Uzasadnienie
J. G. i M. W., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w przedmiocie robót budowlanych, w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 29 sierpnia 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie przeprowadził planową kontrolę z udziałem pracowników E. S.A. na terenie dz. nr [...], obręb [..] w mieście Kościerzyna stwierdzając, że wymieniono złącze znajdujące się w skrzynce montowanej w ścianie na skrzynkę stojącą na gruncie. Prace zostały wykonane przez pracowników Pogotowia Energetycznego bez powiadomienia J. G. jako współwłaściciela działki. J.G. oświadczył, że nie wyrażał zgody na wejście na teren swojej działki. Natomiast przedstawiciel E. oświadczył, że wykonane prace miały charakter awaryjny, gdyż po otrzymaniu zgłoszenia o skorodowanym złączu na miejsce wysłano ekipę pogotowia energetycznego, która stwierdziło konieczność jego wymiany, natychmiast przystępując do prac. Właściciel terenu nakazał jednak opuścić teren, wstrzymując prace. Skrzynka została wymieniona na naziemną, ponieważ obecne standardy E. nie przewidują złączy osadzonych w murze.
Złącze w obecnym stanie nie stwarza zagrożenia. Zgodnie z protokołem z kontroli J. G. nie wyraził zgody na obecne umiejscowienie złącza i oczekuje jego przeniesienia. W toku kontroli ustalono, że nie dokonano zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Kościerzynie.
Następnie E. złożyła wyjaśnienia, sprostowując i doprecyzowując informacje podane w trakcie kontroli. W piśmie wskazano, że 12 stycznia 2022 r. otrzymano zgłoszenie o wystających z ziemi kablach zasilających skrzynkę oraz rozpadającej się i spróchniałej izolacji. Skierowani na miejsce monterzy potwierdzili zły stan techniczny spornego złącza nr [..]. W rezultacie podjęto decyzję o jego wymianie. Z uwagi na niestandardowy typ (wmurowane w murze) dział logistyki próbował zamówić nietypowe złącze, jednakże z uwagi z brak możliwości (złącze spoza standardów technicznych), zamówiono złącze na fundamencie.
Następnie po dokonaniu powiadomienia podjęto próbę wymiany złącza, w tracie której J. G. nakazał przerwać pracę. Złącze zostało zatem doraźnie zabezpieczone i nie powoduje zagrożenia. Obecnie wykonywana jest inwestycja przyłączeniowa dla dz. [..] i [...], w skład której wchodzi wbudowanie nowego złącza przy granicy działki, nie przewiduje się likwidacji istniejącego złącza.
Odrębnym pismem E. poinformowała, że ww. prace zostały wykonane na podstawie art. 29a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej P.b.).
W dniu 14 września 2022 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie legalności dokonanej przebudowy istniejącego na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny [..], w mieście Kościerzyna, przyłącza elektroenergetycznego.
Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z 19 października 2022 r. PINB orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i 51 P.b., w prowadzonym z urzędu postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalności dokonanej przebudowy istniejącego na terenie działki nr [..] obręb ewidencyjny [..] w mieście Kościerzyna, przyłącza elektroenergetycznego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, decyzją z 7 czerwca 2023 r. WINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu WINB wskazał, że zasadą prawa budowlanego, wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.b. jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady wprowadzają przepisy art. 29 - 31 P.b.. WINB przytoczył art. 29 ust. 1 pkt 23a, art. 29a, art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. d, art. 29 ust. 4 pkt 2 lit. d P.b. WINB, powołując się na stanowisko orzecznictwa, wyjaśnił, że roboty polegające na wymianie jednych elementów na inne, nowe, bez konieczności odtwarzania stanu pierwotnego, będą stanowiły bieżącą konserwację. Bieżącą konserwacją można określić roboty polegające na wymianie jednych elementów na inne, nowe, bez konieczności odtwarzania stanu pierwotnego. Ich celem: jest utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, aby zabezpieczyć go przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem, i dla utrzymania go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tego obiektu. Mając na uwadze powyższe w ocenie WINB wykonanie robót polegających na wymianie skorodowanego złącza kablowego nie wymagało ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
Nadto WINB poinformował, że niezależnie od faktu czy wykonane samowolnie roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, zgłoszenia, czy też w ogóle były zwolnione z takiego obowiązku, mogą podlegać ocenie w trybie przepisu art. 50 i 51 P.b. Powyższe wynika z uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OPS1/16 z 3 października 2016 r., gdzie wskazano, że w przypadku robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine.
