Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga S.S. na decyzję Wojewody z 27 marca 2020 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A. – wieży kratowej o wysokości 55,95 m.n.p.t. – z instalacją elektryczną na działce nr [..] w Ł., gmina S. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 10 września 2019 r. do Starosty wpłynął wniosek A. o udzielenie pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej A. - wieży kratowej o wysokości całkowitej 55,95 m n.p.t. wraz z instalacją elektryczną, na terenie dz. nr [..] w Ł., gmina S. Po ustaleniu kręgu stron postępowania Starosta pisemnie zawiadomił je o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji, jednocześnie wyznaczając 7-dniowy termin od daty otrzymania zawiadomienia na zapoznanie się z aktami sprawy, składanie wniosków i zastrzeżeń.
Decyzją z 12 listopada 2019 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla A. pozwolenia na budowę obejmującego budowę stacji telefonii komórkowej A. - wieży kratowej o wysokości całkowitej 55,95 m n.p.t. wraz z instalacją elektryczną, na terenie dz. nr [..] w Ł., gmina S. Zdaniem organu projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z 8 lutego 2018 r. i z 6 czerwca 2019 r. wydanych przez Wójta Gminy.
Starosta stwierdził, że na osiach głównych wiązek projektowanych anten, w odległościach mniejszych niż dozwolone, nie występują miejsca dostępne dla ludności, i uznał w związku z tym, że inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ dodał, że Wójt Gminy w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z 8 lutego 2018 r. również stwierdził, że ww. inwestycja nie jest zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz, że nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Starosta ocenił projekt budowlany jako zgodny z przepisami ochrony środowiska, szczególnie w zakresie wymogów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, ponieważ po przeprowadzeniu analizy uznał, że pola o wartościach ponadnormatywnych występują w miejscach niedostępnych dla ludzi. Stwierdził też, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, a projekt budowlany jest kompletny i został opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.
Odwołanie od tej decyzji złożył S. S., zdaniem którego rozstrzygnięcie Starosty wydane zostało z naruszeniem ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto w opinii skarżącego inwestycja ze względu na swój rozmiar i emisje pola elektromagnetycznego wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której inwestor nie posiada. Wskazano też, że organ nie uwzględnił, że działka nr [..], sąsiadująca z inwestycją, jest działką rekreacyjną, a zatem twierdzenie, że w sąsiedztwie inwestycji i strefie jej oddziaływania brak jest miejsc dostępnych dla ludności jest nieprawdziwe.
Wojewoda decyzją z 27 marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z 12 listopada 2019 r. Wojewoda stwierdził najpierw, że inwestor złożył wymagane dokumenty: oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu. Projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, spełnia wymagania stawiane przez Prawo budowlane. Ponieważ na terenie planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, inwestor przedłożył również decyzję Wójta Gminy z 8 lutego 2018 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Dalej Wojewoda zauważył, że kontrolowana w postępowaniu odwoławczym dokumentacja sporządzona była jeszcze na podstawie przepisów rozporządzania Ministra Środowiska z 30 października 2003 r., czyli z uwzględnieniem zaostrzonych parametrów dotyczących dopuszczalnych natężeń pól elektromagnetycznych, które obecnie już nie obowiązują, bowiem nową regulacją z 19 grudnia 2019 r. znacząco zostały złagodzone. Inwestycja przewiduje montaż 3 anten sektorowych typu ADU4518R7, 6 typu A704516R0, 3 typu A26451900, 6 anten radioliniowych oraz elementów torów antenowych na azymutach: 0°, 120° i 240°. Promieniowanie projektowanych anten radiolinii również przewidzianych w inwestycji jest wysoce kierunkowe i nie dociera do miejsc dostępnych dla ludności, a same urządzenia i tory antenowe są ekranowane i praktycznie nie wypromieniowują do otoczenia energii elektromagnetycznej istotnej ze względu na oddziaływanie biologiczne.
