykorzystuje oraz będzie wykorzystywała Infrastrukturę do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców, przedsiębiorców, instytucji oraz innych odbiorców zewnętrznych na terenie Gminy. Spółka, której odpłatnie Gmina udostępnia sieć kanalizacyjną (...)-(...) oraz której planuje odpłatnie udostępnić nową wybudowaną sieć wodociągową (...)-(...), została wyłoniona w trybie art. 214 ust. 1 pkt 11 Prawa zamówień publicznych.
Zastosowanie powyższego trybu, pozostaje związane z funkcjonującym od wielu lat modelem organizacyjnym wykonywania przez Gminę zadań własnych w zakresie gospodarki wodociągowo-kanalizacyjnej.
Jak Państwo wskazali, miesięczny czynsz z tytułu odpłatnego udostępnienia infrastruktury będzie wynosił dla: a) sieci kanalizacyjnej (...)-(...) – (…) zł netto miesięcznie, tj. (…) zł brutto; przy czym roczny czynsz wynosi (…) zł netto tj. (…) zł brutto. b) modernizacji oczyszczalni – brak czynszu, gdyż infrastruktura jest udostępniana nieodpłatnie i Gmina nie odlicza VAT od tej części; c) PSZOK – nie jest przedmiotem dzierżawy; d) sieci wodociągowej (...)-(...) – planowana wysokość czynszu, przed ostateczną weryfikacją przez rzeczoznawcę majątkowego, będzie wynosić (…) zł netto miesięcznie, tj. (…) zł brutto, co odpowiada (…) zł netto, tj. (…) zł brutto rocznie.
Ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona po sporządzeniu opinii rzeczoznawcy majątkowego i z uwzględnieniem wyników tej opinii. Następnie, Gmina zawrze ze Spółką odpłatną umowę dzierżawy obejmującą nowo wybudowaną sieć wodociągową (...)-(...).
Jak wskazano w opisie sprawy, kalkulacja czynszu dzierżawnego, została dokonana na podstawie analizy ekonomicznej, przy uwzględnieniu w szczególności wartości infrastruktury, kosztów jej wytworzenia, wysokości poniesionych nakładów inwestycyjnych, przewidywanego okresu eksploatacji i ekonomicznej użyteczności infrastruktury, rocznej stawki amortyzacji wynoszącej 2,5% oraz prognozowanych przychodów osiąganych przez Spółkę przy wykorzystaniu przedmiotu dzierżawy. Przy kalkulacji uwzględniono również specyfikę infrastruktury wodociągowo -kanalizacyjnej, zakres obowiązków stron wynikający z umowy dzierżawy oraz koszty ponoszone przez Spółkę jako Dzierżawcę.
Spółka ponosi koszty bieżącej eksploatacji, utrzymania, konserwacji i bieżących napraw infrastruktury oraz koszty związane ze świadczeniem usług na rzecz odbiorców końcowych. Uwzględniono również 40-letni okres amortyzacji infrastruktury, wynikający z zastosowania rocznej stawki amortyzacji w wysokości 2,5%, a także regulowany charakter działalności Spółki, w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz konieczność zapewnienia ciągłości świadczenia tych usług.
Przyjęty poziom czynszu uwzględnia zatem, zarówno wartość i okres ekonomicznego wykorzystania majątku Gminy, jak również koszty i obowiązki ponoszone przez Dzierżawcę oraz ekonomiczne uwarunkowania prowadzonej przez niego działalności. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) podstawę wstępnej kalkulacji czynszu stanowi wyłącznie wartość tej infrastruktury wynosząca (…) zł brutto.
Przy ustalaniu planowanej wysokości czynszu zastosowano zasady kalkulacji analogiczne do przyjętych dla nowej sieci kanalizacyjnej (...)-(...), w szczególności uwzględniono wartość infrastruktury, roczną stawkę amortyzacji w wysokości 2,5%, przewidywany okres jej ekonomicznego wykorzystania, charakter działalności wodociągowej oraz zakres kosztów i obowiązków, które będą ponoszone przez Spółkę jako Dzierżawcę. Planowana wysokość czynszu zostanie przed zawarciem umowy dzierżawy poddana weryfikacji przez rzeczoznawcę majątkowego, a ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem wyników tej opinii.
