Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2997/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania na wniosek [...] S.A. z siedzibą w L. zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości obiektu budowlanego.
Sąd I instancji, uzasadniając wydane postanowienie, stwierdził, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnikowym wskazaniu zaistnienia bliżej nieokreślonej szkody uniemożliwia ocenę wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarga zawierała pozbawiony uzasadnienia wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, stąd żądanie to nie mogło podlegać uwzględnieniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] S.A. z siedzibą w L., wnosząc o jego zmianę poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wskazała, że postanowienie Sądu I instancji zapadło z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię. Wyjaśniła, że treść powołanego przepisu przyznaje stronie uprawnienie do złożenia "wniosku" o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, natomiast w razie zgłoszenia takiego wniosku obowiązek ustalenia, czy zachodzą ku temu podstawy obciąża sąd administracyjny, który w tym zakresie działa z urzędu, przy czyn uprawdopodobnienie przez skarżącego podstaw wniosku nie ma charakteru realizacji jakiegokolwiek prawnego obowiązku. Stanowisko takie potwierdza, zdaniem spółki, zarówno orzecznictwo sądowe, jak i piśmiennictwo.
Skarżąca spółka podkreśliła, że z treści uzasadnienia skargi i z okoliczności sprawy wynika, że istnieje potrzeba wstrzymania wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r., albowiem zaskarżona decyzja nie jest decyzją administracyjną (została podpisana przez osobę nieupoważnioną do jej wydania), jej adresatem jest podmiot niebędący stroną, a ponadto w zakresie określenia terminu przeprowadzenia robót budowlanych jest niewykonalna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu.
Podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. pozostaje wykazanie – jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu – że wykonanie decyzji może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za trafne należy uznać stanowisko Sądu I instancji w zakresie, w jakim wskazywało ono, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien zawierać uzasadnienie określające przyczyny, z powodu których zaskarżona decyzja, w ocenie wnioskodawcy, nie powinna wywierać właściwych sobie - jako decyzji ostatecznej - skutków prawnych. To ostatnie stwierdzenie w całości zakwestionowała strona skarżąca, podkreślając, że treść art. 61 § 3 p.p.s.a. tego rodzaju zobowiązania na wnioskodawcę nie nakłada, niemniej tak formułowanego w zażaleniu poglądu Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.
Jest to spowodowane uznaniem, że treść art. 61 § 3 p.p.s.a. ściśle wiąże "wniosek skarżącego" z przesłankami jego złożenia, stąd brak konieczności uprawdopodobnienia czy też udowodnienia okoliczności stanowiących o potrzebie zastosowania przez sąd ochrony tymczasowej, na co zwrócono uwagę w zażaleniu, nie może stanowić argumentu na rzecz tezy, że skuteczność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu uzależniona jest wyłącznie od wyrażenia w piśmie procesowym samej woli skorzystania z możliwości jaką daje dyspozycja 61 § 3 p.p.s.a., a rolą sądu administracyjnego jest przeprowadzenie w tym zakresie stosownego postępowania wyjaśniającego i merytoryczne ustosunkowanie się do zasadności wniosku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W postanowieniu z dnia 22 maja 2015 r. sygn. I OZ 486/15 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie bowiem przyjął, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek.
Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku.
Nawet jeżeli przyjąć, że sąd nie jest związany uzasadnieniem wniosku i może z urzędu stwierdzić okoliczności wskazujące na potrzebę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, na które nie zwróciła uwagi strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej, to obowiązkiem wnioskodawcy jest powiązanie zgłoszonego żądania z okolicznościami go uzasadniającymi. Do Sądu należy zaś kontrola jego zasadności. Zakres tak rozumianego obowiązku spoczywającego na wnioskodawcy jest w sposób jednoznaczny akcentowany w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. I OZ 53/16; postanowienie NSA z dnia 15 października 2015 r. sygn. II OZ 950/15; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. II OZ 230/15; postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2015 r. sygn. II OZ 27/15; postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. I OZ 439/14; postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. I OZ 1031/13; postanowienie NSA z dnia 8 października 2013 r. sygn. II OZ 839/13).
Przytoczenie przez stronę skarżącą okoliczności, uzasadniających - jej zdaniem - wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji nie stanowiło wystarczającej podstawy do uchylenia tego orzeczenia. Także z tego powodu, że uzasadnienie wstrzymania wykonania decyzji spółka powiązała z przyczynami, które jej zdaniem stanowią o wadliwości decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. Należy przypomnieć, że sąd, rozpoznając wniosek, nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien zawierać odrębne uzasadnienie od argumentacji wskazującej na wadliwość zaskarżonej decyzji. Nawet jeżeli argumentacja w określonym zakresie będzie tożsama, to powinna ona zostać przedstawiona w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wymóg ten nie został spełniony, jeżeli uwzględnić, że trudno jednoznacznie określić jaki związek miałby zachodzić pomiędzy niebezpieczeństwem wyrządzenia spółce znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków a podnoszoną wadliwością decyzji w zakresie reprezentacji organu, czy też skierowaniem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących słupa energetycznego do jednostki organizacyjnej spółki [...] S.A. a nie jej samej jako podmiotu posiadającego zdolność administracyjnoprawną.
Także zakreślony decyzją organu nadzoru budowlanego termin nie mógł stanowić argumentu uzasadniającego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, skoro powołaną okoliczność strona rozumie wyłącznie jako nierealność dotrzymania wyznaczonego przez organ nadzoru budowlanego terminu na wymianę słupa energetycznego. Skarżąca w żaden sposób nie ustosunkowała się przy tym do faktu, że nie tylko w dacie wniesienia rozpoznawanego zażalenia, ale nawet w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przyjęty w zaskarżonej decyzji termin (30 listopada 2015 r.) zakończył już swój bieg.
Mając na uwadze powyższe względy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.