W analizie zawartej w projekcie budowlanym uwzględniono skumulowane oddziaływania wszystkich projektowanych anten. Obliczony przez inwestora skumulowany (czyli z uwzględnieniem zasady superpozycji) zasięg występowania pól elektromagnetycznych o poziomie oddziaływania wyższym, niż dopuszczalny, tj. większym lub równym wartości 0,1 W/m2 dla anten sektorowych przy maksymalnym pochyleniu wiązki sięga do wysokości 38,8 m na azymucie 0°, 36,4 m przy azymucie 120° oraz 40,6 m na azymucie 240°. Obszary występowania pól elektromagnetycznych są zlokalizowane w przestrzeni ponad kilkoma sąsiednimi działkami; przy czym nie są one zlokalizowane w miejscach, które mogą być uznane jako dostępne dla ludności, znajdują się bowiem w odległości wynoszącej co najmniej 36 m ponad gruntem, co jednoznacznie wynika z rysunków znajdujących się na stronie 115 i 116, przedstawiających przewidywane obszary pól o elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych.
Organ stwierdził następnie, że w związku z wprowadzoną zmianą definicji miejsc dostępnych dla ludności, przy planowaniu realizacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego ocenia się, czy planowana inwestycja nie spowoduje nadmiernego ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości bądź naruszenia istoty prawa własności ze względu na możliwość wystąpienia nadmiernego promieniowania w miejscach dostępnych dla ludzi, w odniesieniu do istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Analiza wyników emisji pola elektromagnetycznego planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej wykazała zdaniem Wojewody, że w miejscach dostępnych dla ludności nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska ustanowione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, obowiązującego w dniu wydania decyzji Starosty.
W takiej sytuacji należy uznać, że nie zostaną też naruszone znacznie złagodzone standardy ustanowione w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Teren, na którym planowana jest inwestycja, nie jest zabudowany i nie jest również objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych nad tymi strefami (jedynymi, nad którymi przewidywane są przekroczenia), wystąpią na wysokości powyżej 36 m nad poziomem niezabudowanego terenu.
W związku z tym organ uznał, że w obszarze występowania ponadnormatywnych wartości pól poziomów elektromagnetycznych nie ma miejsc dostępnych dla ludności. Uwzględniając bowiem najmniej korzystny wariant, a wiec badając możliwość występowania miejsc dostępnych dla ludności w osi głównej promieniowania pojedynczej anteny, przy maksymalnym pochyleniu wiązki anten sektorowych (14°) stwierdzono, że w odległości 70 m najmniejsze odległości (wysokości) od powierzchni ziemi osi głównych wiązek wynoszą: przy azymucie 0° - 37,0 m, przy azymucie 120° - 34,2 m oraz przy azymucie 240° - 36,6 m. Wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten nie występuje obecnie żadna zabudowa.
Wobec tego słuszne jest niezaliczenie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w związku z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Zaznaczono też, że prawodawca nie znajduje innej możliwości wyznaczania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, aniżeli odnoszącej się do każdej pojedynczej anteny, chociażby te znajdowały się na terenie jednego zakładu lub obiektu.
W odniesieniu do zarzutu odwołania wskazano, że informacja o stanie zadrzewienia na terenie inwestycji została zawarta w projekcie.
Wskazano też, że ustalając w decyzji lokalizacyjnej zapotrzebowanie na energię w ilości 16 kW, organ wskazał, jaka jest według jego ustaleń maksymalna możliwa do uzyskania w istniejących realiach moc przyłączeniowa, czyli czynna moc planowana do pobierania przez urządzenia elektryczne planowanej stacji bazowej z sieci elektroenergetycznej. Nie oznacza to, że inwestor został zobowiązany do dobrania urządzeń w taki sposób, aby moc dokładnie we wskazanej ilości wykorzystać, ani też, że ma obowiązek uzyskania warunków przyłączeniowych od gestora sieci na moc określoną w decyzji lokalizacyjnej. Moc przyłączeniowa w projekcie określona została na 13 kW, co nie przekracza warunku ustanowionego decyzją lokalizacyjną, a sam projekt uzyskał uzgodnienie gestora sieci z 17 sierpnia 2018 r. Z tych powodów zarzut dotyczący niezgodności projektu z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego i w tym zakresie uznano za bezzasadny.
