Uzasadnienie
K. B. (dalej: "strona", "skarżąca"), pismem z 26 października 2022 r. (wpływ 27 października 2022 r. o godz. 21.33), za pośrednictwem poczty elektronicznej, skierowała do Urzędu Gminy Waganiec wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji w latach 2015-2022 w tej jednostce:
- - zarządzania optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej;
- - zarządzania alternatywnymi rodzajami pozyskania energii z podziałem na źródło;
- - zarządzania magazynowaniem wytworzonej energii własnej;
- - zarządzania inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią;
- - stosowanych sposobach ograniczania zużycia energii elektrycznej;
- - sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które służą wytworzeniu energii cieplej;
- - sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które są wykorzystywane w transporcie;
- - dokumentów zawierających informacje o bilansie energetycznym punktów użyteczności publicznych;
- - dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy energii elektrycznej;
- - dokumentów zawierających informacje o rodzajach stosowanych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w puntach użyteczności publicznej;
- - dokumentów zawierających informacje o znaczeniu i zakresie, który jest w istocie jednoznaczny z powyższymi punktami.
Strona wniosła o udostępnienie informacji poprzez pocztę elektroniczną na adres e-mail.
K. B., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata D. B., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Wójta Gminy Waganiec (pismo z 15 listopada 2022 r., wpływ 23 listopada 2022 r.) w udostępnieniu informacji publicznej zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek;
- 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - dalej: "u.d.i.p." w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku: decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.
Skarżąca wniosła o: 1-3) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku i ustalenie charakteru tej bezczynności
- 4) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze;
- 5) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych;
- 6) przekazanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że wniosek złożono 27 października 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej i przytoczono dokładną treść zawartych w nim 11 pytań (żądań). Powołując się na przepisy art. 14 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. podniesiono, że organ nie zawiadomił o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak odpowiednich środków technicznych, nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, iż te okoliczności nie wystąpiły. Pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu. Skarżąca wskazała, że do dnia wniesienia skargi na bezczynność organ nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, zatem skarga jest w pełni uzasadniona.
Do pisma załączono kopię wniosku oraz wydruk ze strony internetowej Urzędu Miejskiego na potwierdzenie właściwego adresu mailowego; na okoliczność wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie informacji we wskazanym terminie i wyczerpania środków koniecznych do złożenia skargi.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że informacje stanowiące odpowiedź na żądanie zamieszczone przez Stronę w ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej znalazły się w piśmie z 10 listopada 2022 r. (znak GK.1431.54.2.2022), wysłanym drogą elektroniczną. W treści pisma organ wskazał, że Gmina Waganiec co roku przystępuje do przetargu na zakup energii elektrycznej na potrzeby oświetlenia drogowego oraz lokali i obiektów w ramach Aleksandrowsko-Radziejowskiej Grupy Zakupowej. W celu ograniczenia zużycia energii elektrycznej Gmina podejmuje działania polegające na modernizacji oświetlenia drogowego, wymianie lamp na energooszczędne. W celu ograniczenia emisji stosowanych paliw, które są wykorzystywane w transporcie, Gmina buduje ścieżki pieszo-rowerowe, natomiast w celu ograniczenia emisji stosowanych paliw, które służą wytworzeniu energii świetlnej, przeprowadza termomodernizacje budynków użyteczności publicznej. Do pisma załączono skany umów na zakup energii elektrycznej za lata 2018 – 2022.
W odpowiedzi na skargę Organ wskazał, że w dniu 10 listopada 2022 r. udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, która została wysłana na wskazany adres e-mail, a tym samym udostępnił żądaną informację publiczną. Wobec powyższego organ wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej.
W replice z 5 stycznia 2022 r. skarżąca wniosła o dalsze procedowanie złożonej skargi w zakresie zobowiązania organu - do udzielenia odpowiedzi na wniosek w zakresie pytania: 1 - 11; zobowiązanie organu do przesłania dowodu doręczenia odpowiedzi na wniosek wraz z załącznikami, w tym potwierdzenia wysłania tej odpowiedzi w dacie `11 listopada 2022 r., procedowanie sprawy w zakresie ustalenia, iż organ dopuścił się bezczynności i ustalenia jej charakteru; przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze i odpowiedzi na skargę; zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W treści pisma skarżąca rozwinęła argumentację wskazując, że na żądanie obejmujące 11 pytań (żądań), Organ nie udzielił odpowiedzi, także po wniesieniu skargi.
