Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. W., J. W. i R. W. od decyzji Nr [...] Starosty A. z [...] maja 2017 r. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego i rozbiórkę istniejącego budynku gospodarczego przy ul. C. w A., działka nr [...] karta mapy [...], obręb m. A., uchylił decyzję Starosty A. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
K. N. wniósł do Starosty A. o pozwolenie na budowę i rozbiórkę budynku gospodarczego przy ul. C. w A. na działce nr [...], karta mapy [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Starosta A. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. N. pozwolenia na budowę i rozbiórkę budynku gospodarczego.
Odwołanie od tej decyzji złożyli A. W., J. W. i R. W., wnosząc o uchylenie decyzji w całości wskazując, że lokalizacja zamierzonego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż 3m od granicy sąsiednich działek może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Wskazali nadto, że decyzja została wydana bez uwzględnienia ich sprzeciwu z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wyłączenie zaś ze stron postępowania właścicieli lub następców prawnych działki nr [...] karta mapy [...] było niezgodne z prawem.
Zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty A. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja Starosty została wydana m.in. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane. Starosta wydał ją mimo sprzeciwu stron postępowania: A. W., J. W. i R. W. Organ wskazał, że dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja Burmistrza Miasta A. z [...] lutego 2015 r. znak [...] o warunkach zabudowy, która stała się ostateczna [...] kwietnia 2016 r. W decyzji tej wskazano, że teren inwestycji znajduje się w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej oraz określono, że budynek gospodarczy może zostać usytuowany bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] oraz w odległości 1,5m od granicy z działką nr [...].
W ocenie organu odwoławczego, decyzja Starosty z [...] maja 2017 r. została wydana z naruszeniem § 12 ust. 3 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), stanowiącym, że: "w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych". Organ powołał uchwałę NSA z 27 lutego 2017 r., zgodnie z którą "możliwość sytuowania budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy lub w odległości 1,5m od granicy na podstawie decyzji o warunkach zabudowy (§ 12 ust. 2 rozporządzenia) nie wyłącza obowiązku stosowania § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia".
Jeżeli zatem inwestor planuje zlokalizować budynek gospodarczy bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] i 1,5m od granicy z działką nr [...] to wymiary tego budynku nie mogą przekraczać tych określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie budynek gospodarczy ma wymiary: długość 7m, szerokość 5,4m, co narusza ww. przepis rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zrealizowanie inwestycji o wymiarach określonych w projekcie budowlanym i w lokalizacji przedstawionej w projekcie zagospodarowania terenu będzie możliwe dopiero po uzyskaniu odstępstwa, o którym mowa w art. 9 ustawy Prawo budowlane. W przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy dopuszczono sytuowanie budynku gospodarczego w zabudowie jednorodzinnej, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, bezpośrednio przy tej granicy lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od niej, to konieczne jest spełnienie również warunków określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 powołanego rozporządzenia.
Zdaniem organu odwoławczego naruszono także art. 8 i 10 k.p.a.
Organ pouczył strony, że decyzja może zostać zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w terminie 30 dni od daty jej otrzymania. Wskazał, że skargę wnosi się za pośrednictwem Wojewody [...].
Sprzeciw od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. (nazwany przez stronę skargą) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. N. wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazał nadto, że organ odwoławczy dowolnie interpretuje załączone dokumenty oraz przepisy prawa materialnego, co wywiera istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W ocenie wnoszącego sprzeciw, o sposobie zagospodarowania swojej nieruchomości decyduje wyłącznie inwestor, a za zgodność zastosowanych w projekcie budowlanym rozwiązań z właściwymi przepisami i normami oraz zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant, a organy nie są uprawnione do badania celowości zamierzenia, jak i oceny zakłócenia stosunków sąsiedzkich oraz nie mogą nakładać na inwestora dodatkowych obowiązków, które nie wynikają z przepisów prawa. Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może sięgać tak daleko, aby całkowicie ograniczyć uprawnienia inwestora i unicestwić jego prawo do zabudowy nieruchomości, o ile wykonując takie uprawnienie, nie narusza obowiązującego prawa.
W odpowiedzi na sprzeciw (nazwanej przez organ odpowiedzią na skargę) organ wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona do porządku prawnego w dniu 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 7 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw i w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po 1 czerwca 2017 r.
Zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że od decyzji Wojewody [...] będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przysługiwał sprzeciw, o którym mowa w Dziale III Rozdziale 3a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie jak błędnie pouczył organ – skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sprzeciw powinien zostać złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 p.p.s.a.
O właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 18 ustawy nowelizującej weszła ona w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym mają zastosowanie wyłącznie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W związku z powyższym od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. [...] przysługiwał sprzeciw.
Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została doręczona skarżącemu [...] lipca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy), stąd termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji upływał [...] sierpnia 2017 r. Sprzeciw od decyzji (zatytułowany "skarga") został sporządzony w dniu [...] sierpnia 2017 r. i wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2017 r., a więc po upływie terminu. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i 30 dniowym terminie do jej wniesienia. Dlatego też Sąd powyższą okoliczność wziął pod uwagę z uwagi na treść art. 112 k.p.a., który stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621).
Skład Sądu podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1326/17, że skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. NSA w powyższym postanowieniu stwierdził, że wprawdzie w art. 112 k.p.a. ustawodawca nie wskazał sprzeciwu, jednak zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej stosuje się nowe przepisy.
W niniejszej sprawie zarówno doręczenie zaskarżonej decyzji, jak i wniesienie sprzeciwu nastąpiło już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Tym samym, zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie ustawa p.p.s.a. w jej aktualnym brzmieniu.
Wobec powyższego przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie był sprzeciw od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...], wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozpoznając wniesiony w niniejszej sprawie sprzeciw od decyzji organu II instancji Sąd uznał, że sprzeciw ten nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z powyższego przepisu. Zastosowany przez organ odwoławczy przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, skutkującej przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przy tego rodzaju decyzji kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ II instancji rozpoznając odwołanie prawidłowo zastosował powyższą normę prawną. Według tej regulacji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek dochowania zasady dwuinstancyjności postępowania oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. W tym miejscu podkreślić trzeba, że zasadą jest, iż organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej.
Zastosowanie tej zasady możliwe jest jednak tylko wówczas, gdy materiał dowodowy jest kompletny i umożliwia dokonanie subsumcji ustaleń faktycznych pod daną normę prawną. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest wskazane wyżej, a wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej, gdy konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Treść art. 138 § 2 k.p.a. winna być bowiem odczytywana w połączeniu z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Postępowanie takie może mieć tylko charakter uzupełniający. Zwrócić też trzeba uwagę, że użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.
Art. 138 § 2 k.p.a. oparty został zatem na kryterium nienaruszalności zasady dwuinstancyjności. Chodzi tutaj o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji.
W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Organ odwoławczy, który z istoty rzeczy nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ I instancji materiału zupełnie inne wnioski niż organ I instancji, zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", opubl. ZNSA rok VII nr 4 (37)/2011).
W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 1496/02, Monitor Prawniczy 2004/2/60; z 2 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA 632/99; z 27 października 1999 r. sygn. akt I SA 2127/98).
W rozpatrywanym przypadku rozumowanie organu odwoławczego jest prawidłowe.
Istota problemu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do tego, że mimo, iż projektowany budynek gospodarczy ma powstać w miejscu istniejącego obiektu gospodarczego, który ma zostać rozebrany, to będzie miał on inne parametry techniczne. Niewystarczające jest podobieństwo tych parametrów i zbliżone wymiary.
Na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Skoro tak, to należy mieć na uwadze, że przedłożony projekt budowlany potwierdza w zakresie danych technicznych, że budynek, który ma powstać, będzie miał powierzchnię zabudowy 37,80 m2, powierzchnię użytkową 32,10 m2, kubaturę 98,30 m3, długość/szerokość/wysokość 7/5,40/3,30 m. Natomiast budynek przewidziany do rozbiórki jest mniejszy, ponieważ posiada według opisu technicznego do projektu budowlanego następujące parametry: powierzchnia zabudowy 22 m2, powierzchnia użytkowa 18,1 m2, kubatura 56,3 m3, długość/szerokość/wysokość 6/3,66/2,95 m.
W tych okolicznościach bezsporne jest, że projektowany budynek gospodarczy będzie miał inne, większe parametry od budynku istniejącego przewidzianego do rozbiórki. Nie ma znaczenia, że nowy obiekt powstanie w tym samym miejscu co poprzednio istniejący i będzie oddziaływał w podobny sposób na istniejącą zabudowę. Należy podkreślić, że zmiana powierzchni zabudowy kubatury i parametrów użytkowych skutkuje tym, że powstanie nowy obiekt, a nie odbudowa rozebranego budynku.