Inwestycja spełnia wszystkie inne warunki stawiane przez decyzję lokalizacyjną. Zachowane zostały wytyczne dotyczące wymaganej 15 m nieprzekraczalnej linii zabudowy od drogi gminnej, a projektowana powierzchnia zabudowy wynosząca 22,47 m2 nie przekracza wielkości dopuszczonej w decyzji. Wysokość wieży wynosząca 55,95 m (z uwzględnieniem cokołu fundamentu i odgromnika) wynosić będzie 55,95 m, przy dopuszczalnej 56 m wysokości, a moc EIRP zgodnie z ustaleniem planistycznym mieścić się będzie w przedziale 1000 - 2000 W. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku prawa inwestora do nieruchomości należącej do odwołującego się, czyli działki nr [..], wskazano, że jest on pozbawiony podstaw, ponieważ inwestycja nie zakłada wykonywania żadnych robót w obrębie tej nieruchomości.
Odnośnie do zarzucanego braku załącznika graficznego do znajdującego się w projekcie odpisu protokołu z narady koordynacyjnej z 23 sierpnia 2018 r., organ odwoławczy zauważył, że załącznik znajduje się na str. 191 projektu. W końcu odnosząc się do braku oznaczenia daty w metrykach rysunków branży elektrycznej, organ w pierwszej kolejności zauważył, że na wskazanej przez odwołującego się stronie 183 projektu nie znajduje się żaden rysunek, natomiast jedyny rysunek podlegający zatwierdzeniu, którego metryka nie została opatrzona datą, to rysunek znajdujący się na stronie 184 zatytułowany "Plan sytuacyjny". Brak daty na tym rysunku jest nieprawidłowy, niemniej nieprawidłowość ta nie może skutkować uchyleniem decyzji. Rysunek planu sytuacyjnego spełnia jedynie role pomocniczą i nie stanowi obowiązkowego elementu projektu budowlanego. Przebieg projektowanej linii zasilającej WZL został prawidłowo przedstawiony na rysunku projektu zagospodarowania terenu, znajdującego się na stronie 38 projektu, a metryka tego rysunku już zupełnie prawidłowo została opatrzona zarówno datą, jak i podpisami projektantów, w tym podpisem projektanta branży elektrycznej.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania, w sprawie nie doszło do naruszenia podnoszonych przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
S. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody z 27 marca 2020 r. wniósł o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz zarzucił Wojewodzie:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- a) art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1815), poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie nie poddaje się ocenie, jak realizacja zamierzenia inwestycyjnego wpłynie na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. do postępowań w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym;
- b) art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 71 i 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez błędną wykładnię i uznanie, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w konsekwencji niezasadne zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, podczas gdy organy zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji nie poczyniły własnych ustaleń w zakresie kwalifikacji inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowiskowo, a oparły się wyłącznie na twierdzeniach inwestora w tym zakresie. Ponadto wskazano, że organ drugiej instancji nie zwrócił uwagi na to, że z decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, czy organ ten zbadał oddziaływanie wszystkich projektowanych anten (sumowanie wszystkich pół elektromagnetycznych) oraz, czy uwzględniono w obliczeniach zjawisko odbić pól elektromagnetycznych od naturalnych przeszkód. Nie ustalono też, czy w pobliżu występują anteny innego operatora, które mogłyby spotęgować szkodliwe działanie pół elektromagnetycznych.
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy:
- a) art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i oparcie się przez organ przy ustaleniu, że inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znaczącą oddziaływać na środowisko, wyłącznie na przedłożonej przez inwestora ocenie dotyczącej kwalifikacji projektowanej stacji bazowej, podczas gdy organ obowiązany jest dokonywać samodzielnych ustaleń, zebrać i rozpatrzeć materiał dowodowy przedstawiony nie tylko przez inwestora, w szczególności organ obowiązany jest ocenić, czy dostatecznie zostało udowodnione, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
- b) art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a. poprzez:
- - niewskazanie przez organ, w jaki sposób i przy użyciu jakiej metody badawczej uznał, że promieniowanie projektowanych anten radiolinii jest wysoce kierunkowe i nie dociera do miejsc dostępnych dla ludzi, a same urządzenia i tory antenowe są ekranowe i praktycznie nie wypromieniowują do otoczenia energii elektromagnetycznej istotnej ze względu na oddziaływanie biologiczne,
- - niewskazanie przez organ, w jaki sposób ustalił i przy użyciu jakiej metody badawczej uznał, że analiza wyników emisji pola elektromagnetycznego planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej wykazała, że w miejscach dostępnych dla ludności nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska ustanowione rozporządzeniem
- c) art. 10 k.p.a. w związku z niezapewnieniem stronie czynnego udziału w sprawie na każdym etapie sprawy poprzez niezawiadomienie skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym;
- d) art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podczas gdy organ powinien na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy.