W dalszej kolejności skarżąca przywołała przepisy art. 10, art. 18, art. 19 i art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2022 r., poz. 1385 ze zm.) – dalej: "u.p.e.". Zdaniem Skarżącej pomimo nałożenia na organ gminy przez ustawę obowiązków wskazanych ww. wymienionych przepisach prawa, organ odpowiadając na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie przesłał żądanych dokumentów. Wobec powyższego koniecznym jest zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi w zakresie żądania obejmującego wszystkie punkty wniosku, ponieważ wskazane tam pytania dotyczą informacji zawartych w dokumentach, których istnienia wymaga ustawa. Skarżąca wskazała, że chodzi o dwa dość istotne dokumenty, tj.: założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe (zgodnie z art. 19 u.p.e.) i planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe (art. 20 u.p.e.).
Dokumenty te przekazywane są następnie do opiniowania samorządowi województwa, więc w opinii skarżącej trudno uznać, że nie istnieją - a gmina nie podjęła próby wyjaśnienia okoliczności braku przedmiotowych dokumentów. Powołała się również na wymogi wynikające art. 10 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2166)
Skarżąca odnosząc się do udzielenia odpowiedzi przez organ, przed wniesieniem skargi, podkreśliła że Sąd rozpoznający skargę winien ocenić, czy odpowiedź ta w sposób zupełny odpowiada na wniosek skarżącej, a gdy odpowiedź na to pytanie byłaby pozytywna należałoby uznać, iż postępowanie w zakresie udzielenia odpowiedzi na wniosek, należy umorzyć. W przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej należy zobowiązać organ do udzielenia pełnej odpowiedzi po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego. Bez względu jednak na rozstrzygnięcie dotyczące tego problemu Sąd winien ustalić, czy doszło do bezczynności organu oraz czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Skarżącej dopiero takie, a nie inne rozstrzygnięcie w sposób zupełny odpowiada prawu albowiem nie sposób uznać, iż doszło do autokontroli działania organu skoro organ udzielił odpowiedzi po złożeniu skargi, nie ustosunkowując się do tego, czy doszło do bezczynności oraz czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wnosząc o odrzucenie skargi, względnie umorzenie postępowania na podstawie art 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i obciążenie Skarżącej kosztami postępowania.
W takim wypadku oddalenie wniesionej skargi narusza przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi. Okazałoby się bowiem, iż doszłoby do wyłączenia domniemania prawnego wskazanego w art 83 § 3 w zw. z 54 § 1 P.p.s.a., dotyczącego stanu sprawy w toku. Zatem zakończenie postępowania, przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Kompetencja ta pozwala na przesądzenie o istnieniu bezczynności lub przewlekłości, nawet wówczas, gdy stan bezczynności lub przewlekłości już ustał (wydano akt, interpretację albo dokonano czynności). Jeśli z uwagi na wydanie żądanego aktu, nie jest możliwe zobowiązanie do wydania decyzji, to w tym zakresie postępowanie ze skargi na bezczynność podlega umorzeniu.
Skarżąca wyraziła wątpliwości co do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej "w replice odpowiedzi na skargę". Jednocześnie jej zdaniem informacje, które zostały przesłane jak wskazują dokumenty zalegające w aktach sprawy były wydrukiem komputerowym z systemu księgowego, a zatem były informacjami niewymagającymi przetworzenia. Skarżąca zatem nie musiała w żadnym stopniu wykazywać swego interesu w zakresie udostępnienia oraz nie została w tym zakresie wezwana do wykazania swojego interesu.
W piśmie z 3 lutego 2023 r. organ podtrzymał stanowisko w sprawie podkreślając, że udzielił kompletnej odpowiedzi na wniosek w terminie zgodnym z ustawą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Według art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi ("p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a.
Zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Dla uznania jednak bezczynności lub przewlekłości konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.
Stosowanie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może również orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Sąd podkreśla, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani ponaglenie, o którym mowa w art. 37 K.p.a. (por. wyroki NSA: z 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2931/16; z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1692/15; z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 503/15).
Skarga okazała się zasadna, choć zarzuty i twierdzenia w niej zawarte nie są trafne wobec wszystkich żądań zamieszczonych we wniosku K. B. o udostępnienie informacji publicznej z 27 października 2022 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca w piśmie datowanym na 26 października 2022 r. zamieściła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który obejmował 11 pytań (żądań) dotyczących informacji związanych z działalnością organu w latach 2015-2022.
Cztery z tych pytań dotyczyły informacji o organizacji zarządzania optymalizacją i pozyskiwaniem energii elektrycznej (pytanie w tiret 1), organizacji zarządzania alternatywnymi rodzajami pozyskiwania energii z podziałem na źródło (tiret 2), organizacji zarządzania magazynowaniem wytworzonej energii własnej (tiret 3) i organizacji zarządzania inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią (tiret 4); 3 kolejne pytania dotyczyły: sposobów ograniczania zużycia energii elektrycznej (tiret 5), sposobów ograniczania emisji (zanieczyszczeń) ze stosowania paliw, które służą wytworzeniu energii cieplnej (tiret 6), sposobów ograniczania emisji (zanieczyszczeń) ze stosowania paliw, które są wykorzystywane w transporcie (tiret 7).
Natomiast cztery ostatnie pytania, to w zasadzie żądanie udostępnienia dokumentów. W tym zakresie Skarżąca wniosła o udostępnienie dokumentów zawierających informacje o bilansie energetycznym punktów użyteczności publicznej (tiret 8), dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy energii elektrycznej (tiret 9), dokumentów zawierających informacje o rodzajach stosowanych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w punktach użyteczności publicznej (tiret 10) oraz dokumentów zawierających informacje o znaczeniu i zakresie, który jest w istocie jednoznaczny z powyższymi punktami (tiret 11).
W tych okolicznościach na potrzeby rozpoznania niniejszej sprawy Sąd uznał, że siedem pierwszych pytań to żądania udostępnienia informacji publicznej w zakresie opisanym w ich treści i wprost z nich wynikających (pytania tiret 1 od 7), trzy kolejne, tj. żądania od tiret 8 do 10 dotyczyły udostępnienia dokumentów opisanych w ich treści i wprost z nich wynikających. Żądanie zawarte w tiret 11, zostało tak sformułowane, aby dotyczyło wszystkich kwestii, które skarżąca wymieniła we wcześniejszych pytaniach (żądaniach).
Sąd stwierdza, że na dzień wniesienia skargi na bezczynność organu do Sądu tj. 23 listopada 2022 r. (zgodnie z prezentatą Urzędu Gminy) wniosek skarżącej z dnia 27 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w trybie przepisów u.d.i.p, nie został merytorycznie załatwiony przez Wójta w zasadniczej jego części. Udzielona bowiem w dniu 10 listopada 2022 r. odpowiedź, jedynie w niewielkiej części czyni zadość żądaniom wniosku.
W tych okolicznościach w zakresie rozpoznania sprawy przez Sąd mieści się kwestia pozostawania przez organ w bezczynności w zakresie ww. wniosku, ale także okoliczności udostępnienia informacji, zastosowany tryb udostępnienia oraz zakres i kompletność udzielonych przez organ odpowiedzi.
W kontrolowanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm. "u.d.i.p."), która reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Podkreślenia wymaga, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania "informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", a ponadto "informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa".
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw.
Natomiast zgodnie z art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej;
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (ust. 1). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji (ust. 3).
Jak stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Powyższe reguły doznają pewnej modyfikacji w przypadku, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w ocenie jego adresata, dotyczy "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wiąże się to z doniosłym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej rozróżnieniem na informację publiczną "prostą" oraz "przetworzoną".
