Uzasadnienie
J. M. został oskarżony o to, że w dniu 22 listopada 2013r. o godzinie 8.25 w G. województwo (...) prowadził w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazd mechaniczny, tj. samochód ciężarowy marki (...) o nr rej. (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości, mając o godz. 10.28 1,22 mg/l, o godz. 10.30 1,23 mg/l, o godz. 11.00 – 1,11 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu -
- - tj. o czyn z art. 178a§1 kk;
Sąd Rejonowy w Grudziądzu na mocy wyroku z dnia 07 kwietnia 2015r., sygn. akt IIK 180/14:
- I. Oskarżonego J. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, z tym ustaleniem, że o godzinie 8.25 stan jego nietrzeźwości wynosił 2,9 promila, tj. przestępstwa z art. 178a§1 kk i za czyn ten na mocy powyższego przepisu skazał go na karę 8(ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,
- II. Na mocy art. 69§1 kk i art. 70§1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2(dwóch) lat próby,
- III. Na mocy art. 42§2 kk orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3(trzech) lat, zaliczając na jego poczet okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 22 listopada 2013r.
- IV. Na mocy art. 49§2 kk zasądził od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 500(pięćset) złotych,
- V. Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 zł tytułem opłaty oraz obciążył go częściowo poniesionymi wydatkami postępowania w kwocie 90zł, natomiast zwolnił go od ponoszenia pozostałych wydatków poniesionych w sprawie, którymi obciążył Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego zaskarżając wyrok w całości na korzyść J. M. .
Wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a mający wpływ na jego treść polegający na nieprawidłowym ustaleniu, że oskarżony prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości, a o godz. 8,25 stężenie alkoholu w organizmie oskarżonego wynosiło 2,9 promila, bowiem nie pozwala na poczynienie takich ustaleń zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności ustaleniom takim przeczą opinie biegłych: z dziedziny informatyki i technik telekomunikacyjnych, z dziedziny technik wizualnych i analizy monitoringu oraz z zakresu medycyny sądowej.
Formułując tego rodzaju zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Wniesiona w niniejszej sprawie apelacja obrońcy oskarżonego, który kwestionował ocenę dowodów oraz poczynione na ich podstawie ustalenia faktyczne odnośnie samego sprawstwa J. M. w zakresie przypisanego mu czynu była co do zasady pozbawiona słuszności.
Natomiast słuszny był zarzut, że Sąd Rejonowy niezasadnie ustalił, iż oskarżony o godz. 8.25 był w stanie nietrzeźwości rzędu 2,9 promila. W tym zakresie zaskarżony wyrok został zmieniony i Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony o godzinie 8.25 był w stanie nietrzeźwości o stężeniu alkoholu w organizmie 0,9 promila, a w konsekwencji stosując regułę art. 4§1 kk skrócił orzeczony środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do 2 lat, a w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do obrazy jakichkolwiek przepisów prawa procesowego.
Analiza sposobu procedowania Sądu Rejonowego, a także analiza treści zaskarżonego wyroku oraz lektura uzasadnienia nie uzasadnia przekonania, aby przeprowadzone postępowanie było dotknięte wadami o jakich mowa w art. 438 pkt 2 i 3 kpk, poza wyżej wskazaną okolicznością dotyczącą ustalenia stanu nietrzeźwości w momencie popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu.
Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził przewód sądowy, gromadząc kompletny materiał dowodowy pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonując analizy materiału dowodowego Sąd Rejonowy rozważył, poza jedną, wszystkie okoliczności sprawy zgodnie z zasadą określoną w art. 4 kpk oraz swoją ocenę uzasadnił, czyniąc zadość wymaganiom stawianym przez art. 424§1 kpk. Sąd I Instancji wykorzystał wszystkie osobowe źródła dowodowe jak i zebrał niezbędne dokumenty. Relacje wszystkich świadków, wyjaśnienia oskarżonego oraz zebrane w sprawie dowody z dokumentów poddane zostały wyczerpującej analizie.
Sąd Rejonowy w sposób jasny i przekonujący nie tylko wskazał, które dowody uznał za wiarygodne, a które za niewiarygodne, ale i stanowisko swoje w tej mierze umotywował. Ocena ta co do istoty sprawy, to jest prowadzenia przez oskarżonego pojazdu w stanie nietrzeźwości, nie przekraczała granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych w art. 7 kpk aczkolwiek, jak słusznie wskazuje skarżący, dotknięta była wadą co do wspomnianej wyżej błędnie ustalonej przez Sąd Rejonowy okoliczności odnośnie wartości stężenia alkoholu w organizmie oskarżonego o godzinie 8,25, to jest w czasie słusznie przypisanego oskarżonemu przez Sąd Rejonowy czynu.