W ocenie skarżącego organ nie rozważył w wystarczającym stopniu okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, m.in. tego, że należąca do niego działka nr [..] położona w Ł., sąsiadująca z inwestycją, jest działką rekreacyjną, z której skarżący korzysta przez większość roku. Organ nie zbadał rzeczywistego zagospodarowania i wykorzystywania działki oraz możliwości jej zagospodarowania w przyszłości. Ponadto organy powinny poddać analizie możliwość wpływu całego obiektu budowlanego, a nie tylko promieniowania zamontowanych na nim anten, na nieruchomość skarżącego oraz na inne sąsiednie nieruchomości. Organ nie wskazał, jak położenie nieruchomości skarżącego ma się do emitowanego promieniowania i nie poddał analizie wpływu całego obiektu budowlanego na nieruchomość. Wskazano też, że pełnomocnik skarżącego nie otrzymał od organu zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, a w odniesieniu do jej zarzutów wskazano, że przy badaniu obszaru gęstości pola elektromagnetycznego brana była pod uwagę zasada superpozycji, czyli uwzględniony został skumulowany zasięg występowania PEM oraz obowiązująca legalna definicja miejsc dostępnych dla ludności.
Natomiast wiedza na temat pomijalności oddziaływania anten radiolinii jest ugruntowana, wynika wprost z charakterystyki takich anten i nie wymaga przeprowadzania dodatkowych badań. Radiolinie instalowane w pewnej odległości od anten sektorowych pracują na częstotliwościach mikrofalowych (kilkanaście-kilkadziesiąt GHz) i emitują sygnał tylko w wąskiej wiązce, precyzyjnie skierowanej w stronę innej anteny radiolinii. Anteny radiolinii usytuowane są na znacznej wysokości i nie są przeznaczone do zestawiania połączenia z użytkownikami w obszarze komórki, więc nie są pochylane w kierunku ziemi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W niniejszej sprawie kontroli poddano decyzję Wojewody, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę stacji bazowej telefonii komórkowej – wieży kratowej o wysokości 55,95 m n.p.t. z instalacją elektryczną, na działce nr [..] w Ł., gmina S. Przeprowadzona przez tutejszy sąd kontrola legalności ww. decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. – dalej jako Prawo budowlane), w brzmieniu obowiązującym od dnia 25 października 2019 r., nadanym przez art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1815, dalej jako ustawa zmieniająca). Ustawa ta wskazała bowiem w art. 25, że do postępowań w sprawie pozwolenia na budowę, zatwierdzenia projektu budowlanego albo zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 5 (Prawo budowlane – przyp. sądu) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, zaś przepisy ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2062 oraz z 2018 r. poz. 1118) – w brzmieniu dotychczasowym.
Jako że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z 10 września 2019 r. i do dnia 25 września 2019 r. nie zostało zakończone, należało stosować przepisy Prawa budowlanego w zmienionym brzmieniu.
Zgodnie zaś z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza sporem jest spełnienie przez inwestora wymagań określonych w art. 35 ust. 1 pkt 2 – 5 oraz 32 ust. 4 Prawa budowlanego, a skarżący kwestionuje spełnienie wymagań określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm.), dalej jako u.u.o.ś.