W świetle powyższego wskazać należy, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, jeżeli w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku (jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej) nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Dlatego też dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo tego nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, jak i nie jest sporne, że żądanie skarżącej dotyczyło udostępnienia informacji publicznej oraz że Wójt Gminy Waganiec jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Podkreślenia wymaga, że u.d.i.p. określa przedmiot informacji publicznej bardzo szeroko, jako każdą informację o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1). Odwołując się do tego przepisu oraz art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyroki NSA: z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02, sygn. akt II SA 1956/02 i sygn. akt II SA 2036-2037/02).
Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów i informacji odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich.
Mając na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była bezspornie informacja o sprawach publicznych, uznać należy, że już na tej podstawie organ zobowiązany był przedmiotowy wniosek załatwić w trybie i na zasadach określonych przepisami u.d.i.p., co jedynie w niewielkiej części uczynił w 14-dniowym terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ przy tym stoi konsekwentnie na stanowisku, że przedmiotowy wniosek załatwił zgodnie z przepisami u.d.i.p. w całości i nie pozostawał w tej sprawie w bezczynności.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ udostępnił skarżącej informację publiczną w pełni zgodną z żądaniem zamieszczonym we wniosku. Analiza w niniejszej sprawie obejmuje pismo z 26 października 2022 r.(wniesione 27 października) zawierające 11 kolejno wymienionych żądań obejmujących lata 2015-2022.
W skardze na bezczynność organu, wskazano, że ustawowy termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął bezskutecznie, a ponadto Organ nie skorzystał z uprawnienia do przedłużenia tego terminu. Skarżąca podniosła również, że organ nie zawiadomił jej o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi, nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych z udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazana we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, iż te okoliczności nie wystąpiły.
W replice do odpowiedzi na skargę, która wpłynęła 9 stycznia 2023 r. skarżąca podkreśliła, że podtrzymuje skargę i jej żądania oraz twierdzenie, iż organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek.
W piśmie procesowym z 3 lutego 2023 r. organ podtrzymał stanowisko, wskazując, że argumentacja skargi i ww. repliki skarżącej jest nieadekwatna do okoliczności tej sprawy, powołuje się m.in. na fakt udzielenia odpowiedzi po wniesieniu skargi, błędnie wskazuje, jakoby organ w odpowiedzi wskazał, że nie posiada dokumentów, o które wnioskuje strona, jak również pomyłkowo powołuje się na wydruki komputerowe z systemu komputerowego jako dokumenty dołączone do odpowiedzi na informacje publiczną, chociaż organ w tej sprawie takich dokumentów nie udostępniał.
Ponadto na pytanie sądu organ wyjaśnił, że udostępnił skarżącej kompletną, będącą w jego posiadaniu informacje publiczną, objętą wnioskiem z dnia 26 października 2022 r., a poza odpowiedzią z 10 listopada 2022 r. nie udostępnił innych informacji, a także nie odniósł się do wniosku w inny sposób zgodny z przepisami u.d.i.p. Zdaniem organu, udzielił on odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, a skarżąca w piśmie z 1 stycznia 2023 r. ewidentnie stoi na stanowisku, że organ udzielił odpowiedzi po wniesieniu skargi. Wobec powyższego organ wniósł o oddalenie skargi.
W ocenie Sądu, w realiach tego przypadku wniosek skarżącej z dnia 27 października 2022 r. został zrealizowany w dniu 10 listopada 2022 r. jedynie częściowo, a organ pozostaje w nieusprawiedliwionym treścią wniosku błędnym przekonaniu co do jego załatwienia w całości w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1.
Udzielona skarżącej w korespondencji z 10 listopada 2022 r. odpowiedź wraz z udostępnioną informacja publiczną (skany umów na dostawy energii elektrycznej z lat 2018-2022) obejmuje zaledwie jedno z 11 żądań (pytań) i ogólnikowo odnosi się do kilku innych. Jednocześnie organ nie wypowiedział się czy jest lub nie jest w posiadaniu innych informacji publicznych w zakresie tego wniosku i ewentualnie z jakich powodów nie udostępnił ich skarżącej.