Ustalona kwota czynszu dzierżawnego ma charakter zmienny, ponieważ zgodnie z postanowieniami umowy, począwszy od 2027 r., czynsz dzierżawny podlega corocznej waloryzacji według średniorocznego wskaźnika wzrostu cen dóbr inwestycyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...), ostateczna wysokość czynszu zostanie ustalona po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego.
Gmina planuje, aby w umowie dzierżawy dotyczącej tej infrastruktury zastosowany został analogiczny mechanizm corocznej waloryzacji czynszu według średniorocznego wskaźnika wzrostu cen dóbr inwestycyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Szczegółowe zasady waloryzacji zostaną określone w planowanej umowie dzierżawy. Jak wskazano, stawka amortyzacji dla sieci kanalizacyjnej (...)-(...) wynosi 2,5% rocznie. Dla sieci wodociągowej (...)-(...) wynosi 2,5% rocznie. Stawka dla modernizacji oczyszczalni wynosi 2,5% rocznie, a dla PSZOK 4,5% rocznie.
W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) wysokość czynszu umożliwia nominalny zwrot wartości poniesionych nakładów w okresie 40 lat, przy założeniu rocznego czynszu brutto odpowiadającego 2,5% wartości brutto infrastruktury oraz przy pominięciu przyszłej waloryzacji czynszu. Przy wartości brutto infrastruktury wynoszącej (…) zł oraz rocznym czynszu brutto w wysokości (…) zł tak obliczony okres zwrotu wynosi 40 lat. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) wartość brutto infrastruktury wynosi (…) zł.
Przy obecnie wstępnie skalkulowanym rocznym czynszu brutto w wysokości (…) zł, odpowiadającym 2,5% wartości brutto infrastruktury, nominalny okres zwrotu wynosiłby 40 lat, przy pominięciu przyszłej waloryzacji czynszu. W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) roczny czynsz z tytułu obowiązującej umowy dzierżawy wynosi (…) zł netto. Kwota ta stanowi około 0,49% dochodów ogółem Gminy oraz około 1,19% dochodów własnych Gminy. W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) na obecnym etapie planowany roczny czynsz został wstępnie skalkulowany na kwotę (…) zł netto, tj. (…) zł brutto.
Kwota (…) zł netto stanowi około 0,02% dochodów ogółem Gminy oraz około 0,04% dochodów własnych Gminy. Łączna kwota rocznego czynszu netto z obowiązującej dzierżawy sieci kanalizacyjnej oraz wstępnie planowanej dzierżawy sieci wodociągowej wynosi (…) zł netto, co stanowi około 0,51% dochodów ogółem Gminy oraz około 1,23% dochodów własnych Gminy. Po udostępnieniu Spółce infrastruktury będącej przedmiotem odpłatnej dzierżawy, Gmina ani jej jednostki organizacyjne nie będą bezpośrednio korzystały z tej infrastruktury. W odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...) koszty utrzymania infrastruktury w odpowiednim stanie technicznym po oddaniu jej w dzierżawę ponosi Spółka jako Dzierżawca.
W odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...), Gmina planuje, aby po zawarciu umowy dzierżawy koszty bieżącej eksploatacji, utrzymania, konserwacji i napraw infrastruktury ponosiła Spółka jako Dzierżawca. Planowana umowa będzie przewidywała obowiązek utrzymywania infrastruktury w odpowiednim stanie technicznym oraz ponoszenia przez Dzierżawcę kosztów związanych z jej bieżącym użytkowaniem i eksploatacją. Ponadto, wskazali Państwo: · w odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...), iż infrastruktura ta jest wykorzystywana przez Gminę wyłącznie i w całości do odpłatnego udostępnienia Spółce na podstawie obowiązującej umowy dzierżawy.