WINB podkreślił, że przyłącze energetyczne istnieje na terenie działki nr [..] od lat 1970-tych i wykonane roboty miały na celu usunięcie zagrożenia (ewentualnej awarii), poprzez wymianę skorodowanego złącza zainstalowanego na budynku, na nowe bezpieczne złącze posadowione przy tym budynku na fundamencie. Złącze to było zlokalizowane na terenie działki [..] i nie zmieniono dotychczasowego przebiegu kabla energetycznego. Wymiana skorodowanej skrzynki (złącza) na budynku, na nową bezpieczniejszą posadowioną przy tym budynku na fundamencie dalej będzie pełniła swoją funkcję po wymianie na nowocześniejszą odpowiadającą obowiązującym standardom. Wymiana skrzynki w żaden istotny sposób nie wpływa ograniczająco na możliwość ewentualnego korzystania z nieruchomości przez strony będące jej współwłaścicielami. Nie powoduje też zmiany przeznaczenia obiektu lub jego części. Czynność zaś, która nie narusza i nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, może być uznana za czynność zwykłego zarządu, niewymagająca uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. Zatem na wymianę przedmiotowej skrzynki E. nie musiała uzyskania zgody właścicieli działki.
W rezultacie, w ocenie WINB, nie zachodzi przesłanka wykonania robót w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska określona w art. 50 ust. 1 pkt. 2 P.b. Skoro zaś ww. przesłanki nie wystąpiły, to brak jest podstaw do wydania nakazu w oparciu o przepisy art. 50-51 P.b.
Odnosząc się do argumentów odwołania WINB wyjaśnił, że wymiana przedmiotowej skrzynki elektrycznej była niezbędna. E. wykonał jej wymianę ze względu na bezpieczeństwo użytkowników, którzy nie ponieśli żadnych kosztów z tego tytułu. Natomiast jej umiejscowienie nie na ścianie, a na fundamencie odpowiada obecnie obowiązującym przepisom i standardom.
W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono:
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, mający wpływ na treść decyzji, polegający na błędnym i nieuzasadnionym przyjęciu, że: wykonanie spornych robót nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, sporne prace zostały wykonane w trybie awaryjnym, zamontowanie naziemnej skrzynki nie wpływa ograniczająco na możliwość ewentualnego korzystania z nieruchomości przez skarżących będących jej współwłaścicielami, sporne prace mogą zostać uznane za czynności zwykłego zarządu, sporne prace nie wymagały zgody współwłaścicieli przedmiotowej działki (skarżących), naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie właściwego postępowania dowodowego, w szczególności właściwego przesłuchania skarżących, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 - ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 23a i art. 30 P.b., poprzez błędne uznanie, że: wykonanie spornych robót nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, sporne prace zostały wykonane w trybie awaryjnym, zamontowanie naziemnej skrzynki nie wpływa ograniczająco na możliwość ewentualnego korzystania z nieruchomości przez skarżących będących jej współwłaścicielami, sporne prace mogą zostać uznane za czynności zwykłego zarządu, sporne prace nie wymagały zgody współwłaścicieli przedmiotowej działki (skarżących), a w konsekwencji błędne uznanie, iż sporne roboty zostały wykonane zgodnie z prawem.