Brak jest też podstaw do uwzględnienia ewentualnego zarzutu obrazy art. 5§2 kpk. Dla oceny czy nie został naruszony zawarty w tym przepisie zakaz in dubio pro reo nie są bowiem miarodajne wątpliwości zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. W sytuacji zatem, gdy określone ustalenie faktyczne zależne jest od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo.
Z treści uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego nie wynika, aby ten Sąd powziął nieusuwalne wątpliwości faktyczne i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Brak jest też uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że powinien był powziąć takie wątpliwości. Ustalenia stanu faktycznego (raz jeszcze należy podkreślić co do faktu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości) zostały przez ten Sąd poczynione po rozważeniu wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego, zaś ocena dowodów dokonana bez przekroczenia granic zasady swobodnej ich oceny została uargumentowana w pisemnym uzasadnieniu wyroku.
Odnosząc się do postawionego w środku odwoławczym zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, należy zwrócić uwagę, iż konieczną przesłanką jego skuteczności jest wykazanie przez skarżącego nie tylko ogólnej wadliwości ocen i wniosków przyjętych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego. Niezbędne jest ponadto wykazanie konkretnych uchybień w ocenie materiału dowodowego, jakich dopuścił się tenże Sąd w świetle zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. By uznać zarzut błędu w ustaleniach faktycznych za słuszny, nie wystarczy możliwość prowadzenia polemiki z zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia ustaleniami Sądu ani możliwość przeciwstawienia tymże ustaleniom odmiennego poglądu opartego na własnej ocenie materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 6.10.2000 r., II AKa 138/00, Prok.i Pr. 2002/1/28).
W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w toku należycie przeprowadzonego postępowania dowodowego o ile prawidłowo ustalił stan faktyczny odnośnie prowadzenia przez oskarżonego pojazdu w stanie nietrzeźwości, w oparciu o właściwie, zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przeprowadzoną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, o tyle nie ustrzegł się wspomnianego wyżej błędu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione, na czym opierał poszczególne ustalenia i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Wyjaśnił, dlaczego i w jakim zakresie nie mógł dać wiary wyjaśnieniom oskarżonego. Ponadto Sąd I instancji umotywował, którym dowodom i w jakim zakresie dał wiarę. Przedstawioną argumentację co do przebiegu zdarzenia należy podzielić,- poza wspomnianym ustaleniem stanu nietrzeźwości oskarżonego.
Sąd Rejonowy podkreśla wartość dowodową zeznań przesłuchanych w sprawie świadków. Akcentuje ich obiektywizm i brak po ich stronie jakichkolwiek wątpliwości co do wiarygodności ich zeznań. Argumentację tę należy w pełni podzielić. Jest to tym bardziej wniosek zasadny gdy weźmie się pod uwagę, co również słusznie podkreśla Sąd Rejonowy, że te źródła dowodowe uzupełnione są o całkowicie bezstronne dowody z dokumentów. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji w oparciu o te dowody, a także w oparciu o prawidłową analizę zasad doświadczenia życiowego i zasad logiki prawidłowo ustalił winę J. M.. Nie ma potrzeby, aby tę argumentację powtarzać, a wystarczy się do niej w pełni odwołać.
Należy natomiast podzielić zarzut skarżącego co do faktu, że ustalenie, iż oskarżony o godzinie 8,25, a więc w momencie popełnienia przypisanego mu czynu, był w stanie nietrzeźwości rzędu 2,9 promila jest ustaleniem rzeczywiście dowolnym, dokonanym z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Słusznie wskazuje obrońca na wątpliwości wynikające w tym zakresie z opinii biegłych wymienionych w apelacji, które nie pozwalają w sposób jednoznaczny na poczynienie takiego właśnie ustalenia. Natomiast, zdaniem Sądu Okręgowego w sposób nie budzący wątpliwości należy przyjąć, że oskarżony o godzinie 8,25, a więc w czasie gdy prowadził pojazd, był w stanie nietrzeźwości i to o wartości 0,9 promila alkoholu. Fakt taki bowiem wprost i jednoznacznie wynika z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, to jest nie tylko oświadczenia oskarżonego, które złożone zostało w protokole z przebiegu badania stanu nietrzeźwości urządzeniem elektronicznym, w którym wskazał, że około godziny 7,20 wypił 1 litr piwa (k. 2-3 akt), ale również z zeznań przesłuchanych na tę okoliczność świadków – funkcjonariuszy Policji (k. 51v, 92, 188v akt) i w końcu z niekwestionowanej uzupełniającej opinii kiedy biegły stwierdza, że w sytuacji gdyby przyjąć, że oskarżony jedynie o godzinie około 7,20 wypił litr piwa to o godzinie 8,25 byłby w stanie nietrzeźwości rzędu 0,9 promila alkoholu (k. 189 akt).