W szczególności, w ocenie skarżącego, błędna jest ocena organów co do braku konieczności przeprowadzenia postępowania środowiskowego i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wynikająca z braku poczynienia własnych ustaleń w zakresie kwalifikacji inwestycji i oparcie się wyłącznie na twierdzeniach inwestora. Ponadto, zdaniem skarżącego nieprawidłowo ustalono, że w obrębie oddziaływania inwestycji nie występują miejsca dostępne dla ludności, przy czym organy błędnie interpretują przepis art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm.), dalej jako p.o.ś., i nie dokonały oceny jak realizacja zamierzenia wpłynie na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich. W tym zakresie strona wskazuje, że wadliwe jest powołanie przez organy nowego brzmienia ww. przepisu gdyż zgodnie z art. 25 ww. ustawy zmieniającej z 30 sierpnia 2019 r., do postępowań w sprawie pozwolenia na budowę, zatwierdzenia projektu budowlanego albo zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (tj. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych) w brzmieniu dotychczasowym.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest ściśle sformalizowane i opiera się na analizie przedłożonego przez inwestora projektu budowalnego, który musi spełniać określone wymogi. Jednym z nich, jak wskazano, jest wymóg określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Do organu właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę należy zaś, zwłaszcza w przypadkach wątpliwych, ocena czy inwestor ma, wynikający z przepisów o ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Oznacza to, że organy architektoniczno-budowlane zobowiązane są do oceny kwestii kwalifikacji projektowanej inwestycji z punktu widzenia konieczności przedłożenia decyzji środowiskowej. Oceny przedsięwzięcia w postaci budowy stacji bazowej obejmującej montaż anten sektorowych dokonuje się natomiast aktualnie (tj. od 11 października 2019 r.) w oparciu o przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839, dalej jako rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć), które określają przesłanki decydujące o ich kwalifikacji odpowiednio jako przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź jako przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Tożsame brzmienie miały § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71 ze zm., dalej pozwoływane jako rozporządzenie) które miało zastosowanie na zasadzie § 4 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o wydanie pozwolenia na budowę zgłoszono 10 września 2019 r. (tj. przed wejściem w życie rozporządzenia z 2019 r.).
W związku z tym kwestia oceny oddziaływania elektromagnetycznego inwestycji leży w kompetencjach organów architektoniczno-budowlanych, które w odniesieniu do inwestycji dotyczącej budowy budowy stacji telefonii komórkowej mają obowiązek jego zbadania, uwzględniając w tej mierze ustanowione w przepisach parametry dopuszczalnego oddziaływania. Jednym z elementów uwzględnianych w analizie tego wpływu inwestycji polegającej na budowie instalacji radiotelekomunikacyjnej, do jakich zalicza się stacja bazowa telefonii komórkowej, jest ilość i moc anten. Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.u.o.ś. (m.in. decyzja o pozwoleniu na budowę) lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej u.u.o.ś.
Z analizy znajdującej się w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym dla urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,003 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moce promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynoszącej nie mniej niż 1000 W wynika, że w odległości 70 m w osiach głównych wiązek promieniowania nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Przy maksymalnym bowiem pochyleniu wiązki anten najmniejsze odległości od powierzchni ziemi wynoszą od 34,2 m do 37 m, a wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania nie występuje żadna zabudowa. Wobec nie występowania miejsc dostępnych dla ludności względem osi głównej wiązki promieniowania anten sektorowych, rozpatrywana stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z uwagi na nieosiągnięcie progów wymaganych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć i w związku z tym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ponadto w aktach sprawy znajduje się analiza dotycząca tego, czy w miejscach dostępnych dla ludności spełnione zostały określone przepisami prawa standardy jakości środowiska w zakresie ochrony ludności i środowiska przed polami elektromagnetycznymi. Zgodnie bowiem z § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie określone zostało, że przy określaniu usytuowania antenowych konstrukcji wsporczych należy kierować się względami technologicznymi oraz wymaganiami bezpieczeństwa dotyczącymi w szczególności ochrony przed polem elektromagnetycznym z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku.
W tym zakresie, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że z dniem 1 stycznia 2020 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448), które zastąpiło dotychczasowe rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883 ze zm.). W konsekwencji, w odniesieniu do stacji bazowych pracujących, jak przedmiotowa, w zakresie częstotliwości od 300 MHz do 300 GHz, zmianie uległy dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych charakteryzowane przez wartość skuteczną natężenia pola elektrycznego lub wartość średniej gęstości mocy pola elektromagnetycznego. Dotychczas wartość skuteczna natężenia pola była równa 7 V/M, zaś gęstość mocy pola elektromagnetycznego równa 0,1 W/m2. Natomiast od dnia 1 stycznia 2020 r. wartości te wynoszą dla częstotliwości od 2 GHz do 300 Ghz odpowiednio 61 V/M lub 10 W/m2, a więc zostały one znacząco złagodzone.
