Uzasadnienie
II OSK 466 /09
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę L. i R. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2003 r. dotyczącą zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezydent Miasta Poznania ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. w Poznaniu pozwolenia na budowę budynków nr [...],[...],[...],[...],[...] wraz z halą garażową oraz przyłączem wodnym i kanalizacyjnym na terenie działek o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] położonych przy ul. [...] w [...]. W pkt 6 tej decyzji zastrzeżono, że budynek nr [...] oraz część budynku nr [...]zlokalizowane wzdłuż granicy działki nr [...] mogą być zrealizowane dopiero po rozbiórce budynku magazynowo-produkcyjnego zlokalizowanego wzdłuż granicy działek nr [...] i [...].
Wnioskiem z dnia [...] października 2002 r. inwestor zwrócił się o zmianę powyższej decyzji w zakresie dotyczącym układu mieszkań w części II budynku nr [...] oraz w zakresie rozwiązań technicznych dotyczących elewacji wschodniej budynku nr [...]oddalonej o 5 m od granicy działki, przy której usytuowana jest hala magazynowa.
Powyższy wniosek został rozstrzygnięty dwiema decyzjami. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezydent Miasta Poznania zmienił decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. w zakresie zmian układu funkcjonalnego mieszkań w części oznaczonej nr [...] budynku nr [...] według projektu zamiennego z dnia [...] października 2002 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2003 r. Z kolei decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezydent Miasta Poznania na podstawie art. 28 i art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 154 § 2 w związku z art. 155 k.p.a. zmienił decyzję własną z dnia [...] grudnia 2000 r. i orzekł o:
- 1. zmianie zapisu punktu 6 przedmiotowej decyzji i nadał jej brzmienie: "wyrażam zgodę na budowę części nr [...] budynku nr [...] z tym, że fragment budynku między osiami [...] i [...] może być zasiedlony po uporządkowaniu spornych spraw dotyczących zabudowy przyległych działek przy granicy wschodniej. Inwestor stwierdza, że jest świadomy wynikających z tego kosztów i uciążliwości zarówno w czasie budowy jak i użytkowania budynku".
- 2. zmianie układu funkcjonalnego mieszkań w części oznaczonej nr [...] bud. nr [...], zmianie przeszklenia otworów okiennych i drzwiowych ze szkła zwykłego na szkło o odporności ogniowej EI 60 dla okien w ścianie wschodniej obiektu oraz o zmianie kratki nawiewnej garażu na zamykające się pod wpływem określonej temperatury. W decyzji dodano, że zakres zmian wynika z projektu z dnia [...] października 2002 r., stanowiącego załącznik do decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. W., właściciel działki nr [...] zabudowanej halą magazynową.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 28, art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2002 r. i zmienił decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. w zakresie części I budynku nr [...] zlokalizowanego na działce o nr [...] wzdłuż granicy z działką o nr [...] oraz zatwierdził projekt architektoniczno- budowlany zamienny z dnia [...] października 2002 r. opracowany przez uprawnionych architektów P. M. i A. P., dotyczący budynku nr [...] części [...], stanowiący integralną część decyzji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. część budynku nr [...] zaprojektowano na działce nr [...] wzdłuż jej granicy z działką nr [...] w odległości 5 m od tej granicy. Inwestycja miała być realizowana dopiero po rozbiórce budynku magazynowo- produkcyjnego zlokalizowanego wzdłuż granicy działek nr [...] i [...] po obu jej stronach. Ponieważ budynek magazynowy nie został rozebrany, poza częścią znajdującą się na działce nr [...], inwestor nie mógł przystąpić do realizacji części I budynku nr [...]. W związku z tym, wystąpił w dniu [...] października 2002 r. o zmianę pozwolenia na budowę w części [...] dotyczącej budynku nr [...].