Dowodom tym należy w pełni dać wiarę bowiem nie ma podstaw do ich podważenia, czego oczekiwałby skarżący. Biegły natomiast w swoich opiniach wskazał także, iż gdyby oskarżony spożywał alkohol, to jest wódkę i piwo jedynie przed godziną 8,25 to o tej godzinie byłby on w stanie nietrzeźwości rzędu 0,3 promila alkoholu wyższej niż wynika to z protokołu badania urządzeniem Alcometr A2. Jednocześnie biegły w ustnej opinii uzupełniającej wprost wskazał, że w realiach sprawy możliwe są 3 wersje, to jest, że oskarżony spożył alkohol (wódkę i piwo) w całości przed godziną 8,25, w całości po godzinie 8,25, jak i w części przed i po tej godzinie (k.109v akt). W tej sytuacji jedynym słusznym rozwiązaniem jest przyjęcie, zgodnie z tym co powiedział oskarżony w trakcie badania urządzeniem Alcometr 2, że o godzinie 7,20 wypił litr piwa, a o godzinie 8,25 tym samym był w stanie nietrzeźwości 0,9 promila.
Zastrzeżeń sądu odwoławczego tym samym nie budzi kwalifikacja prawna zachowania oskarżonego.
Zastrzeżeń nie budziło również orzeczenie o karze. Sąd Rejonowy uzasadnił swoje stanowisko w kwestii wymierzonej oskarżonemu kary i środków karnych wskazując na występujące w sprawie okoliczności łagodzące oraz obciążające determinujące taki a nie inny ich wymiar. Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji odnośnie ukształtowanego rodzaju wymierzonej kary i środków karnych z jednoczesną korektą rozmiaru orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z 3 do 2 lat i pozostawieniem w mocy orzeczonego świadczenia pieniężnego, stosując wskazaną na wstępie zasadę art. 4§1 kk, także w odniesieniu do orzeczonego świadczenia pieniężnego, bowiem czyn popełniony został w dniu 22 listopada 2013r., a więc w czasie obowiązującego wówczas stanu prawnego, a poprzedni stan prawny jako korzystniejszy dla oskarżonego (możliwość orzeczenia krótszego niż 3 lata zakazu prowadzenia pojazdów) musi być stosowany w całości tak w odniesieniu do zakazu prowadzenia pojazdów jak i świadczenia pieniężnego.
Biorąc pod uwagę te okoliczności nie sposób było uznać, że orzeczona wobec oskarżonego kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i orzeczone środki karne, które przecież ukształtowane zostały w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, cechują się rażącą surowością. Zasadnie przy tym należy przyjąć, że w wypadku oskarżonego brak było podstaw do wymierzenia mu kary pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym. W istocie bowiem dotychczasowa postawa oskarżonego, który nie był dotychczas karany, prowadzi ustabilizowany tryb życia pozwalały w pełni na zastosowanie wobec niego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
Analizując orzeczenie o karze i środkach karnych wymierzonych oskarżonemu Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż są one adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, stopnia jego zawinienia, a przy tym konieczne są do spełnienia celów i funkcji wychowawczych.
Występujące w sprawie okoliczności oraz fakt, iż w sprawie możliwym było orzeczenie kary nawet do 2 lat pozbawienia wolności, nie pozwalały uznać, iż wymierzona oskarżonemu kara jest rażąco niewspółmiernie surowa w rozumieniu art. 438 pkt 4 kpk.
Sąd odwoławczy rozpoznający niniejszą sprawę przyjął w ślad za Sądem Rejonowym, że kara w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata oraz orzeczone wobec J. M. środki karne (po korekcie dokonanej przez Sąd odwoławczy) są adekwatne do okoliczności i wagi czynu popełnionego przez oskarżonego oraz, że orzeczenie ich w niższym wymiarze mogłoby okazać się zbyt łagodne. Kara i środki karne orzeczone w tym wymiarze są również jak najbardziej współmierne do stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu, powinny spełnić również wymogi w zakresie prewencji generalnej.
Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie utrzymał w mocy.
Oceniając sytuację majątkową oskarżonego sąd odwoławczy nie doszukał się podstaw uzasadniających przekonanie, że uiszczenie kosztów sądowych postępowania odwoławczego byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe. Na podstawie art. 636§1 kpk w zw. z art. 627 kpk oraz art. 1, art. 2 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983, nr 49, poz. 223 ze zm.), sąd zasądził od oskarżonego J. M. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180zł. tytułem opłaty za drugą instancję oraz obciążył oskarżonego wydatkami postępowania odwoławczego.