Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. odrzucił zażalenie W.S. na postanowienie tego Sądu z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt V SO/Wa 62/15 w sprawie z jego wniosku o wyłączenie sędziego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że pismem z dnia 15 stycznia 2016 r. W.S. złożył zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 17 grudnia 2015 r. oddalające jego wniosek o wyłączenie sędziego wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a w wyniku jego sprzeciwu postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r. WSA w Warszawie utrzymał w mocy to postanowienie. Wobec tego zarządzeniem z dnia 28 lipca 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia należnego w sprawie wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 17 grudnia 2015 r. w kwocie 100 złotych w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2016 r. Z uwagi na brak uiszczenia wpisu od zażalenia (do dnia 18 października 2016 r.), zostało ono odrzucone zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r., jako nieopłacone na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, jako niezasadnego, z uwagi na naruszenie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) i art. 254 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty. Natomiast zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) pobiera się wpis.
Jak zauważył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, brak wpisu przy wniesieniu pisma skutkuje wezwaniem strony skarżącej do jego uiszczenia, o ile strona nie jest zwolniona od kosztów z mocy ustawy albo nie przyznano jej prawa pomocy (art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 239 § 1 p.p.s.a.). Skuteczne wniesienie zażalenia do sądu administracyjnego wymaga bowiem spełnienia przez stronę skarżącą warunków formalnych, które zostały dla tego środka prawnego określone w przepisach prawa oraz opłacenia prawem przewidzianych opłat sądowych. Sąd I instancji odrzucił w tej sprawie zażalenie, jako nieopłacone, pomimo wezwania wraz z prawidłowym pouczeniem.
Autor zażalenia podnosi, że nie miał on w rozpoznawanej sprawie obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia, bowiem dotyczy ona postępowania egzekucyjnego w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, a zatem jest on zwolniony od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e).
Powyższy zarzut zażalenia nie zasługiwał na uwzględnienie.
Istotnie, w myśl uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 2/15 sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. i w konsekwencji - na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) tej ustawy - z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zwolniona jest strona skarżąca w sprawach ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postanowienie zaskarżone w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zostało jednak wydane w granicach sprawy egzekucyjnej. Rozpoznawana przez Sąd I instancji sprawa nie dotyczyła bowiem aktu, czy czynności, wydanego, czy podjętej, w sprawie egzekucyjnej. Dotyczyła ona rozpoznania przez Sąd I instancji wniosku o wyłączenie sędziego w sprawach wymienionych w sentencji postanowienia. W konsekwencji stwierdzić należy, że sprawa ta nie jest sprawą, do której odnosi się uchwała NSA z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 2/15 (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 30/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza więc, że w sprawie nie zachodzi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów sądowych, o którym mowa w art. 199 p.p.s.a. Wnoszący zażalenie nie został bowiem zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ani na mocy ustawy, ani w drodze przyznania mu prawa pomocy.
Reasumując, skoro wnoszący zażalenie nie uiścił wymaganego przez prawodawcę w tej sprawie wpisu sądowego od zażalenia, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia, postanowienie WSA o odrzuceniu zażalenia z tej przyczyny było prawidłowe.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.