W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji z dnia [...] grudnia 2002 r. zawiera błędy formalnoprawne, m.in. niesłusznie powołano w niej art. 154 § 2 w związku z art. 155 k.p.a., mylnie wskazano część II budynku nr [...] zamiast część [...], a także zamieszczono w niej uwarunkowania dotyczące zasiedlenia budynku nie mające oparcia w przepisach Prawa budowlanego. Rozpoznając jednakże sprawę w postępowaniu odwoławczym organ uznał, że wniosek inwestora w sprawie projektu zamiennego należało rozpatrzyć pozytywnie. Wprowadzone zmiany w projekcie zamiennym z dnia [...] października 2002 r. w stosunku do projektu pierwotnego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. dotyczą w szczególności części ściany wschodniej budynku i mają na celu możliwość realizacji budynku nr [...] część [...] przy uwzględnieniu usytuowania hali magazynowej w granicach władania nieruchomością (zgodnie z punktem 1A opisu do projektu zamiennego budynku nr [...]).
Projekt zamienny został opracowany przez osobę posiadającą do tego celu odpowiednie uprawnienia budowlane, w oparciu o obowiązujące przepisy w tym techniczno- budowlane i obowiązujące Polskie Normy. Rozwiązanie części ściany wschodniej budynku nr [...] część [...] zostało przyjęte zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. J. M. W tym zakresie organ II instancji wskazał, iż opinia ta już na etapie analogicznego postępowania w sprawie budynku nr [...] na nieruchomości przy ul. [...] w [...] została zweryfikowana i uzupełniona przez Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie pismem z dnia [...] listopada 2002 r. Z powyższej opinii wynika, że budynek mieszkalny usytuowano zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno- budowlanymi a proponowane przez [...] Sp. z o.o. rozwiązanie ściany elewacji budynku mieszkalnego od strony magazynu jako oddzielenia przeciwpożarowego nie jest wprawdzie konieczne ze względów formalnych (ściana oddzielenia przeciwpożarowego to obowiązek właścicieli hali magazynowej usytuowanej na granicy działki), jednak wyczerpuje ono wszystkie problemy wymagań technicznych bezpieczeństwa pożarowego.
Ponadto projekt zamienny budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] część I jest zgodny z wydaną dla powyższej inwestycji decyzją Prezydenta Miasta Poznania o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] października 2000 r. i nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta Poznania. Poza tym projekt został pozytywnie zaopiniowany pod względem wymagań higieniczno- zdrowotnych, zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, a także ochrony przeciwpożarowej.
Na marginesie organ podniósł, że za rozwiązania projektu oraz zgodność opracowania z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 ustawy Prawo budowlane oraz jego jakość odpowiedzialność ponosi autor projektu, a także osoba sprawdzająca projekt (art. 20 oraz art. 93 pkt 1 Prawa budowlanego).
Odnosząc się do treści odwołania R. W., który podniósł, iż odległość projektowanego budynku nr [...] część I na działce o nr [...] od hali magazynowej (usytuowanej na działce o nr [...]) w rzeczywistości nie będzie wynosiła 5,00 m jak to podano w projekcie tylko 4,47 - 4,60 m, organ II instancji wskazał, iż fakt ten został potwierdzony przez inwestora, który podczas postępowania odwoławczego dostarczył operaty geodezyjne wykonane przez uprawnionego geodetę dotyczące zwymiarowania istniejących słupów hali magazynowej od granicy działki nr [...] oraz odległości budynku nr [...] i budynku nr [...] część [...] od granicy działki nr [...] i ściany hali (własność L. i R. W.), która usytuowana jest na działce nr [...]. Zdaniem organu z operatów tych, a także z postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania, zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. wynika, że słupy hali magazynowej oraz pobudowana ściana podłużna hali (zachodnia) znajdują się na działce nr [...], której wieczystym użytkownikiem jest [...] Sp. z o.o.
Zgodnie z ww. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ściana ta podlega nakazowi rozbiórki. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r.
Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z projektem zagospodarowania terenu dla realizacji budynków mieszkaniowych wielorodzinnych na nieruchomości w Poznaniu przy ul. [...] część [...] budynku nr [...] została zaprojektowana w odległości 5,0 m od granicy z działką sąsiednią, będącą własnością skarżącego. Natomiast problem dostosowania budynku magazynowego do stanu zgodnego z prawem jest sprawą jego właścicieli i kompetentnego organu administracji.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego złożyli L. i R. W., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 107 § 3 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 i art. 28 Prawa budowlanego oraz § 272 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.).
