Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 23 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 528/13

Uzasadnienie

Z. decyzją z dnia [...] września 2011 r. orzekł o:

1. 1. wymierzeniu J. N. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew rosnących na działkach ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...] położonych w rejonie ul. [...] w W., wymienionych w załączniku nr 1 do tej decyzji,
2. 2. ustaleniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej na 54.613,53 zł,
3. 3. określeniu terminu uiszczenia opłaty na 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Po rozpatrzeniu odwołania J. N. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej i ustaliło jej wysokość na 54.613,50 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że:

1. 1. zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ochronie przyrody", i to w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organ administracji, a nie w chwili usunięcia drzew; powoduje to, że mający znaczenie w sprawie art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody przewiduje wyłączenie spod obowiązku uzyskania zezwolenia usunięcie drzew w wieku nie przekraczającym 10 lat, a nie 5 lat, jak było w uprzednio obowiązującym stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. nr 119, poz. 804) z dniem 20 lipca 2010 r., co jest korzystne dla odwołującego się;
2. 2. dowód z opinii biegłego dendrologa doktora hab. [...] jest rzetelny i spójny, a zatem i wiarygodny; określa gatunki i wiek usuniętych drzew; nie było zatem potrzeby przeprowadzania dowodu z zeznań świadków ani z dodatkowej opinii biegłego.

J. N. wniósł do Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zarzucając wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego poprzez:

1. 1. oparcie ustaleń faktycznych na opinii biegłego [...], który nie dokonał swych ustaleń samodzielnie (nie wszedł na teren działek), lecz oparł się na wcześniejszych ustaleniach pracowników Wydziału Ochrony Środowiska, co wyklucza rzetelność sporządzonej przez niego opinii; organ odwoławczy zaś nie sprawdził, czy biegły samodzielnie dokonał pomiaru drzew; rzetelność pomiarów wyklucza też zmiana ustaleń faktycznych w kolejnych wydawanych w sprawie decyzjach; sprawę w tym zakresie wyjaśnić by mogła jedynie nowa opinia biegłego;
2. 2. zaniechanie przesłuchania świadków.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania sądowego Skarżący podniósł, że usunięcie drzew było legalne z uwagi na:

1. - uprzednie wydanie przez Burmistrza Gminy W. decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r. (pismo k. 11; Skarżący złożył do akt kopię tej decyzji, k.
2. 12) udzielającej mu zezwolenia na usunięcie dwóch, rosnących nad rowem polnym, brzóz brodawkowatych mających więcej niż 30 lat oraz
3. - ustne ustalenia dokonane przez Skarżącego z Naczelnikiem Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Gminy W. (pismo k. 14).

Na rozprawie Skarżący stwierdził (protokół, k.

1. 46) m. in., że:
2. - czyścił rów co 5 lat, a drzewa usunął w 2009 r. na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r. oraz
3. - nie wiedział, że zmieniły się przepisy i potrzebne jest zezwolenie na usunięcie drzew młodszych niż 30-letnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Prawidłowe jest ustalenie organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji, a nie w dniu usunięcia przez Skarżącego drzew.

Zgodnie z art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia na usunięcie z nieruchomości drzew, których wiek nie przekracza 10 lat.

W ocenie Sądu stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organ odwoławczy prawidłowo. Nie była sporna sama okoliczność usunięcia drzew przez Skarżącego, a jedynie ich liczba, gatunki i wiek. Zostało to ustalone w opinii biegłego [...]. Jest to zdaniem Sądu opinia rzetelna i spójna, a zatem zasługująca na wiarę. Biegły posiada specjalność dendrologa i jest profesorem [...].

Nie jest uzasadniony zarzut Skarżącego, że biegły nie wszedł na teren działek, z których usunięto drzewa, ponieważ przeczy temu protokół z oględzin terenu z dnia 21 czerwca 2011 r. (k. 43 akt adm.). Stwierdzono w nim, że "podczas wizji na gruncie przy udziale biegłego i Strony dokonano zebrania niezbędnych dowodów, na podstawie których zostanie przedłożona ekspertyza biegłego.". Wskazuje to na dokonywanie określonych czynności, a więc wskazuje, że biegły wszedł na przedmiotowe działki i dokonał na nich pomiarów niezbędnych do sporządzenia opinii. Świadczy o tym także treść samej opinii mówiąca o oględzinach działki połączonych z pomiarem odsłoniętych pniaków usuniętych drzew oraz materiał zdjęciowy stanowiący jej część (str. 2 opinii). Do protokołu oględzin ma zastosowanie art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", stanowiący, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., II GSK 1399/10).