Gmina nie wykorzystuje tej infrastruktury do czynności zwolnionych od podatku VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. · w odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) infrastruktura nie była dotychczas faktycznie wykorzystywana. Pomimo jej przyjęcia do użytkowania do sieci nie zostali dotychczas podłączeni odbiorcy, w związku z czym nie była ona wykorzystywana do dostarczania wody. Infrastruktura nie była również nieodpłatnie udostępniana Spółce ani wykorzystywana przez Gminę do czynności zwolnionych od podatku VAT lub czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Gmina planuje wykorzystywanie tej infrastruktury wyłącznie i w całości do odpłatnego udostępnienia Spółce na podstawie planowanej umowy dzierżawy. Po zawarciu umowy, Gmina nie będzie wykorzystywała tej infrastruktury do czynności zwolnionych od podatku VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. · w odniesieniu do oczyszczalni ścieków oraz PSZOK nie są obiekty te przedmiotem odpłatnej dzierżawy, dlatego w odniesieniu do tych infrastruktur zwrot nakładów poprzez czynsz dzierżawny nie występuje.
PSZOK służy realizacji zadań własnych Gminy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, wykonywanych na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W odniesieniu do tej działalności, Gmina działa jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. PSZOK nie jest i nie będzie wykorzystywany do wykonywania przez Gminę czynności opodatkowanych VAT ani czynności zwolnionych od VAT. Modernizacja oczyszczalni ścieków nie jest przedmiotem odpłatnej dzierżawy. Infrastruktura ta jest udostępniana Spółce nieodpłatnie.
W odniesieniu do wydatków dotyczących modernizacji oczyszczalni Gmina nie dokonuje odliczenia podatku VAT. · wydatki ponoszone przez Gminę na realizację infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej pozostają w bezpośrednim związku z wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług w postaci odpłatnej dzierżawy tej infrastruktury na rzecz Spółki.
Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu towarów i usług dotyczących budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanych z realizacją inwestycji pod nazwą „(...)” oraz prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu towarów i usług związanych z realizacją inwestycji pn.: „(...)”, w związku z planowanym odpłatnym udostępnieniem nowo wybudowanej sieci wodociągowej na podstawie umowy dzierżawy. (pytania oznaczone we wniosku nr 1 i 2).
Zatem, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
W omawianej sprawie warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy będą spełnione, w odniesieniu do wydatków poniesionych na budowę sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) oraz sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...), w związku z realizacją inwestycji pod nazwą „(...)”, na skutek realizacji której powstała sieć kanalizacyjna w miejscowości (...) i (...) oraz inwestycji pn.: „(...)”, na skutek realizacji której powstanie sieć wodociągowa – jak wskazano we wniosku: · są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, · w ramach realizowanych Inwestycji nabywali Państwo towary i usługi, których nabycie jest udokumentowane fakturami wystawionymi na Państwa Gminę, · nabywane przez Państwa towary i usługi związane z realizacją wskazanych we wniosku Inwestycji w ramach sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) oraz sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...) – które w części objętych pytaniami we wniosku – będą miały związek z wykonywaniem przez Państwa wyłącznie czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, · Gmina jest w stanie jednoznacznie przyporządkować poniesione wydatki do poszczególnych elementów infrastruktury powstałej w skutek realizacji ww. Inwestycji, · Gmina zawarła lub zawrze ze Spółką odpłatną umowę dzierżawy, na poszczególną część infrastruktury powstałą na skutek realizacji Inwestycji, tj. sieć kanalizacyjną w miejscowości (...) i (...) oraz sieci wodociągową w miejscowości (...) i (...), · (...) sp. z o.o., któremu odpłatnie Gmina udostępnia sieć kanalizacyjną (...) – (...) oraz któremu planuje odpłatnie udostępnić nową wybudowaną sieć wodociągową (...) – (...), został wyłoniony w trybie art. 214 ust. 1 pkt 11 Prawa zamówień publicznych, · w odniesieniu do sieci kanalizacyjnej (...)-(...), wskazali Państwo, że infrastruktura ta jest wykorzystywana przez Gminę wyłącznie i w całości do odpłatnego udostępnienia Spółce na podstawie obowiązującej umowy dzierżawy.