W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż nie wyrazili zgody na rozbiórkę hali magazynowej i takie zobowiązanie nie zostało zamieszczone w akcie notarialnym sprzedaży działki nr [...], a w toku postępowania pozbawiono ich statusu strony i pominięto składane przez nich wnioski i wyjaśnienia. Budowa budynku nr [...] została natomiast rozpoczęta na podstawie nieprawomocnego pozwolenia na budowę i w wyniku bezprawnie rozpoczętych robót skarżący pozbawieni zostali dostępu do kanalizacji. Ponadto zdaniem skarżących organ bezpodstawnie rozstrzygnął kwestię umiejscowienia hali magazynowej i przebiegu granicy, choć właściwym w tej sprawie jest wyłącznie sąd powszechny.
Skarżący wskazali także, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2002 r. przez co uchylił także zmianę punktu 6 decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r., co oznacza, że punkt ten nadal obowiązuje, a zatem budowa budynku nr [...] jest możliwa dopiero po rozbiórce budynku magazynowo - produkcyjnego skarżących, a losy tego obiektu nie zostały jeszcze przesądzone.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu podział budynku nr [...] na część [...] i [...] wynikał z załącznika graficznego dołączonego do wniosku inwestora o zmianę pozwolenia na budowę. W zaskarżonej decyzji nie podano, że zmianie podlega pkt 6 decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r., jednak jednoznacznie orzeczono, że zmienia się powyższą decyzję w zakresie części I budynku nr [...], wskazując jego lokalizację i stwierdzając, że zatwierdzony projekt zamienny stanowi integralną część decyzji. Ponadto z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, że wprowadzone zmiany w projekcie zamiennym w stosunku do projektu pierwotnego dotyczą części wschodniej budynku nr [...] i mają na celu możliwość realizacji jego części [...] przy uwzględnieniu usytuowania hali magazynowej w granicach władania nieruchomości.
O oddalenie skargi wniósł także inwestor [...] Sp. z o.o. w Poznaniu.
W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2003 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. inwestor podniósł, że w identycznym stanie faktycznym aczkolwiek dotyczącym budynku nr [...], Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę L. i R. W. wyrokiem z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. II SA/Po 2242/02 na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2002 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na budowę budynku nr [...]. Inwestor uzyskał też decyzję na użytkowanie tego obiektu. W dalszej kolejności inwestor wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nakazały skarżącym rozbiórkę części muru hali magazynowej położonej w granicach działki inwestora.
Ustosunkowując się do powyższego stanowiska inwestora, R. W. w piśmie z dnia [...] grudnia 2003 r. m.in. podniósł, że wymagania przeciwpożarowe dotyczące sąsiadujących między sobą budynków zostaną spełnione tylko w razie istnienia ściany hali magazynowej skarżącego, która posiada wzmocnioną odporność ogniową (odporności ogniowa 240 min. przy wymaganej 60 min.), co potwierdza decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2005 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze, dodatkowo powołując się na akt notarialny z dnia 19 maja 2000 r., którym skarżący sprzedali działkę o numerze [...].
Z kolei inwestor w piśmie z dnia 5 marca 2004 r. powołał się na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2004 r. udzielającą mu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] w części klatki schodowej nr [...].
Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Po 406/08 uchylona została decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z [...] stycznia 2003 r. i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w przedmiocie rozbiórki ścian osłonowych hali skarżących usytuowanej na działkach nr [...] i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę stwierdził, iż postawione w niej zarzuty są niezasadne.
Sąd w pierwszej kolejności wskazał, iż przedmiotem oceny nie mogły być zarzuty skargi dotyczące orzeczeń organów nadzoru budowlanego, a także akty organów administracji, które nie dotyczyły inwestycji objętej zaskarżoną decyzją, bowiem granice kontroli Sądu wyznacza przedmiot zaskarżenia, którym w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2003 r.