W rezultacie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wniesiono także o przeprowadzenie dowodu z załączonej dokumentacji fotograficznej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący są właścicielami działek nr [..] i nr [..] w Kościerzynie. W maju 2022 r. pracownicy E. na działce nr [..] dokonali, bez powiadomienia skarżących, wymiany złącza w skrzynce montowanej w ścianie na skrzynkę stojącą na gruncie. Strona skarżąca podkreśliła, że nie wyrażali zgody na wejście na teren działki. Zdaniem strony skarżącej, skoro zgłoszenie o rzekomo spróchniałej izolacji miało miejsce na początku stycznia 2022 r. a wymiana złącza nastąpiła w maju, to nie istniało zagrożenie, a same prace nie miały charakteru awaryjnego. Nie dokonano przy tym zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Kościerzynie.
Nadto J. G. od początku wskazywał, że nie wyraża zgody na obecne umiejscowienie złącza i oczekuje jego przeniesienia. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, monterzy wykonujący prace wymiany złącza nie podejrzewali, iż fragment terenu, na którym zamontowano skrzynkę stanowi własność J. G. W skardze podkreślono, że sporne złącze kablowe - przyłącze elektroenergetyczne (skrzynka naziemna na fundamencie) w całości znajduje się na należącej do skarżących działce nr [...], ale w ogóle nie służy ich potrzebom. Złącze to zasila bowiem wyłącznie dom i garaż należące do sąsiadów skarżących.
Skarżący korzystają z innego przyłącza, znajdującego się w zupełnie innym miejscu działki. Skarżącym nowa skrzynka naziemna osadzona na fundamencie jest nie tylko całkowicie zbędna i niepotrzebna, ale też w istotny sposób ogranicza skarżącym możliwość korzystania z ich nieruchomości. Skarżący zamierzają postawić płot/ogrodzenie na swojej działce, a obecne usytuowanie skrzynki naziemnej to dalece utrudnia lub wręcz uniemożliwia.
Do skargi załączono dokumentację fotograficzną oraz treść księgi wieczystej prowadzonej dla spornych działek nr [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja PWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50-51 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej jako P.b.) w prowadzonym z urzędu postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalności dokonanej przebudowy istniejącego na terenie działki nr [...], obr. ew. [...] w mieście Kościerzyna, przyłącza energetycznego.
Wedle twierdzeń skarżących zawartych w skardze, przyłącze elektroenergetyczne, wbrew stanowisku organów administracji, nie zostało wykonane w trybie awaryjnym, a przede wszystkim wymagało ich zgody, jako właścicieli nieruchomości. Zdaniem skarżących ponadto, wykonane prace, polegające na wymianie złącza w skrzynce montowanej w ścianie ich budynku na skrzynkę naziemną, wymagały także zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 23a P.b. Skarżący podkreślili również, że dotychczasowe złącze umiejscowione w murze nie ingerowało w możliwość korzystania przez nich z działki nr [...], gdy tymczasem złącze w odrębnej skrzynce naziemnej, które zresztą nie służy ich nieruchomości, lecz nieruchomości sąsiedniej, całkowicie negatywnie wpływa na sposób korzystania z ich nieruchomości, wykluczając w szczególności możliwość posadowienia ogrodzenia.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 50 i 51 P.b. Przepis art. 50 P.b. stanowi w ust. 1, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy: 1) podać przyczynę wstrzymania robót;
2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (ust. 2 art. 50). W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (ust. 3 art. 50). Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 (ust. 4 art. 50). Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie (ust. 5 art. 50). Z kolei, z art. 51 ust. 1 P.b. wynika kompetencja organów nadzoru budowlanego do nałożenia określonych obowiązków na podmiot, który działał w warunkach, określonych w art. 50 ust. 1 P.b., a w szczególności kompetencja do nałożenia w drodze decyzji: 1) nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...).
