Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 521/13, odrzucił skargę M. Spółki z o.o. z siedzibą w P. (zwanej dalej: skarżącą), na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia INTRASTAT za VII, VIII, IX, X, XI, XII 2011 roku
Sąd w uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] czerwca 2013 r. doręczono skarżącej odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia [...] czerwca 2013 r., którym wezwano spółkę do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 540 złotych w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazano również, że siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu [...] czerwca 2013 r. i we wskazanym terminie skarżąca nie uiściła należnego wpisu.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 12 lipca 2013 r. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a. Wskazała, że w odpowiedzi na zarządzenie z dnia [...] czerwca 2013 r. – pismem nadanym w dniu [...] czerwca 2013 r. – wniosła o zwolnienie jej "w całości od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 540 złotych".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Z kolei stosownie do § 3 skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Natomiast z treści art. 243 § 1 p.p.s.a. zdanie pierwsze wynika, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym i doktrynie poglądem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy przed upływem terminu do uiszczenia wpisu sądowego określonego w zarządzeniu przewodniczącego czyni niebyłym wcześniejsze wezwanie do uiszczenia opłaty. Dopiero po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy konieczne jest ponowne wydanie zarządzenia w przedmiocie wezwania do opłacenia pisma w ustawowym terminie (por. postanowienia NSA z 18 lipca 2007 r., II GZ 110/07, z 26 kwietnia 2005 r., II FZ 125/05, z 31 sierpnia 2010 r., II GZ 210/10, z 18 kwietnia 2004 r., II FZ 110/05 oraz postanowienia SN z 23 października 1965 r., III PK 4/65, z 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999/11/196; a także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Pod red. T. Wosia, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 932). Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy powoduje bowiem wszczęcie postępowania wpadkowego, w którym badane jest jedynie zagadnienie czy strona jest w stanie ponosić w całości lub w części koszty postępowania. Ocena w tym zakresie winna poprzedzać określenie obowiązku uiszczenia opłaty sądowej.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów. To wywołało po stronie Sądu obowiązek rozpatrzenia takiego wniosku. W konsekwencji przedmiotowe wezwanie wydane przez Przewodniczącego Wydziału I straciło aktualność i nie było podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Natomiast o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ o zwrocie tych kosztów, stosownie do przepisu art. 209 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200) oraz w orzeczeniach o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji, natomiast koszty postępowania kasacyjnego poniesione w związku z zaskarżeniem postanowienia o odrzuceniu skargi, mogą być zasądzone w późniejszym orzeczeniu zapadłym w związku z jej rozpoznaniem.