W ocenie Sądu pierwszej instancji wbrew stanowisku skarżących w sprawie nie naruszono wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu sprowadzającego się do twierdzenia, że treść zaskarżonej decyzji oznacza, iż budowa przedmiotowego budynku nr [...] będzie możliwa dopiero po rozbiórce hali magazynowej skarżących. Wniosek taki skarżący wyprowadzają z braku zamieszczenia w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o zmianie pkt [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. zawierającego powołany na wstępie warunek dotyczący rozbiórki hali. W sentencji zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zmienił pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 2000 r., określając jednoznacznie, jakiego fragmentu inwestycji zmiana ta dotyczy oraz zatwierdził projekt zamienny z dnia [...] października 2002 r. Wskazany projekt zamienny, stanowiący integralną część zaskarżonej decyzji uwzględniał, wyrażony we wniosku wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie, zamiar inwestora realizacji budynku nr [...], bez potrzeby uprzedniej rozbiórki hali magazynowej skarżących.
Z projektu zamiennego jednoznacznie wynika, że nowe rozwiązania techniczne dotyczące elewacji wschodniej przedmiotowego budynku, zlokalizowanego wzdłuż granicy działek nr [...] i [...], zakładają istnienie hali magazynowej i zostały wprowadzone właśnie z uwagi na sąsiedztwo tej hali. Fakty te korespondują z motywami zaskarżonej decyzji i w ocenie Sądu nie mogło budzić wątpliwości, że zaskarżona decyzja zmieniła pierwotne pozwolenie na budowę przedmiotowego fragmentu budynku nr [...] również w zakresie warunku zawartego w pkt 6 decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r., w istocie punkt ten eliminując.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszania art. 28 Prawa budowlanego. Wprawdzie w aktach administracyjnych znajduje się zawiadomienie z dnia 2 stycznia 2003 r. o zamiarze przystąpienia przez inwestora do robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 2002 r., to równocześnie opatrzone ono zostało notatką z dnia 27 stycznia 2003 r. "odwołanie nie wydawać Dz. B." Ponadto z notatki służbowej z dnia 19 marca 2003 r. wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wszczął postępowania w sprawie ewentualnej samowolnej realizacji budynku nr [...], a przeprowadził jedynie czynności kontrolne. Brak jest zatem dowodów, które potwierdzałyby powyższy zarzut. Natomiast inwestor mógł realizować budowę przedmiotowego obiektu po wydaniu zaskarżonej decyzji, bowiem wstrzymanie jej wykonania nastąpiło dopiero postanowieniem Sądu z dnia 26 czerwca 2003 r.
Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy nie ustalał przebiegu granicy dzielącej działkę inwestora i działkę skarżących (odpowiednio nr [...] i [...]). Jak podkreślił Sąd, lokalizacja budynku nr [...], w tym jego ściany wschodniej w stosunku do granicy z działką nr [...], określona została w pierwotnym pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2000 r. (w odległości 5 m od granicy obu działek) i nie była zmieniona w projekcie zamiennym z dnia [...] października 2002 r. zatwierdzonym zaskarżoną decyzją. Kwestia oceny dalszego etapu realizacji inwestycji tj. budowy elewacji wschodniej budynku nr [...] w wymaganej odległości 5 metrów od granicy działki wykracza poza zakres przedmiotu rozpoznawanej sprawy.