Gmina nie wykorzystuje tej infrastruktury do czynności zwolnionych od podatku VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, · w odniesieniu do nowo wybudowanej sieci wodociągowej (...)-(...) infrastruktura nie była dotychczas faktycznie wykorzystywana. Gmina planuje wykorzystywanie tej infrastruktury wyłącznie i w całości do odpłatnego udostępnienia Spółce na podstawie planowanej umowy dzierżawy. Po zawarciu umowy, Gmina nie będzie wykorzystywała tej infrastruktury do czynności zwolnionych od podatku VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Ponadto, jak Państwo wskazali, Gmina jest w stanie jednoznacznie przyporządkować poniesione wydatki do poszczególnych elementów infrastruktury, tj. do: · sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach (...) i (...), · modernizacji oczyszczalni ścieków, · PSZOK w miejscowości (...), · sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...). Zatem, jak wskazano, ww. Infrastrukturę (sieć kanalizacji sanitarnej w miejscowości (...) i (...) oraz sieć wodociągową w miejscowościach (...) i (...)) będą wykorzystywali Państwo wyłącznie do odpłatnego udostępniania na rzecz Spółki – na podstawie umowy dzierżawy.
W konsekwencji, będą mieli Państwo prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od części wydatków związanych z realizacją inwestycji pn.: „(...)”, które zostały poniesione w związku z realizacją sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) oraz inwestycji pn.: „(...)”, na skutek realizacji której powstanie sieć wodociągowa w miejscowości (...) i (...), bowiem Państwa Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, a powstałe w wyniku Inwestycji sieci opisane we wniosku, będą przez Państwa wykorzystywane do czynności opodatkowanych, tj. będą przedmiotem dzierżawy. Prawo to będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.
Podsumowując, stwierdzam, że mają Państwo prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu towarów i usług dotyczących budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanych z realizacją inwestycji pn.: „(...)”, w przypadku, gdy towary i usługi nabywane w związku z realizacją infrastruktury kanalizacyjnej będą przez Państwa wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Prawo to będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.
Przysługuje Państwu również prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu towarów i usług związanych z budową sieci wodociągowej w związku z realizacją inwestycji pn.: „(...)”, w związku z planowanym odpłatnym udostępnieniem nowo wybudowanej sieci wodociągowej (…) Sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy, w przypadku, gdy towary i usługi nabywane w związku z realizacją sieci wodociągowej będą przez Państwa wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Prawo to będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1 i 2 należy uznać za prawidłowe. Państwa wątpliwości dotyczą w dalszej kolejności ustalenia, czy fakt otrzymania dofinansowania do budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” oraz do budowy sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...) związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” do kwoty brutto z Polskiego Ładu jest przesłanką negatywną do odliczenia podatku VAT naliczonego w odniesieniu do zakupu towarów i usług przeznaczonych do działalności opodatkowanej VAT.
Jak już wskazano, z powołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
W celu odliczenia podatku naliczonego podatnik w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia w całości podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi.
Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Art. 88 ustawy określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a ustawy: Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy: 1) sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi: a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący, b) (uchylona) 2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku; 3) (uchylony) 4) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne: a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności, b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością, c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności; 5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego; 6) (uchylony) 7) wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej Natomiast w myśl art. 88 ust. 4 ustawy: Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7. Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz opis sprawy powyżej rozstrzygnięto już, że w rozpatrywanej sprawie warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, będą spełnione, ponieważ są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz – jak podali Państwo w opisie sprawy – Inwestycje w zakresie zadanych pytań nr 1 i 2 służą/będą służyły wyłącznie czynnościom opodatkowanym.