Sąd uznał, że organ nie udzielił wyczerpującej odpowiedzi w zasadzie na żadne z określonych we wniosku skarżącej żądań dotyczących udostępnienia informacji publicznej. Co istotne, w toku postępowania sądowego, na wezwanie Sądu z 23 stycznia 2023 r. organ również nie wypowiedział się, co do których konkretnie zapytań udzielił odpowiedzi, do których punktów i dlaczego nie udostępnił informacji publicznej i się do nich nie ustosunkował oraz czy zdaniem organu maja one charakter informacji publicznej czy nie.
Na cytowany wyżej wniosek (obejmujący 11 tiret) organ w istocie, za pismem z 10 listopada 2022 r. przesłał skarżącej trzyzdaniową lakoniczną odpowiedź wraz ze skanami umów sprzedaży energii elektrycznej dla potrzeb oświetlenia drogowego oraz dostawy energii elektrycznej do lokali i obiektów za lata 2018 – 2022. Te zatem dokumenty należy zakwalifikować jako objęte treścią tiret 9 wniosku, czyli udostępnienie informacji dotyczących organizacji w latach 2015-2022 w Urzędzie Gminy Waganiec (jednostka do której skierowano wniosek): "dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy energii elektrycznej’.
Wobec powyższego nawet w zakresie tego żądania odpowiedź nie jest kompletna, bowiem wniosek obejmował okres 2015-2022 (czyli 8 lat), a organ załączył dokumenty obejmujące jedynie lata 2018-2022. Co to pominiętego okresu organ pozostaje zatem w bezczynności na dzień orzekania przez Sąd.
W pozostałym zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ pozostawał bezczynny zarówno w dacie wniesienia skargi, jak i jej rozpoznania przez Sąd. Stwierdzenie bowiem w odpowiedzi na wniosek, że "Gmina Waganiec w celu ograniczenia zużycia energii elektrycznej podejmuje działania polegające na modernizacji oświetlenia drogowego, wymianie lamp na energooszczędne. Gmina w celu ograniczenia emisji stosowanych paliw, które są wykorzystywane w transporcie, buduje ścieżki pieszo-rowerowe, natomiast w celu ograniczenia emisji stosowanych paliw, które służą wytworzeniu energii cieplnej, przeprowadza termomodernizację budynków użyteczności publicznej", nie realizuje żądań przedmiotowego wniosku, w żadnym z pozostałych tiret.
Zważyć bowiem należy, że wnioskująca określiła przedmiot wnioskowanej informacji publicznej, co prawda zakresowo, jednak dostatecznie szczegółowo aby można było odczytać treść wniosku i rzeczywisty przedmiot i zakres informacji publicznej, której udostępnienia się domaga. Wskazuje na to określenie we wniosku z 26 października 2022 r., prośby o udostępnienie: "następujących informacji dotyczących organizacji w latach 2015-2022 w Państwa jednostce" a dalej wnioskowane informacje co do organizacji w tym okresie uszczegółowiono w tiret 1-10. Z kolei zapis tiret 11: "dokumentów zawierających informacje o znaczeniu i zakresie, który jest w istocie jednoznaczny z powyższymi punktami", należy rozumieć jako doprecyzowanie istoty i charakteru żądań wniosku. Ujmując to skrótowo, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że wniosek dotyczył informacji publicznej związanej z szeroko rozumianą organizacją w Urzędzie Gminy Waganiec we wskazanym okresie (8 lat) zagadnień, zadań i działań oraz związanych z nimi dokumentów dotyczących opisanej we wniosku sfery zarządzania, optymalizacji, ograniczania emisji energii i paliw
Wobec powyższego dwuzdaniowej wypowiedzi organu odnoszącej się teoretycznie do ewentualnie dwóch z pozostałych punktów wniosku, nie można nawet rozważać w kategorii załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób zgodny z przepisami ustawy. Z pewnością bowiem stwierdzenie, że Gmina "w celu ograniczenia zużycia energii elektrycznej podejmuje działania polegające na modernizacji oświetlenia drogowego, wymianie lamp na energooszczędne", nie stanowi kompletnej odpowiedzi na wniosek dotyczący informacji o organizacji w tej jednostce w latach 2015-2022 zarzadzania optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej (tiret 1), ani też informacji i dokumentów zawierających posiadane przez gminę kompletne i konkretne informacje o stosowanych sposobach ograniczania zużycia energii elektrycznej i to na przestrzeni 8 określonych we wniosku lat. Podkreślenia wymaga, że przedmiot wniosku stanowiło udostępnienie konkretnej informacji publicznej i dokumentów w zakresie określonym w tym wniosku, a nie ogólna odpowiedź na pytanie jakie działania podejmuje Gmina w celu ograniczenia zużycia energii elektrycznej czy też ograniczenia emisji stosowanych paliw.