Ponadto poza zmianą układu funkcjonalnego mieszkań (zmiana objęta inną decyzją), projekt zamienny dotyczył zmiany elewacji wschodniej budynku nr [...], polegającej na wypełnieniu otworów okiennych i drzwiowych szkłem w systemie o odporności ogniowej EI 60 oraz wprowadzeniu otworów nawiewnych garażu zamykanych automatycznie kratami o odporności przeciwpożarowej 60 min. Podstawę tych zmian, wprowadzonych ze względu na istniejącą halę magazynową zlokalizowaną na granicy działek, stanowiła opinia rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych J. M. z dnia [...] października 2002 r. (projekt zamienny dot. zabezpieczeń przeciwpożarowych). W opinii tej stwierdzono, że owa ściana wschodnia budynku nr [...] będzie stanowiła ścianę oddzielenia przeciwpożarowego i zapewni warunki ochrony przeciwpożarowej dla budynku nr [...]. Takie rozwiązania techniczne dotyczące elewacji wschodniej budynku nr [...] pozwalają na jego realizację z punktu widzenia przepisów techniczno- budowlanych, w tym wymagań z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, co jednoznacznie stwierdzone zostało w kolejnej opinii J. M. z dnia [...] czerwca 2002 r. i opinii Instytutu Techniki Budowlanej z dnia [...] listopada 2002 r.
Zdaniem Sądu niezrozumiałe są również wątpliwości skarżących, co do przydatności opinii powołanego wyżej Instytutu, bowiem opinia ta dotyczyła rozwiązań technicznych ścian budynków usytuowanych równolegle do hali magazynowej (budynki nr [...] i [...]) z punktu widzenia wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, a więc właśnie zagadnień, które mogły być nią objęte.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż poza elewacją wschodnią budynku nr [...] przewidzianą w projekcie zamiennym jako ścianą oddzielenia przeciwpożarowego również ściana hali magazynowej skarżących, od strony granicy działek, w dacie wydania zaskarżonej decyzji spełniała wymogi zabezpieczenia przeciwpożarowego - wymagania § 233 obowiązującego w dacie orzekania w niniejszej sprawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 140 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r.) w związku z § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., a co wynika z przedłożonej do akt opinii Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 1 września 2003 r.
Tym samym w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że lokalizacja ściany wschodniej budynku nr [...] narusza warunki techniczne, w szczególności § 226 i § 272 powołanego wyżej rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r.
Na powyższą ocenę nie ma wpływu to, czy ściana zachodnia hali magazynowej skarżących usytuowana jest w granicy działek, czy też granicę tą przekracza - jak ustalił organ odwoławczy- o 40 do 53 centymetrów. Zgodnie z § 226 pkt 1 ww. rozporządzenia strefę pożarową może stanowić budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzieleń przeciwpożarowych bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych obiektów budowlanych, określonych w § 270 - 272. Skoro, zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji wymaganą przepisami strefę pożarową stanowiła zarówno ściana hali magazynowej, jak i przewidziana w projekcie zamiennym ściana wschodnia przedmiotowego budynku, to wymagania wynikające z bezpieczeństwa pożarowego zostały spełnione (por. też opinia Instytutu Techniki Budowlanej z dnia [...] listopada 2002 r.).
Postępowanie, którego przedmiotem jest zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę jest prowadzone analogicznie do postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, z tym że jest ono ograniczone do zakresu dokonanej zmiany co oznacza, że faktycznie dotyczy odstępstw od pozwolenia pierwotnego. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie naruszono wymogów Prawa budowlanego, w tym art. 36a ust. 1 w związku z art. 32 i art. 35 oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przewidziana w projekcie zamiennym zmiana pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2000 r. nie wprowadzała jakichkolwiek zmian w zagospodarowaniu terenu, nie dotyczyła bowiem ani usytuowania budynku nr [...], ani też jego gabarytów. W części I budynku nr [...] przewidziano jedynie inne od wskazanych w pierwotnym pozwoleniu rozwiązania techniczne dotyczące elewacji wschodniej - jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu pierwszej instancji nie miały również znaczenia uzgodnienia inwestora i skarżących dotyczące rozbiórki hali magazynowej, jak i wyniki postępowania administracyjnego dotyczące rozbiórki ściany zachodniej i ścian bocznych tej hali. Nadto Sąd wskazał, iż prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2008 r. uchylono decyzje organów nadzoru budowlanego orzekające o rozbiórce wspomnianych wyżej ścian hali (sygn. akt II SA/Po 406/08). Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mógł mieć także wpływu wynik sprawy, dotyczącej zmiany pozwolenia na budowę w zakresie budynku nr [...], w której Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 stycznia 2003 r. oddalił skargę L. i R. W. (sygn. akt II SA/Po 2242/02).