Uregulowany ww. przepisami tzw. tryb naprawczy, którego celem jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, znajduje zatem zastosowanie względem tego rodzaju nielegalnych robót budowlanych, które zarówno zostały wykonane w części legalnie wybudowanego obiektu budowlanego jako integralnie z nim połączone, jak i niestanowiących takiego połączenia - innych niż te określone w art. 48 ust. 1 P.b. lub w art. 49f ust. 1 P.b. Nie budzi wątpliwości Sądu, że realizacja przyłącza elektroenergetycznego co do samej zasady należy do tego rodzaju robót budowlanych.
Aby można było jednak wdrożyć procedurę naprawczą konieczne jest uprzednie stwierdzenie przez organ, że roboty budowlane zostały wykonane: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Przy czym, w tym ostatnim przypadku chodzi nie tylko o materialnoprawne przepisy prawa budowlanego i jego aktów wykonawczych, ale również przepisy z innych dziedzin uregulowanych prawnie, które mogą wpływać na zgodność robót budowlanych z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, w szczególności zaś przepisy określające ład przestrzenny na danym terenie, w tym przepisy prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020 r., II OSK 696/18, Lex nr 3072555).
Przepisy, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. zawarte są zatem w licznych aktach prawnych, których zakres regulacji obejmuje również kwestie związane z realizacją inwestycji budowlanych (tak NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2017 r., II OSK 1176/15, Lex nr 2252706).
W tym miejscu podkreślić należy, że naruszenia prawa budowlanego oceniane są według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania jej skutków - jakkolwiek uzależnione od okoliczności konkretnej sprawy - następuje z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest zatem zawsze rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od usuwania jej skutków (por.m.in. wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., II OSK 1974/10, czy uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Z istoty bowiem postępowanie naprawcze zmierza do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie orzekania, a nie w dacie popełnienia samowoli.
W odniesieniu do inwestycji polegających na budowie przyłączy wskazać należy, że zgodnie z art. 3 pkt 9 P.b. ustawodawca definiuje je jako urządzenia budowlane. Pod tym pojęciem bowiem należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne (...). Ustawodawca przewiduje możliwość ich realizacji w trzech trybach: na podstawie pozwolenia na budowę wówczas, gdy przyłącze jest tylko częścią większej inwestycji budowlanej (np. osiedla mieszkaniowego), na podstawie zgłoszenia, lub też bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia - do czego upoważnia art. 29a P.b. Możliwość realizacji przyłącza na podstawie zgłoszenie wynika z art. 29 ust. 1 pkt 23 P.b., przy czym przepis ten zastrzega wyjątek, odsyłający do uregulowania art. 29a P.b.
Z kolei, ten ostatni przepis przewiduje możliwość budowy przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 23 P.b., bez zgłoszenia. W takiej sytuacji jednak taka budowa wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Do budowy takiej stosuje się wówczas przepisy prawa energetycznego (...).
Powołany wyżej art. 29a P.b. wskazany został przez E. S.A., a więc inwestora, jako podstawa prawna, w oparciu o którą w dniu 9 maja 2022 r. wykonał roboty budowlane w obrębie budynku skarżących na działce nr [..], polegające na wymianie złącza elektroenergetycznego w skrzynce montowanej na ścianie budynku na skrzynkę stojącą na gruncie bezpośrednio przy ścianie tego budynku. Przepis ten wymaga od inwestora przyłączy wyłącznie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Te same wymagania projektowe można stawiać wnioskodawcy wówczas gdy przyłącze ma być realizowane wraz z inwestycją główną. Taki sposób realizacji przyłączy jaki przyjął inwestor, jest dopuszczalny, gdyż – jak wskazano powyżej - przyłącza mogą być realizowane w trzech formach - na podstawie pozwolenia na budowę wówczas, gdy przyłącze jest tylko częścią większej inwestycji budowlanej, na podstawie zgłoszenia, lub też bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia - do czego upoważnia pod określonymi warunkami art. 29a.