Pomimo zatem przedstawienia w terminie ustawowym stanowiska co do wniosku, w okolicznościach tej sprawy brak jest podstaw do uznania, że organ udzielił wyczerpującej, adekwatnej do treści i zakresu tego wniosku odpowiedzi, w sposób i w formie zgodnej z przepisami u.d.i.p. Znaczna część wniosku została całkowicie przemilczana. Jednocześnie organ wszakże nie poinformował wnioskującej, że jego zdaniem np. część objętych w wnioskiem informacji nie stanowi informacji publicznej, lub nie jest w posiadaniu innych informacji (w tym dokumentów) z wnioskowanego zakresu.
Nie sposób nie zauważyć, że żądania dotyczyły informacji dotyczących organizacji zarządzania w ww. kwestiach. Organ natomiast nie opisał w żadnym zakresie organizacji zarządzania ani optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej, ani alternatywnymi rodzajami pozyskiwanej energii (z podziałem na źródło) i inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią. Ograniczył się natomiast do lakonicznych odpowiedzi, z których wynika, że jednostka optymalizuje zużycie i pozyskiwanie energii oraz ogranicza emisję stosowanych paliw. Sąd zauważa, że organ podjął działania zmierzające do realizacji wniosku Skarżącej, chociaż nie były to czynności zmierzające do prawidłowego i faktycznego wykonania.
Wskazać w tym miejscu należy, co zasadnie podnosi strona skarżąca, że zadania w zakresie planowania energetycznego zostało przypisane gminie w ustawie z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.p.e. do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy. Do zadań tych należy także m.in. planowanie oświetlenia miejsc wskazanych w pkt 2, finansowanie oświetlenia obiektów określonych w pkt 3, planowanie i organizacja działań mających na celu racjonalizację zużycia energii i promocję rozwiązań zmniejszających zużycie energii na obszarze gminy (pkt 4).
Gmina realizuje m.in. te zadania zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu z kierunkami rozwoju gminy zawartymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a także z odpowiednim programem ochrony powietrza przyjętymi na podstawie art. 91 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Na uwadze należy mieć m.in. przepisy art. 19 oraz art. 20.
Sąd jedynie wskazuje, że ciążą na organie określone w u.p.e. obowiązki związane z przygotowaniem dokumentacji w zakresie planowania energetycznego. Wyjaśnić należy, że w celu odpowiedniego zdiagnozowania stanu istniejącego w zakresie energetycznym niezbędne jest wykonanie pełnego bilansu energetycznego obejmującego wszystkie nośniki energetyczne występujące na terenie gminy.
Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 25 stycznia 2023 r. sygn. II SAB/Sz 272/22, wydanego w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, w celu podkreślenia jakie informacje mogą wynikać z dokumentacji związanej z bilansem energetycznym gminy (co dotyczy zakresu odpowiedzi na żądanie nr 8), że kompleksowy bilans energetyczny gminy jest niezbędny, by określić m.in.: wpływ zużycia wszystkich paliw i energii na środowisko lokalne, np. który z producentów/użytkowników energii w gminie ma największy wpływ na jakość powietrza, możliwe działania w zakresie poprawy efektywności energetycznej wytwarzania energii, poziom bezpieczeństwa energetycznego i sposoby jego zwiększenia, możliwości zwiększenia efektywności wykorzystania energii na obszarze gminy, w tym możliwości w zakresie okresowego ograniczenia zapotrzebowania na energię, możliwość dywersyfikacji oraz wzajemnej zastępowalności nośników energii, w tym wykorzystania lokalnych konwencjonalnych i odnawialnych zasobów energii, możliwości w zakresie magazynowania energii, realnych kosztów zaspakajania lokalnych potrzeb energetycznych, możliwe działania redukujące emisję gazów cieplarnianych w gminie, liczbę eksploatowanych źródeł grzewczych danego typu (szacowaną lub dokładną), możliwość zmniejszenia emisji zanieczyszczeń, w tym niskiej emisji, poprzez działania naprawcze.
