Uzasadnienie
Zarządzeniem z 7 grudnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Ke 842/20) Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wezwał D. F. (dalej zwanego "Skarżącym") do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Zastępca Przewodniczącego wskazał, że kwotę tę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa") oraz § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej zwanego "rozporządzeniem RM z 16 grudnia 2003 r.").
Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, zaskarżając je w całości. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym przyjęciu, że Skarżący jest w stanie uiścić opłatę od skargi w przedmiotowym postępowaniu, podczas gdy z oświadczenia majątkowego złożonego przez Skarżącego wynika, że jego dochód ledwo wystarcza mu na pokrycie wszelkich podstawowych opłat i potrzeb życiowych, a zatem nie ma możliwości czynienia jakichkolwiek oszczędności. Jednocześnie wniósł o zmianę zarządzenia z 7 grudnia 2020 r. przez zwolnienie Skarżącego częściowo z kosztów sądowych, tj. z opłaty od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści art. 230 § 1 i 2 ppsa wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona wnosząca skargę ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 ppsa), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 ppsa).
W niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających Skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie wystąpiła. Skarżący złożył wprawdzie wniosek o przyznanie prawa pomocy przez m.in. zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, jednak postanowieniem z 14 października 2020 r. (sygn. akt II SPP/Ke 146/20) starszy referendarz sądowy oddalił wniosek Skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (w zakresie wpisu od skargi), a postanowieniem z 3 grudnia 2020 r. (sygn. akt II SPP/Ke 146/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach utrzymał w mocy to postanowienie referendarza sądowego.
Tym samym sprawa zwolnienia Skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych została prawomocnie przesądzona w oddzielnym postępowaniu wpadkowym. Kwestie związane z tamtym postępowaniem nie mogą być podnoszone jako skuteczny argument w obecnym postępowaniu zażaleniowym, w którym kwestionowana jest legalność zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, a nie postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu art. 220 § 1 ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
Zastępca Przewodniczącego prawidłowo zatem wezwał Skarżącego do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi, pod rygorem odrzucenia tejże skargi. Wspomniany rygor wynika z art. 220 § 3 ppsa. Przepis ten stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Wysokość wpisów sądowych została określona w wydanym na podstawie art. 233 ppsa rozporządzeniu RM z 16 grudnia 2003 r. Zastępca Przewodniczącego prawidłowo wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu stałego w kwocie 200 zł, lecz powołał nieprawidłową podstawę prawną tego wezwania, gdyż wskazał przepis § 2 ust. 4 rozporządzenia RM z 16 grudnia 2003 r. (który stanowi, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących uprawnień do wykonywania określonego zawodu, czynności lub zajęć, bez względu na ich rodzaj i charakter, wynosi 200 zł), a powinien powołać § 2 ust. 6 tego rozporządzenia, zgodnie z którym w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1- 5 wpis stały wynosi 200 zł (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 czerwca 2015 r. o sygn. akt I OZ 628/15, z 8 listopada 2016 r. o sygn. akt I OZ 1148/16, z 8 lutego 2017 r. o sygn. akt I OZ 276/17, z 7 grudnia 2017 r. o sygn. akt I OZ 1762/17, z 30 maja 2018 r. o sygn. akt I OZ 510/18, z 25 października 2018 r. o sygn. akt I OZ 1006/18; treść tych, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych umieszczonej na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wskazanie błędnej podstawy prawnej wezwania do uiszczenia wpisu nie zwalniało jednakże Skarżącego od obowiązku uiszczenia tego wpisu, gdyż został on ustalony w prawidłowej wysokości (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2013 r. o sygn. akt I OZ 871/13).
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że w zażaleniu Skarżący zawarł ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Jednakże Sąd w składzie orzekającym w niniejszym postępowaniu wpadkowym podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FSK 706/09 (podzielony następnie m.in. w postanowieniach: z 11 maja 2010 r. o sygn. akt II OSK 831/10, z 20 lipca 2011 r. o sygn. akt II OSK 1380/11, z 11 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 536/13 oraz z 8 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GZ 761/13), zgodnie z którym "ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym przez sąd do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania.
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie".
Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
PG