P.b. (zob. A. Kosicki (w:) Prawo budowlane. Komentarz, wyd. IV, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Warszawa 2021, art. 29 (a).). W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się kserokopia mapy do celów projektowych, zawierająca plan sytuacyjny przyłącza kablowego na działce [..] w Kościerzynie. Oznacza to, że wymogi stawiane w analizowanym przepisie w odniesieniu do możliwości przebudowy omawianego przyłącza zostały dochowane.
Skarżący kwestionują możliwość zastosowania omawianego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy. W ich ocenie wymiana przyłącza nie miała charakteru interwencyjnego (awaryjnego), jak to wskazał inwestor i powinna nastąpić na podstawie zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, stanowisko skarżących w tym zakresie jest wadliwe. Z wyjaśnień inwestora wynika, że wymiana przyłącza nastąpiła ze względu na zły stan złącza kablowego, które było skorodowane, stwarzając stan zagrożenia. Jakkolwiek jest to istotne z perspektywy obowiązków ciążących na właścicielu nieruchomości związanych z utrzymaniem budynku w odpowiednim stanie technicznym (art. 61 P.b.), to jednak bez znaczenia dla możliwości realizacji tego typu inwestycji, związanych z budową przyłączy (a więc i ich przebudową) w trybie art. 29a P.b., pozostaje to, w jakich okolicznościach są one podejmowane, a więc czy w trybie awaryjnym, czy też nie.
Inwestor ma możliwość wyboru trybu realizacji ww. robót. Każda z ww. alternatywnych form realizacji inwestycji polegającej na budowie przyłącza została w sposób wyraźny wyodrębniona w P.b., zaś wybór jednej z nich został pozostawiony inwestorowi (por.m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 13 lutego 2013 r., II SA/Sz 726/13, CBOSA).
Powyższe prowadzi do wniosku, że realizacja omawianej inwestycji była możliwa na podstawie art. 29a P.b., co oznacza, że inwestor nie potrzebował dokonywać zgłoszenia, ani uzyskiwać pozwolenia na budowę. Obowiązany był jednak dopełnić wymogów, ustanowionych w tym ostatnim przepisie. Jak zaś stwierdziły to organy, o czym też mowa była powyżej, wymogi te zostały dochowane.
W takim przypadku organ odwoławczy był uprawniony i zasadnie doszedł do wniosku, że realizacja przyłącza nie wymagała zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 P.b. Jedynie w sytuacji, gdyby okazało się, że warunki te nie zostały przez inwestora dochowane, wówczas zaistniałaby podstawa do stwierdzenia, że realizacja przyłącza wymagała zgłoszenia, a jego ewentualny brak podlegałby naprawieniu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. Wyraźnie podkreślić bowiem wypada, że spełniając przesłanki z art. 29a ust. 1 P.b., inwestor zwolniony jest z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy przyłączy, o którym mowa w art. 30 ust. 2 P.b. Wyjaśnić przy tym należy, że budowa przyłącza na podstawie planu sytuacyjnego sporządzonego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub na podstawie mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz przy zastosowaniu przepisów odrębnych, następuje bez dokonywania jakichkolwiek czynności przed organami administracji architektoniczno-budowlanej i bez ich ingerencji, a zatem zwolniona jest z reglamentacji przepisami prawa budowlanego (por. np. wyrok WSA w Rzeszowie z 7.05.2021 r., II SA/Rz 304/21, LEX nr 3186929).
Z orzecznictwa NSA, zawierającego analizę problematyki budowy przyłączy w oparciu o art. 29a P.b. wynika stanowisko, które sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela, że jeżeli budowa przyłącza odbywa się według procedury przewidzianej w art. 29a P.b., a w wyniku jej realizacji dochodzi do naruszenia praw innych osób, np. właścicieli nieruchomości sąsiednich, przez które przyłącze przebiega, to kwestia ta w kontekście uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, rozstrzygana jest w oparciu o przepisy k.c. oraz przepisy, do których odsyła art. 29a ust. 2 P.b. - w tym przypadku ustawy Prawo energetyczne (por. A. Gliniecki (w) Prawo budowlane Komentarz pod red. A Glinieckiego, LexisNexis, Wydanie 2). Skoro w przypadku realizacji przyłącza w trybie art. 29a P.b., organy administracji publicznej nie uczestniczą w procederze przyłączania do sieci elektroenergetycznej, to również nie weryfikują prawidłowości podjętych w tym względzie czynności.