Ponadto, w opisie sprawy wskazali Państwo, iż przedmiotowe Inwestycje są finansowane również ze środków pochodzących z dotacji. Wysokość dofinansowania została skalkulowana w odniesieniu do wartości brutto wydatków poniesionych na realizację poszczególnych inwestycji, zgodnie z zasadami Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych oraz warunkami udzielonych Gminie promes. Oznacza to, że podstawę ustalenia wysokości dofinansowania stanowiły kwoty brutto, tj. wartości obejmujące podatek VAT. Wartość poszczególnych inwestycji oraz źródła ich finansowania.
1. Budowa sieci kanalizacyjnej w miejscowościach (...) i (...) Łączna wartość brutto nakładów poniesionych na budowę sieci kanalizacyjnej wyniosła (…) zł, w tym: · środki z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych – (…) zł, · środki z subwencji ogólnej – (…) zł, · środki własne Gminy – (…) zł. Łączna wartość wskazanych źródeł finansowania odpowiada wartości brutto inwestycji, tj. (…) zł. 2. Budowa sieci wodociągowej w miejscowościach (...) i (...) Łączna wartość brutto inwestycji wyniosła (…) zł, w tym: · środki z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych – (…) zł, · środki własne Gminy – (…) zł.
Kwoty dofinansowania zostały zatem ustalone w odniesieniu do wartości brutto inwestycji, obejmujących podatek VAT, zgodnie z zasadami Programu oraz warunkami udzielonych Gminie promes. W opisanej sytuacji – jak wynika z całokształtu okoliczności sprawy – nie mają miejsca wyłączenia zapisane w art. 88 ust. 3a ustawy. Zatem, w sytuacji ponoszenia przez Państwa wydatków na realizowane Inwestycje finansowane ze środków otrzymanych z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych nie zaistnieją negatywne przesłanki z art. 88 ustawy, które nie dają prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu.
Taką przesłanką nie jest płatność za wydatki w ramach realizowanego zadania w kwocie brutto. Podkreślić należy, że kwestia kwalifikowalności wydatków (w tym VAT) związana jest z założeniami i zasadami funkcjonowania danego programu, a nie z zasadami dotyczącymi opodatkowania podatkiem VAT określonych czynności, zawartymi w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz w przepisach wykonawczych do ww. ustawy. Jednostki samorządu terytorialnego jak również związki międzygminne mogą – w odniesieniu do określonych czynności wykonywanych w ramach realizowanych przez nie działań – posiadać status podatnika VAT.
W takiej sytuacji ciążą na nich obowiązki i przysługują im prawa wynikające z przepisów i zasad funkcjonowania systemu VAT, w tym prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych do działalności opodatkowanej. Przepisy o VAT nie ograniczają możliwości pozyskania dofinansowania od podmiotu trzeciego lub z zewnętrznego funduszu na kwotę VAT – niezależnie od kwestii czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dokonanych zakupów, czy też prawo to nie przysługuje.
Kwestia ewentualnego wpływu prawa do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu na kalkulację wysokości wsparcia inwestycji ze środków otrzymanych w ramach funduszy „Polski Ład” wykracza poza ramy systemu VAT.
Podsumowując, należy wskazać że, fakt otrzymania dofinansowania do budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...), związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” oraz do budowy sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...), związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” do kwoty brutto z Polskiego Ładu nie jest przesłanką negatywną wpływającą na prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w odniesieniu do zakupu towarów i usług przeznaczonych do działalności opodatkowanej VAT. Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 uznałem za prawidłowe.