Z kolei, poza granice rozpoznawanej sprawy wykraczały poruszane szeroko w pismach procesowych stron zdarzenia, które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji, a dotyczące etapu realizacji inwestycji (pozbawienie skarżących dostępu do kanalizacji, prowadzenie budowy zgodnie, względnie niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę itd.) czy też budowy przez inwestora ogrodzenia, stanowiącego ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawał wreszcie fakt, że w przeszłości niektóre ściany hali magazynowej skarżących uległy zniszczeniu, a następnie zostały odbudowane (okoliczności ujawnione w sprawie II SA/Po 406/08).
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli L. i R. W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- 1. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 6, pkt. 9 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w sprawie,
- 2. naruszenie § 226 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. poprzez jego niezastosowanie w sprawie,
- 3. naruszenie § 272 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej 1 Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. poprzez jego niezastosowanie w sprawie,
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali na naruszenie skarżonym wyrokiem warunków określonych w art. 5 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżących naruszono warunki techniczne budynku opisane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. Zgodnie z § 226 ww. rozporządzenia strefę pożarową może stanowić budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzieleń przeciwpożarowych bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych obiektów budowlanych, określonych w § 270-272. Nie ulega zatem wątpliwości, że strefę pożarową w niniejszej sprawie stanowić będzie m. in. pas wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż określona w § 270-272 rozporządzenia. Warunek ten nie został spełniony.
Ponadto skarżący wskazali na treść § 272 pkt 2 i 3 rozporządzenia oraz konieczność zachowania wynikających z tych przepisów warunków, które nie zostały zachowanie w projekcie, a zatem nie mogło dojść do jego zatwierdzenia i wydania na jego podstawie pozwolenia na budowę.
Skarżący wskazali również na błędne w ich ocenie stanowisko Sądu pierwszej instancji zgodnie, z którym kwestia faktycznej odległości pomiędzy istniejącą na działce skarżących halą magazynową a budynkiem nr [...] wykracza poza zakres przedmiotu rozpoznawanej sprawy, bowiem zdaniem skarżących kwestia ta ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę spór pomiędzy stronami, co do przebiegu granicy działki oraz posadowienia słupów hali magazynowej, która jest usytuowana na działce nr [...]. Zgodnie z projektem inwestora lokalizacja budynku nr [...] ma być w odległości 5 metrów od granicy działki, czyli zgodnie z projektem i twierdzeniami inwestora odległość ta przekracza linię muru hali magazynowej. Nie zauważa się przy tym, że istniejący mur hali magazynowej znajduje się faktycznie bliżej budynku nr [...] niż wymagane przez przepisy [...] m. (o ok. 0,5 m jak przyjął Sąd i co przyznał w trakcie postępowania sam inwestor).
Są to wielkości przyjęte w projekcie, niekwestionowane w ustaleniach Sądu, zatem niezgodne z § 272 rozporządzenia i art. 5 Prawa budowlanego. Nie można, bowiem nie uwzględnić w projekcie budowlanym stanu faktycznego, jaki istnieje na nieruchomościach sąsiednich, tym bardziej, że wbrew pierwotnemu twierdzeniu inwestora nie istnieją żadne orzeczenia nakazujące skarżącym rozbiórkę przedmiotowej hali i muru. Zgodnie, bowiem ze stanowiskiem inwestora granica działki przebiega za linią muru i zgodnie z zatwierdzonym projektem od tejże granicy liczona jest odległość pięciu metrów, nie zaś od muru hali magazynowej. Nie jest w tym momencie istotne, na której z działek znajduje się ów mur, istotne jest tylko, że znajduje się on w odległości mniejszej niż przewidują to przepisy techniczne, a zatem projekt budowlany winien ten stan uwzględnić, co nie zostało uczynione. Kwestią kluczową jest natomiast w sprawie fakt, że przepisy stanowią o odległości pomiędzy budynkami, a nie granicami działek.