Natomiast istota problemu sprowadza się do tego, że realizacja nowoprojektowanego obiektu pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422) w zakresie zachowania odległości od granicy działek sąsiednich. Zgodnie § 12 ww. rozporządzenia:
"1. Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
- 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;
- 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
- 2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
- 3. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:
- 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m;
- 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;
- 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych;
- 4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
- 4. Usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
- 5. Odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż:
- 1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa;
- 2) 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej.
- 6. Budynek inwentarski lub budynek gospodarczy, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, nie może być sytuowany ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej, lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.
- 7. Odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się."
Stan faktyczny przedmiotowej sprawy potwierdza, że zamiarem inwestora w oparciu o złożony projekt budowlany jest realizacja obiektu budowlanego - budynku gospodarczego, którego usytuowanie z uwagi na odległość 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych przy granicy z sąsiednią działką budowlaną powinno spełniać parametry określone w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia – budynek gospodarczy projektowany powinien mieć parametry o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m.
Przedłożony opis techniczny do projektu budowlanego (str.
- 3) potwierdza, że obiekt ten będzie miał wymiary o długości 7 m i wysokości 3,30 m. Ewidentnie te wymiary pozostają w sprzeczności z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 1-2b.
W przypadku niezgodności projektu budowlanego z warunkami technicznymi art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego przewiduje tryb postępowania przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, który wiąże się z uzyskaniem zgody na odstępstwa. W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art.
7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo (ust. 2).
W przedmiotowej sprawie, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie uzyskał upoważnienia ministra do udzielenia zgody na odstępstwa. Minister Infrastruktury i Budownictwa w piśmie z [...] grudnia 2016 r. odpowiadając na wniosek Starosty A. złożony na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie inwestycji polegającej na wykonaniu projektowanej budowie budynku gospodarczego na działce budowlanej numer ewidencyjny [...] w A. przy ulicy C., ścian bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną numer ewidencyjny [...] i w odległości od 1,50 m do 2,2 od granicy z sąsiednią działką budowlaną numer ewidencyjny [...], odmówił udzielenia upoważnienia Staroście A. w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo określone w przedmiotowym wniosku.
Pismo to jednak dotyczy innego postępowania, ponieważ dotyczy okresu sprzed złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę (wniosek [...] marca 2017 r.). Natomiast z art. 9 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wynika, że wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniosek powinien zawierać:
- 1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie - również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy;
- 2) szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa;
- 3) propozycje rozwiązań zamiennych;
- 4) pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską;
- 5) w zależności od potrzeb - pozytywną opinię innych zainteresowanych organów.
Mając na uwadze regulację zawartą w paragrafie 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy zgodzić się z organem odwoławczym, że planowana inwestycja w związku z koniecznością uzyskania zgody Ministra Infrastruktury Budownictwa na odstępstwa od przepisów nie mogła być na tym etapie postępowania zakończona decyzją o pozwoleniu na budowę.
Skład Sądu podziela podgląd wyrażony w tezie w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 27 lutego 2016 r. sygn. akt II OPS 3/16: "W przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczono sytuowanie budynku w zabudowie jednorodzinnej, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, bezpośrednio przy tej granicy, konieczne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422)". Zgodnie z art. 269 § 1, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu NSA, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.
Zwrot "jakikolwiek skład sądu administracyjnego" oznacza, że przewidziana w tym przepisie procedura może być podjęta zarówno przez skład orzekający NSA, jak i przez skład orzekający wojewódzkiego sądu administracyjnego [tak też A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Komentarz., s. 836; J.P. Tarno, Prawo (2012), s. 672, i WSA w Krakowie w wyroku z 13 stycznia 2010 r., I SA/Kr 1348/09]. Jest to więc jedyny przypadek, gdy z inicjatywą podjęcia uchwał z art. 15 § 1 pkt 2 i 3 może wystąpić skład orzekający wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 269 § 3, jeżeli skład jednej Izby NSA wyjaśniający zagadnienie prawne nie podziela stanowiska zajętego w uchwale innej Izby, przedstawia to zagadnienie do rozstrzygnięcia pełnemu składowi NSA.
W tych okolicznościach sprawy bez wpływu na jej wynik pozostają argumenty skarżącego o wiążącej mocy ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta nie zwalnia z obowiązku spełnienia warunków określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151a § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji, oddalając sprzeciw określony jako skarga.