Ze względu jednak na fakt, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z 10 września 2019 r., dokumentacja projektowa została sporządzona z zastosowaniem wymogów wynikających z rozporządzenia z 30 października 2003 r., a zatem bardziej rygorystycznych. Analiza tej dokumentacji wykazała natomiast, że poziom pól elektromagnetycznych mieści się w granicach wyznaczonych przepisami standardów, a w obszarach pól o poziomach oddziaływania wyższych nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W "Analizie występowania obszaru elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/ m2" uwzględniono maksymalne pochylenia wiązek (tilty) anten sektorowych, ukształtowanie terenu, a także odpowiednie zwymiarowanie.
Co więcej, analiza ta uwzględnia skumulowane oddziaływania wszystkich projektowanych anten (po 4 na każdym azymucie), oznaczając to odpowiednim kolorem. W konsekwencji, z Analizy wynika, że zasięg występowania pól elektromagnetycznych o poziomie oddziaływania wyższym niż dopuszczalny, dla anten sektorowych przy maksymalnym pochyleniu wiązki sięga do wysokości 38,8 m na azymucie 0°, 36,4 m przy azymucie 120° oraz 40,6 m na azymucie 240°. Pola te są zlokalizowane w przestrzeni ponad kilkoma sąsiednimi działkami, w tym nad działką skarżącego, jednakże – ze względu na wysokość na jakiej one występuje – znacznie powyżej 36 m - nie występują one w miejscach dostępnych dla ludności.
W tym zakresie należy mieć na uwadze, że od 25 października 2019 r. zmianie uległa treść przepisu art. 124 ust. 2 p.o.ś., który wskazuje, jakie miejsca należy uznawać za "miejsca dostępne dla ludności". I tak, przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Natomiast w stanie obowiązującym do 25 października 2019 r., kiedy to ów przepis nie zawierał zastrzeżenia "według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości", w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że skoro art. 124 ust. 2 p.o.ś. nie określa cezury czasowej, dla dokonania oceny, czy dane miejsce jest miejscem dostępnym dla ludności, to należy przyjąć, że ocena ta powinna objąć zarówno aktualną możliwość dostępu ludności, jak i taką możliwość w przyszłości, zgodną z dopuszczalnym zagospodarowaniem, co wymaga analizy obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku brak planu - pozostających w obrocie prawnym ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o lokalizacji inwestycji publicznego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2338/17, z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 945/17, z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1454/15, z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt II OSK 323/14, dostępne w CBOSA).
Mając to na uwadze należy stwierdzić, że zgodnie z aktualnym brzmieniem omawianego przepisu przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Przepis ten bowiem jednoznacznie wskazuje na stan istniejący, a nie przyszły. Natomiast ze względu na brak przepisu przejściowego nakazującego do spraw wszczętych przed tą datą stosowanie przepisów dotychczasowych, nowe brzmienie znajduje zastosowanie do oceny decyzji Wojewody. Wbrew bowiem zarzutom skarżącego, przepis intertemporalny art. 25 ustawy zmieniającej z 30 sierpnia 2019 r. odnosi się wyłącznie do przepisów ustawy zmienianej w art. 1, tj. ustawy dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, oraz ustawy zmienianej w art. 5, tj. ustawy Prawo budowlane.
W związku z tym, ze względu na brak przepisu przejściowego nakazującego do spraw wszczętych przed 25 października 2019 r. stosowanie przepisów dotychczasowych, nowe brzmienie znajduje zastosowanie do oceny decyzji wydanych w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji prawidłowo orzekające organy uznały, że choć kwestia istnienia miejsc dostępnych dla ludności jest nierozerwalnie związana z możliwością korzystania z prawa własności przez właścicieli nieruchomości będących w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej, to jednak aktualnie nie poddaje się ocenie, jak jego realizacja wpłynie na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, lecz czy planowana inwestycja nie spowoduje nadmiernego ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości bądź naruszenia istoty prawa własności, z uwagi na możliwość wystąpienia nadmiernego promieniowania w miejscach dostępnych dla ludności.