Ta pierwsza odległość (między budynkami) nie została zachowana (brakujące co najmniej pół metra). Powyższe godzi również w ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich (tu skarżących) w szczególności poprzez niemożność prawidłowego korzystania z własnej nieruchomości. Sąd rozstrzygający w sprawie nie zastosował zatem obowiązujących przepisów prawa materialnego, co nie może być akceptowane.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosło [...] Sp. z o.o. w [...], wnosząc o jej oddalenie w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Oceniając wniesioną kasację w granicach zakreślonych art. 183 § 1 p.p.s.a., stwierdzając jednocześnie brak przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 powołanej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż rozpoznawana skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.
W związku z przedstawionymi zarzutami skargi kasacyjnej i wywodami zaprezentowanymi w ich uzasadnieniu koniecznym jest podkreślenie, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej była decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2003 r., uchylająca decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2002 r. w całości i orzekająca o zmianie decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2000 r. w zakresie "części [...] budynku nr [...]zlokalizowanego na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką nr [...] oraz zatwierdzającą projekt architektoniczno- budowlany zamienny z dnia [...].10.2002 r....". Stwierdzić trzeba, iż w dniu wydania kontrolowanej w sprawie decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę nie obowiązywało już rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.).
Jednak zgodnie z § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) do spraw takich jak niniejsza, gdy wniosek o pozwolenie na budowę został złożony i opracowany na podstawie dotychczasowych przepisów, należało stosować przepisy pierwszego z wymieniony rozporządzeń. Na treść powyższej normy, będącej przepisem przejściowym, trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji.
W warunkach niniejszej sprawy nie jest zasadny zarzut naruszenia § 226 rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.
W przepisie tym uregulowano kwestie dotyczące strefy pożarowej, wskazując m.in. w pkt 1 powyższej normy, iż strefę pożarową może stanowić "budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzieleń przeciwpożarowych bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych obiektów budowlanych, określonych w § 270-272". Słusznie zatem wskazał Sąd pierwszej instancji, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji wymaganą przepisami strefę pożarową stanowiła zarówno ściana hali magazynowej, jak i przewidziana w projekcie zamiennym ściana wschodnia przedmiotowego budynku. Wbrew zatem twierdzeniom skarżących w przedmiotowej sprawie strefą pożarową nie jest pas wolnego terenu o szerokości wskazanej w rozporządzeniu, lecz część budynku oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzieleń przeciwpożarowych.
Chybiony jest też zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia § 272 ust. 1 pkt 2 w związku z § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. Zgodnie z § 272 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia "odległość między budynkami, z wyjątkiem zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, nie może być mniejsza niż między budynkiem produkcyjnym lub magazynowym, bez pomieszczeń zagrożonych wybuchem i stref pożarowych o obciążeniu ogniowym powyżej 1000 MJ/m2, a budynkiem zaliczonym do kategorii zagrożenia ludzi (ZL) - 10 m". Wyżej określona odległość może być jednak zmniejszona do 5 metrów pod pewnymi warunkami określonymi w § 272 ust. 3 rozporządzenia. Z treści powyższego przepisu wynika więc, że nie mógł on znaleźć zastosowania w sprawie już chociażby z tego względu, iż dotyczy on tylko odległości pomiędzy budynkami produkcyjnymi lub magazynowymi bez m.in. stref pożarowych o określonym obciążeniu ogniowym, skoro ściana hali magazynowej oraz budynku nr [...] stanowią właśnie taką strefę.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 6 i 9 Prawa budowlanego zauważyć należy, iż zgodnie z treścią tych przepisów obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Stwierdzić trzeba, iż uwzględniając powiązanie tego zarzutu z pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej w zakresie jego doprecyzowania, to wobec braku zasadności zarzutów dotyczących naruszenia warunków technicznych w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnym, nie było możliwym uznanie trafności zarzutu dotyczącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 6 i 9 Prawa budowlanego.
Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, w związku z czym ją oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.