Kolejna Państwa wątpliwość dotyczy możliwości dokonania korekt rejestrów i deklaracji VAT w miesiącach, w których dokonano nabycia towarów i usług związanych z realizacją inwestycji pn.: „(...)” oraz „(...)” w zakresie, w jakim przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku VAT. Terminy, w których podatnik może odliczyć podatek naliczony, zostały określone w art. 86 ust. 10-13 ustawy. Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy: Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Jak wskazano w art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy: Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny. W myśl art. 86 ust. 11 ustawy: Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Jak wskazano w art. 86 ust. 13 ustawy: Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej: 1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo 2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego – nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Na mocy art. 99 ust. 1 ustawy: Podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10, art. 130c, art. 133 i art. 138g ust. 2. Na podstawie art. 99 ust. 11b ustawy: Deklaracje, o których mowa w ust. 1-3, 3c-6, 8-9 i 11a, składa się wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Zgodnie z art. 99 ust. 7c ustawy: Deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 1-3, zawierają dane niezbędne do rozliczenia podatku, obliczenia jego wysokości, w tym wysokości podstawy opodatkowania, podatku należnego i podatku naliczonego, a także dane dotyczące podatnika.
W myśl art. 99 ust. 11c ustawy: Deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 1-3, są składane zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, który obejmuje deklarację i ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 3. Dokument elektroniczny, o którym mowa w zdaniu pierwszym, jest przesyłany w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej i zgodnie z wymaganiami określonymi w tych przepisach.
Z treści art. 109 ust. 3 ustawy wynika, że: Podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 oraz podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku i sporządzenie informacji podsumowującej, w szczególności dane dotyczące: 1) rodzaju sprzedaży i podstawy opodatkowania, wysokości kwoty podatku należnego, w tym korekty podatku należnego, z podziałem na stawki podatku; 2) kwoty podatku naliczonego obniżającego kwotę podatku należnego, w tym korekty podatku naliczonego; 3) kontrahentów; 4) dowodów sprzedaży i zakupów.
Zgodnie z art. 109 ust. 3b ustawy: Podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 1, są obowiązani przesyłać, na zasadach określonych w art. 99 ust. 11c, za każdy miesiąc do urzędu skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ewidencję, o której mowa w ust. 3, łącznie z deklaracją podatkową, w terminie do złożenia tej deklaracji.
Według art. 109 ust. 14 ustawy: Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych, o których mowa w ust. 3, oraz sposób wykazywania danych w ewidencji przesyłanej zgodnie z ust. 3b i 3c, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczeń podatników oraz kontroli obowiązków podatników przez organ podatkowy, identyfikowania obszarów, w których występują nadużycia w podatku lub narażonych na te nadużycia, oraz możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ewidencji.
W kontekście ww. przepisów należy stwierdzić, że prawo do odliczenia powstaje w związku z powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu czynności będącej źródłem podatku naliczonego. Zatem, jeżeli obowiązek podatkowy z tytułu danej czynności powstanie u dostawcy towarów czy usług, to u podatnika będącego odbiorcą tej czynności powstanie także prawo do odliczenia. Jednak możliwość zrealizowania prawa do odliczenia podatku VAT u odbiorcy powstanie dopiero w okresie otrzymania faktury. W sytuacji, gdy podatnik nie zrealizował prawa do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy (art.
86 ust. 10 ustawy), obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego można dokonać zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy w jednym z trzech kolejnych okresów rozliczeniowych (z wyjątkiem przypadku dotyczącego tzw. małego podatnika). Natomiast gdy podatnik nie dokona odliczenia, to ma prawo dokonania takiej czynności poprzez skorygowanie deklaracji za okres, w którym to prawo powstało w deklaracji za ten okres rozliczeniowy lub za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych (z wyłączeniem dotyczącym podatnika wymienionego w art. 99 ust. 2 i 3 ustawy), jednak nie później niż w ciągu 5 lat licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Z opisu sprawy wynika, że od chwili przyjęcia przez Gminę sieci kanalizacyjnej do użytkowania, tj. (…) 2025 r., do chwili zawarcia umowy dzierżawy (…) 2026 r. zachowana została ciągłość działań zmierzających do realizacji przyjętego od początku sposobu gospodarowania infrastrukturą, tj. jej odpłatnego udostępnienia Spółce. Samo przyjęcie sieci do użytkowania, nie oznaczało w tym przypadku rozpoczęcia jej eksploatacji przez Gminę ani przez inny podmiot.