Kompetencja organu administracji publicznej w tym zakresie sprowadza się jedynie do ustalenia, czy przyłącze zostało wykonane legalnie - a więc z zachowaniem warunków z art. 29a ust. 1 P.b. O legalności przyłącza w takiej sytuacji przesądza więc samo ustalenie, że inwestor zrealizował je w ramach unormowanej tam procedury. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że zawarte w ww. przepisie warunki nie zostały dochowane, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest dokonać weryfikacji, czy budowa przyłącza została przez inwestora zgłoszona, a jeśli nie - wdrożyć procedurę naprawczą z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b.
W konsekwencji, kwestia braku uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podnoszona w skardze, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie z perspektywy przepisów prawa administracyjnego. Kwestia posadowienia złącza na nieruchomości skarżących (niezależnie od tego czy na budynku, czy obok), mimo, że stanowi ono w istocie urządzenie budowlane przynależne do nieruchomości sąsiedniej, stanowi zagadnienie właścicielskie, którego rozstrzygnięcie powinno znaleźć rozwiązanie w drodze umowy pomiędzy właścicielami obu nieruchomości, a w braku konsensusu – przed sądem cywilnym. Sąd nie podziela też poglądu wyrażonego w skardze, że sposób posadowienia złącza na gruncie obok budynku uniemożliwia ogrodzenie nieruchomości.
Sąd nie podziela oceny dokonanej w decyzji organu I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy, ze względu na wpis nieruchomości obejmującej działkę [...] obr. [...] w mieście Kościerzyna, jako część terenu zespołu urbanistycznego miasta Kościerzyna, do rejestru zabytków (decyzją z 25 września 1978 r., pod nr [..]), realizacja przyłącza wymagała zgłoszenia z uwagi na regulację art. 29 ust. 7 pkt 2 P.b. Przepis ten, w odniesieniu do robót wymienionych w art. 29 ust. 1 – 4 P.b. wykonywanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, nakłada obowiązek dokonania zgłoszenia. Zdaniem Sądu nie wyklucza to jednak możliwości skorzystania przez inwestora z opcji, ustanowionej w art. 29a P.b., która – jak już wskazano powyżej – stanowi odrębną i samodzielną formę realizacji robót nim objętych. Zarazem fakt objęcia ochroną konserwatorską, wynikającą z ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 840 ze zm.), nie wyklucza możliwości podjęcia przez konserwatora zabytków przypisanych mu kompetencji, wynikających z ww. ustawy, wyszczególnionych w szczególności w art. 36 tej ustawy.
Jak jednak wskazano powyżej, organy administracji publicznej architektoniczno – budowlanej nie uczestniczą w procederze przyłączania do sieci elektroenergetycznej realizowanej w trybie art. 29a P.b. i nie weryfikują prawidłowości podjętych w tym względzie czynności. Oznacza to w konsekwencji, że procedura naprawcza, uregulowana w art. 50-51 P.b., w takiej sytuacji nie znajdzie zastosowania, gdyż dotyczy ona zasadniczo robót, objętych reglamentacją, a więc związanych z obowiązkiem zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro zaś nie są to roboty objęte taką reglamentacją, jak to już zostało wyjaśnione, nie zachodzą także żadne inne przesłanki do zastosowania art. 50 ust. 1 Pb., jak np. zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska na skutek wykonanych robót, to ostatecznie prawidłowe są rozstrzygnięcia wydane przez organy administracji w niniejszej sprawie, gdyż brak było podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50-51 P.b.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), oddalił skargę jako nieuzasadnioną.