Zdaniem Sądu, udzielona przez organ odpowiedź dotycząca żądań przedmiotowego wniosku w obliczu przedstawionych wyżej obowiązków wynikających chociażby z u.p.e., ewidentnie nie może zostać uznana za adekwatną i wyczerpującą. Odnieś można wrażenie, że Organ nie przeanalizował zasadniczo wystarczająco kwestii bilansu energetycznego gminy poprzez pryzmat obowiązków, co doprowadziło do udzielenia prostej odpowiedzi, ograniczającej się do ogólnikowego stwierdzenia.
Sąd podkreśla również, że w przypadku pojawienia się po stronie organu wątpliwości dotyczących żądania, jest on zobowiązany do wezwania o należyte doprecyzowanie wniosku, m.in. poprzez wskazanie jakie konkretnie dokumenty ma Skarżącej udostępnić. Ciążący, co do zasady na organie obowiązek udostępnienia informacji, której dotyczył przedmiotowy wniosek (a w zasadzie poszczególne żądania) w spornym zakresie nie oznacza, że czynność ta nie mogła być uzależniona od konieczności spełnienia dodatkowych przesłanek przez skarżącą, czy też podjęcia dodatkowych czynności przez organ. Konieczne jednak jest wykazanie przez organ, że można w tym przypadku zasadnie wywodzić, że wnioskowana informacja, z uwagi na jej charakter, czy też rozmiar nie jest to informacja prosta, lecz przetworzona. Z materiału dowodowego sprawy takie okoliczności nie wynikają.
Skoro powyższa analiza wskazuje, że żądanie zawarte w piśmie skarżącej z 26 października 2022 r. dotyczy takiej aktywności organu, która spełnia kryteria objęcia obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Wójta Gminy było zastosowanie się w tym zakresie do regulacji zawartych w u.d.i.p. Organ miał zatem obowiązek udostępnić informacje (w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub podjąć inne kroki, umożliwiające właściwe rozpatrzenie wniosku Skarżącej w trybie przepisów u.d.i.p.
Wskazać należy, że umożliwienie dostępu do informacji publicznej może nastąpić poprzez wskazanie miejsca publikacji np. dokumentów w publicznie dostępnym wykazie lub poprzez przekazanie linków wskazujących na adres internetowy.
W ocenie Sądu odpowiedź zamieszczona w piśmie organu z 10 listopada 2022r. z pewnością nie stanowią załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie jakiego przedmiotowy wniosek dotyczył w spornym, opisanym wyżej zakresie. Jak już wskazano odpowiedź organu zawierała, jedynie cząstkową informację w zakresie postawionych 10 pytań/zagadnień (jak wyżej opisano).
Wątpliwości Sądu nie budzi, że na dzień wniesienia skargi Wójt Gminy Waganiec pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z 27 października 2022 r. (data wpływu), który doczekał się jedynie częściowej odpowiedzi przed wniesieniem skargi.
Przedstawione wyżej argumenty prowadzą do konkluzji, że organ nie sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi (w zakresie opisanym powyżej), więc skarga podlega uwzględnieniu w zasadniczej części, bowiem zarzuty i twierdzenia w niej zawarte okazały się trafne.
Wobec powyższego, podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej w zakresie dotyczącym pytań tiret 1-10, uwzględniając, że odpowiedź dotycząca tiret 8 nie jest kompletna, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku).
Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość i przykładowo ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, lekceważenia wniosków czy braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Podkreślić należy, iż stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszenia prawa, jako środek represji, winno być stosowane w sposób ostrożny i tylko w sytuacjach niebudzących wątpliwości.