Sporządzenie dokumentu OT było wymagane dla formalnego przyjęcia środka trwałego do składników majątku Gminy, było czynnością niezbędną do ustalenia wartości początkowej składnika majątku, od której to wartości szacowana była rynkowa stawka czynszu dzierżawnego. Do chwili zawarcia przedmiotowej umowy sieć nie była użytkowana przez Gminę ani inny podmiot, infrastruktura była w gotowości do przekazania Spółce do odpłatnej dzierżawy. Nie odbierano za jej pomocą ścieków, nie wydawano warunków technicznych przyłączenia nowych odbiorców i nie wykonano czynnych przyłączy. Gmina nie udostępniła sieci Spółce ani innemu podmiotowi odpłatnie czy nieodpłatnie i sama również z niej nie korzystała.
Tym samym, faktyczne użytkowanie składnika majątku, zgodne z jego gospodarczym przeznaczeniem rozpoczęło się w dniu zawarcia umowy dzierżawy. Zawarcie odpłatnej umowy dzierżawy nie było następstwem zmiany przeznaczenia sieci, lecz zakończeniem rozpoczętego wcześniej procesu organizacyjnego, prawnego i korporacyjnego. Do momentu zawarcia odpłatnej umowy dzierżawy składnik majątku był w gotowości do rozpoczęcia faktycznego użytkowania zgodnie z gospodarczym przeznaczeniem. Czasowy brak użytkowania infrastruktury nie oznaczał tym samym jej przeznaczenia do działalności nieopodatkowanej czy zwolnionej.
Podpisanie umowy stanowiło realizację niezmiennego zamiaru odpłatnego udostępnienia sieci Spółce. Pierwszy wniosek o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci kanalizacyjnej został złożony do Spółki w dniu (…) 2026 r., tj. dwa dni po zawarciu umowy dzierżawy sieci kanalizacyjnej w dniu (...) 2026 r. W zakresie sieci wodociągowej opisanej we wniosku, wskazali Państwo, iż przedmiotem inwestycji była rozbudowa istniejącej sieci wodociągowej. Inwestycja miała stworzyć techniczną możliwość przyłączania nowo powstałych działek budowlanych do istniejącego systemu wodociągowego oraz umożliwić awaryjne dostarczanie wody.
W okresie od (…) 2024 r. do (...) 2025 r. trwały prace związane w szczególności uzyskania niezbędnych pozwoleń, warunków technicznych włączenia wybudowanej sieci do sieci istniejącej, uzyskaniem pozytywnych wyników badań mikrobiologicznych, odbiorów technicznych oraz rozliczeniem całości przedsięwzięcia przez służby finansowe i inwestycyjne Gminy. Po sporządzeniu dokumentu OT w dniu (...) 2025 r., nie doszło do jej faktycznego użytkowania ani przez Gminę, ani przez Spółkę, ani inny podmiot. Zasuwy pozostawały zamknięte, sieć nie służyła dostarczaniu wody, a Spółka nie korzystała z infrastruktury.
Do (...) 2025 r. nie wpłynął żaden wniosek odbiorcy o wydanie warunków przyłączenia do rozbudowanego odcinka, nie wykonano przyłączy i nie podłączono odbiorców. Od (...) 2025 r. do dnia zawarcia umowy dzierżawy zachowana jest ciągłość działań zmierzających do realizacji przyjętego od początku sposobu gospodarowania siecią wodociągową, tj. jej odpłatnego udostępnienia Spółce. Przyjęty sposób wykorzystania infrastruktury nie został zmieniony ani odwołany.
Sporządzenie dokumentu OT było wymagane dla formalnego przyjęcia środka trwałego do składników majątku gminy, było czynnością niezbędną do ustalenia wartości początkowej składnika majątku, od której to wartości szacowana jest rynkowa stawka czynszu dzierżawnego. W tym okresie prowadzone są prace związane z przygotowaniem odpłatnej umowy dzierżawy i ustaleniem jej warunków. Umowa dzierżawy przedmiotowej infrastruktury zostanie zawarta niezwłocznie po otrzymaniu operatu szacunkowego przygotowywanego przez rzeczoznawcę majątkowego określającego rynkową wartość czynszu.