Możliwe było przeprowadzenie przeciwdowodu na okoliczności wskazane w protokole. Jeżeli więc Skarżący chciał kwestionować dokonanie pomiarów na gruncie, powinien przedstawić dowód, że ich nie dokonano. Dowodu takiego jednak nie przedstawił, a gołosłowne stwierdzenia w tym przedmiocie - w świetle art. 76 § 1 K.p.a. - nie wystarczają do odmowy przyznania waloru wiarygodności protokołowi.

Skarżący podpisał się pod protokołem, co świadczy o tym, że miał możliwość zapoznania się z jego treścią i mógł zgłosić do niego swoje uwagi, czego nie uczynił. Zasadne jest zatem przyjęcie, że podpisując protokół zgodził się z jego treścią (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2007 r., II SA/Gl 359/07; J. Malanowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. Marka Wierzbowskiego, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 367, pkt B.3).

Z uwagi na charakter dokonywanych ustaleń (liczba, gatunki i wiek usuniętych drzew) nie było uzasadnione przeprowadzanie dowodu z przesłuchania świadków.

Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia:

1. - uprzednie wydanie w sprawie decyzji orzekających o wymierzeniu kary pieniężnej w innych, wyższych kwotach, ponieważ zostały one uchylone i stan faktyczny ponownie został ustalany przez organ pierwszej instancji; sama w sobie okoliczność, że w sprawie uchylono kilka decyzji nie przesądza o tym, że sporządzona opinia biegłego [...] jest nierzetelna a oparta o nią zaskarżona decyzja - niezgodna z prawem; podkreślenia wymaga, że kolejnymi decyzjami wymierzano kary o niższej wysokości, przy czym najpierw obniżono karę w następstwie dokładniejszych ustaleń, zaś ponownie - w wyniku zastosowania korzystnej dla Skarżącego interpretacji przepisów (przyjęcie, że następstwem nowelizacji ustawy może być przyjęcie nowych kryteriów obowiązku uzyskiwania zezwolenia, co wiąże się z zakresem wymierzenia kary w następstwie jego nie posiadania;
2. - twierdzenie o ustnych ustaleniach dokonanych przez Skarżącego z Naczelnikiem Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Gminy W. w przedmiocie zgody na usunięcie drzew, ponieważ powinno być ono udzielone na piśmie (patrz: instytucja decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew); poza granicami rozpoznawanej sprawy administracyjnej musi pozostawać z kolei kwestia ewentualnej odpowiedzialności jednostki samorządu terytorialnego za szkody (konieczność poniesienia kary), które mogły wyniknąć z ewentualnego udzielenia wadliwych informacji przez urzędnika, jeżeli zdarzenie takie w istocie miało miejsce;
3. - wydanie przez Burmistrza Gminy W. decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r. o udzieleniu Skarżącemu zezwolenia na usunięcie dwóch, rosnących nad rowem polnym, brzóz brodawkowatych mających więcej niż 30 lat, ponieważ Skarżący w toku postępowania administracyjnego - a więc na etapie, na którym orzekano w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia - nie powoływał się na okoliczność wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r.; Skarżący na etapie postępowania administracyjnego powoływał się jedynie na ustne ustalenie dokonane z Naczelnikiem Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Gminy W. w przedmiocie zgody na usunięcie drzew; uprawniony jest więc wniosek, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2000 r. nie obejmuje swoim zakresem drzew usuniętych przez Skarżącego w 9 lat po jej wydaniu - w roku 2009, lecz dotyczy drzew usuniętych wcześniej (przed 2009 rokiem) w świetle wyjaśnień, że "czyszczenia" rowu Skarżący dokonywał co ok. 5 lat;
4. - niewiedza Skarżącego co do zmiany przepisów w stosunku do przepisów obowiązujących w 2000 r. (w dacie wydania decyzji o zezwoleniu na usunięcie 2 brzóz brodawkowatych) w kierunku obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew młodszych niż 30-letnie, a konkretnie: drzew w przedziale wieku powyżej 10 lat do 30 lat; niewiedza o zmianie stanu prawnego nie zwalnia z odpowiedzialności administracyjnej będącej następstwem naruszenia regulacji; również z treści decyzji z [...] kwietnia 2000 r. nie wynika, aby zezwolono nią na bezterminowe usuwanie drzew młodszych niż 30-letnie.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).