Sąd podkreśla, że wniosek Skarżącej nie został ani całkowicie przemilczany, ani zlekceważony. Sąd nie zdecydował się zatem z urzędu przyznać skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Z analogicznych powodów, Sąd odstąpił od skorzystania z kompetencji do wymierzenia organowi grzywny.
Sąd oddalił skargę co do żądania ujętego w tiret 11 wniosku, bowiem nie stanowi i nie precyzuje on odrębnego żądania, a jedynie należy go interpretować jako uściślenie zakresu informacji i dokumentów określonych w żądaniach tiret 1-10 (pkt 3 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku, zasądzając na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm., dalej "rozporządzenie") oraz art. 206 p.p.s.a., od Wójta Gminy Waganiec na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie 217 zł, na którą to złożył się wpis od skargi (100 zł) oraz koszty związane z zastępstwem procesowym strony. Na te ostatnie koszty składały się z kolei kwota 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także 100 zł wynagrodzenia ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika.
Należy podkreślić, iż przyjęta przez Sąd stawka wynagrodzenia dla pełnomocnika jest niższa niż przewidziana w powołanym wyżej przepisie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, jednak art. 206 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość odstąpienia, w uzasadnionych przypadkach, od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Stosownie zaś do treści art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się m.in. ich wynagrodzenie. Powyższe prowadzi do wniosku, iż wynagrodzenie pełnomocnika strony również może podlegać miarkowaniu, przewidzianemu w treści art. 206 p.p.s.a. Przez przypadki uzasadnione, o których mowa w tym przepisie, należy natomiast rozumieć przykładowo niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, istnienie wątpliwości czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (por. Wyroki WSA w Rzeszowie z 6 kwietnia 2022 r., II SAB/Rz 14/22, WSA w Poznaniu z 10 maja 2022 r., II SAB/Po 76/22, LEX nr 3347295).
W ocenie Sądu, nakład pracy pełnomocnika i stopień skomplikowania niniejszej sprawy nie uzasadniał przyznania skarżącej kosztów zastępstwa procesowego w pełnej wysokości, przewidzianej przepisami prawa. Należy podkreślić, iż udział pełnomocnika w toku postępowania ograniczył się do sporządzenia zwięzłej skargi oraz nieskomplikowanego pisma procesowego, stanowiącego replikę na odpowiedź organu na skargę. Sąd natomiast wziął pod uwagę z urzędu, iż K. B., w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, wniosła co najmniej kilka skarg w takich samych sprawach, dotyczących bezczynności różnych organów wykonawczych gmin, na tle takiego samego zapytania o udostępnienie informacji publicznej (wnioski datowane na 26 października 2022 r., wnoszone 27 października 2022 r.). Zainicjowały one szereg postępowań w wielu wojewódzkich sądach administracyjnych w Polsce (choćby sprawy o sygn. akt II SAB/Ol 218/22 w WSA w Olsztynie, II SAB/Sz 272/22 w WSA w Szczecinie, II SAB/Op 83/22 w WSA w Opolu, II SAB/Bk 123/22 w WSA w Białymstoku, II SAB/Lu 181/22 w WSA w Lublinie, II SAB/Go 121/22 w WSA w Gorzowie Wielkopolskim, II SAB/Ke 116/22 w WSA w Kielcach, III SAB/Gd 202/22 w WSA w Gdańsku, I SAB/Łd 208/22 w WSA w Łodzi), w toku których pełnomocnik skarżącej wnosił skargi oraz pisma procesowe oparte na zbliżonej argumentacji i konstrukcji.
Wobec tego, w pełni uprawnione jest uznanie, że w sytuacji sporządzenia skargi o charakterze szablonowym, wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych lub zbliżonych sprawach, uzasadnione jest zastosowanie art. 206 p.p.s.a. w zakresie miarkowania zasądzanego zwrotu kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Tym bardziej, że jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę i replikę, argumentacja niniejszej skargi i repliki częściowo jest nieadekwatna do okoliczności faktycznych tej sprawy, co wynika z szablonowego działania zawodowego pełnomocnika adwokata D. B..
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.p