Natomiast, jak wynika z akt sprawy, sąsiadująca z terenem inwestycji nieruchomość skarżącego stanowi teren rekreacyjny z zabudową rekreacyjną i trudno jest przyjąć, że powstanie na niej obiekt o wysokości około 36 m, co mogłoby spowodować, że związane z tym budynkiem miejsca dostępne dla ludności znajdą się w obszarze oddziaływania pól elektromagnetycznych wyższych od dopuszczalnych, tj. będą one na wysokości co najmniej 38,8 m, gdyż takiej wysokości sięgają pola elektromagnetyczne o poziomie przekraczającym 0,1 W/m2 na azymucie 0°.
Z kolei, kierując się zasadami logiki i doświadczeniem życiowym przyjęcie, że na nieruchomości skarżącego powstanie w przyszłości jakaś zabudowa związana z celem rekreacyjnym rodziny, również prowadzi do wniosku, iż w takim wypadku miejsca dostępne dla ludności nie znajdą się w zakresie ww. pól. W ramach bowiem zwykłego, codziennego korzystania z terenu, bez potrzeby użycia sprzętu technicznego, człowiek ma dostęp do miejsc znajdujących się nie wyżej niż 2 m nad poziomem terenu. Jeżeli zaś na terenie znajduje się, lub może się znaleźć, zabudowa, to należy zakładać, że bez potrzeby użycia sprzętu technicznego, człowiek będzie miał dostęp do miejsc znajdujących się nie wyżej niż 2 m nad budynkiem stanowiącym (bądź mogącym w przyszłości stanowić - stan prawny obowiązujący do 25 października 2019 r.), taką zabudowę (zob. wyrok NSA z 27 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1064/18, dostępny w CBOSA).
W konsekwencji, w niniejszej sprawie zasadnie organy oceniły, że w miejscach dostępnych dla ludności nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, zarówno te ustanowione w przepisach rozporządzenia z 30 października 2003 r., jak i mniej rygorystyczne - zawarte w rozporządzeniu z 17 grudnia 2019 r.
Prawidłowo też w niniejszej sprawie stwierdzono, że w projekcie została zawarta informacja dotycząca stanu zadrzewienia na terenie działki inwestycyjnej, zgodnie z pkt 2 lit. c) tiret drugie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego, co potwierdza zarówno treść projektu, jak i rysunek dotyczący zagospodarowania terenu. Sąd akceptuje też stanowisko Wojewody odnośnie do stwierdzenia, że w projekcie budowlanym, w części dotyczącej branży elektrycznej nie jest konieczne zadeklarowanie mocy przyłączeniowej takiej, jak ustalono w decyzji lokalizacyjnej.
Należy bowiem zauważyć, że moc taka, wskazana w decyzji o lokalizacji wyznacza maksymalną moc, jaką może dla danego obiektu zaprojektować inwestor przy uwzględnieniu parametrów urządzeń. Możliwe jest zatem, że inwestor na etapie realizacji dokona takich konfiguracji urządzeń, że moc ta ulegnie zmniejszeniu, co należy uznać za dopuszczalne. Wadliwy byłby natomiast projekt, który w omawianym zakresie wykraczałby poza wartość ustaloną w decyzji o lokalizacji, z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Brak było też podstaw do wykazania przez inwestora prawa do dysponowania działką nr [..] na cele budowlane, jak domaga się tego skarżący. Prawo to bowiem, w myśl art. 3 pkt 11 w zw. z art. 4 Prawa budowalnego, odnosi się wyłącznie do gruntów, na jakich inwestycja ma zostać zrealizowana, a nie również terenów, na które inwestycja może oddziaływać lub oddziałuje. Natomiast z akt sprawy jednoznacznie wynika, że analizowana stacja bazowa będzie realizowana na działce nr [..], co do której inwestor wykazał prawo dysponowania na cele budowlane, które nie budzi wątpliwości, zaś sieć energetyczna, do której ma nastąpić podłączenie znajduje się w drodze gminnej - działce nr [..] - bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną.