Ustalenie czynszu na poziomie rynkowym ma zapewnić, że odpłatne udostępnienie infrastruktury nastąpi na warunkach ekonomicznie uzasadnionych i odpowiadających warunkom rynkowym. Po sporządzeniu wyceny i ustaleniu wysokości czynszu zostanie przygotowana ostateczna treść umowy dzierżawy. Następnie Zarząd Spółki przeprowadzi procedurę wymaganą postanowieniami umowy Spółki. Do dnia zawarcia umowy sieć pozostaje nieużywana. Stanowi składnik majątku kompletny, zdatny do użytku, lecz pozostający w gotowości do rozpoczęcia użytkowania zgodnie z jego gospodarczym przeznaczeniem. Zasuwy są zamknięte, nie rozpoczęto dostarczania wody, nie wykonano przyłączy i nie podłączono odbiorców.
Sieć nie została przekazana Spółce do eksploatacji ani udostępniona jej nieodpłatnie. Gmina, Spółka ani żaden inny podmiot nie korzystają z infrastruktury. Przygotowanie wyceny, ustalenie rynkowego czynszu, opracowanie umowy oraz uzyskanie wymaganych zgód stanowią kolejne etapy realizacji pierwotnego i niezmienionego zamiaru odpłatnego wydzierżawienia sieci Spółce. Zawarcie umowy będzie zakończeniem prowadzonego procesu przygotowawczego i rozpoczęciem wykorzystywania sieci przez Gminę do czynności opodatkowanej VAT, a nie zmianą przeznaczenia infrastruktury.
Podsumowując, stwierdzam, że mają Państwo prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację Inwestycji w terminach określonych w art. 86 ust. 10 i 11 ustawy, tj. w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, jednak nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym otrzymali Państwo faktury dokumentujące te zakupy.
W sytuacji, gdy nie odliczyli Państwo podatku naliczonego wykazanego na fakturach zakupowych zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy, z uwzględnieniem art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy, ani w terminie, o którym mowa w art. 86 ust. 11 ustawy, mogą Państwo – na podstawie art. 86 ust. 13 ustawy – zrealizować to prawo przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, tj. za pierwszy okres rozliczeniowy, w którym spełnili Państwo wszystkie warunki do odliczenia lub za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało/powstanie prawo do obniżenia kwoty podatku należnego Gmina ma prawo odliczyć podatek VAT naliczony od zakupu towarów i usług dot. budowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości (...) i (...), związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” oraz dot. budowy sieci wodociągowej w miejscowości (...) i (...), związanej z realizacją inwestycji pn.: „(...)” wykorzystanych na potrzeby realizowanych inwestycji.
W przypadku wydatków, od których pierwotnie nie dokonano odliczenia podatku VAT, mają Państwo prawo do odliczenia podatku VAT od ww. wydatków poprzez dokonanie korekty rejestrów i deklaracji zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego bądź za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym prawo to powstało. W związku z powyższym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4, uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej: Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego.
W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Zwrócić należy uwagę, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Wnioskodawcy. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone.
Dotyczy to w szczególności zagadnień podatkowych związanych z Inwestycjami w zakresie Oczyszczalni oraz PSZOK oraz pełnego prawa do odliczenia i odzyskania podatku VAT w drodze korekty. Ponadto, wskazać należy, iż prawo do odliczenia podatku będzie przysługiwało tylko i wyłącznie jeśli ostateczna wartość czynszu dzierżawy, ustalona dla sieci wodociągowej (...)-(...), nie będzie niższa niż odpowiadająca 2,5% wartości brutto infrastruktury a okres zwrotu nie będzie wynosił więcej niż 40 lat.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.