Trafna jest też ocena Wojewody dotycząca uchybienia polegającego na braku oznaczenia daty w metryce rysunku "Plan sytuacyjny". O ile nie ulega wątpliwości, że faktycznie w metryce tej brak jest daty, to jednak nie można uznać, że okoliczność ta stanowi przesłankę do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego. W tym zakresie sąd podziela pogląd, że omawiany rysunek nie jest obowiązkowym elementem projektu budowlanego, a pełni rolę pomocniczą, przy czym pozostałe rysunki projektu, pozwalają ustalić przebieg projektowanej linii zasilającej i są one sporządzone w sposób prawidłowy. W związku z tym stwierdzona wadliwość nie ma wpływu na całościową ocenę przedłożonego organom do zatwierdzenia projektu budowlanego i nie stanowi przesłanki do odmowy wydania pozwolenia na budowę.
Reasumując powyższe sąd uznał, że wydane w niniejszej sprawie decyzje nie naruszają prawa. W szczególności nie sposób zaakceptować zarzutu wskazującego na brak samodzielnej oceny materiału dowodowego i niedokonanie samodzielnej kwalifikacji przedsięwzięcia. Należy bowiem zauważyć, że weryfikacja danych i obliczeń w projektach budowlanych, co do których ustawodawca nakłada obowiązek ich sporządzenia przez wyspecjalizowane podmioty, posiadające potwierdzone urzędowo uprawnienia (np. budowlane) nie mieści się w zakresie działania organów administracji architektoniczno – budowlanej w postępowaniach w przedmiocie pozwolenia na budowę i stanowiłoby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem. Odpowiedzialność za rozwiązania projektowe została nałożona na projektanta oraz w razie takiego wymogu – na osoby sprawdzające projekt.
Natomiast przedstawiona przez inwestora Kwalifikacja Przedsięwzięcia pod względem konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz Analiza dotycząca występowania obszarów elektromagnetycznych prawidłowo uwzględnia zjawisko superpozycji, co umożliwiało dokonanie oceny w zakresie spełnienia przez inwestycję standardów jakości środowiska. Wbrew zaś zarzutom skargi, orzekające w sprawie organy miały prawo oprzeć swoje ustalenia na ww. dokumentach przedłożonych przez inwestora, które są sporządzane przez osoby posiadające odpowiednie kompetencje, przy czym fakt ten nie zwalnia organów od dokonania oceny tych materiałów, jak każdego dowodu w sprawie. Obowiązkom tym w niniejszej sprawie organy sprostały, a ich ocena – nieprzekraczająca granic wyznaczonych przez art. 80 k.p.a. - doprowadziła do wniosku, że dokumentacja projektowa, w tym Kwalifikacja i Analiza, nie zawierają istotnych wad uniemożliwiających zatwierdzenie projektu budowlanego.
Ocena ta, zdaniem sądu, jest prawidłowa, nie narusza granic określonych w art. 7 k.p.a., natomiast skarżący, poza samym stwierdzeniem, nie przedstawił jakichkolwiek dowodów podważających ustalenia sporządzonych w sprawie opracowań.
W tych okolicznościach organ administracji architektoniczno-budowlanej nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stosownie do art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż spełnione zostały wymagania określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten nie dopuszcza natomiast uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę ani możliwości wprowadzenia jakichkolwiek dalszych warunków, od których zależałoby wydanie pozwolenia na budowę. Zastosowanie ww. regulacji i wydanie pozwolenia na budowę nastąpiło przy tym, jak wykazano, po przeprowadzeniu postępowania, które nie narusza reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również uzasadnienia podjętych w sprawie decyzji spełniają wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 ze zm.), a także na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) i § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, uznając że w takich okolicznościach rozpoznanie sprawy na rozprawie wiązałoby się z istotnym zagrożeniem zdrowia stron postępowania i ich przedstawicieli, a zarazem sprawa – ze względu na zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny – może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bez uszczuplenia praw procesowych ww. podmiotów, zgodnie z zasadą szybkości postępowania.
Jednocześnie, brak jest możliwości przeprowadzenia rozprawy z równoczesnym przekazem obrazu i dźwięku na odległość. Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym ze względu na okoliczności związane z zarządzeniem stanu pandemii COVID-19 potwierdza uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. II OSP 6/19 (www.nsa.gov.pl).