Uzasadnienie
Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia 10 września 1998 r., (...), na podstawie art. 104 Kpa i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Spółce z o.o. "P.-K." z siedzibą w Z. 164 rozbiórkę pawilonu - małej gastronomii przy ul. K. na działce nr 137 w K. wraz z uporządkowaniem terenu.
Organ I instancji ustalił, że pawilon - małej gastronomii przy ul. Kieleckiej został wzniesiony bez decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odwołaniu Spółka "P.-K." wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie art. 107 par. 3 Kpa przez wydanie decyzji bez uzasadnienia wymaganego prawem. Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz o przesłuchanie w charakterze świadka biegłego mgr inż. Stefana R., który wydał opinię w sprawie stwierdzając, iż sporny obiekt jest obiektem tymczasowym, do czasowego użytkowania.
W ocenie strony sporny obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę, zatem zastosowanie sankcji i art. 48 Prawa budowlanego jest wadliwe.
Wojewoda K. decyzją z dnia 30 października 1998 r., (...), na podstawie art. 138 par. 1 ust. 1 Kpa, art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania "P.-K." Spółki z o.o. z siedzibą w Z. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia.
W toku postępowania ustalono, że na działce nr 137 w K. przy ul. K. samowolnie wykonano pawilon o konstrukcji drewnianej na płycie betonowej, wyposażony w instalację elektryczną i wodno-kanalizacyjną. /dowód protokół kontroli budowy z dnia 29 lipca 1998 r./.
W ocenie organu odwoławczego sporny pawilon należało uznać jako tymczasowy obiekt budowlany.
Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, jest obiektem tymczasowym. Dlatego nie są istotne rozważania, czy obiekt jest czy nie jest trwale związany z gruntem, sam fakt ustawienia obiektu na czas krótszy od jego trwałości technicznej, przemawia za uznaniem go jako obiektu tymczasowego.
Ustawienie /montaż/ pawilonu wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia właściwemu organowi w przypadku zaplanowania przeniesienia go w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, lecz nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy.
Nie jest istotne w sprawie czy sporny obiekt wymagał pozwolenia czy zgłoszenia, brak bowiem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia spełnia przesłanki do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Dlatego nie zachodzi konieczność przesłuchania biegłego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "P.-K." reprezentowana przez Małgorzatę A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i procesowego.
Strona skarżąca podniosła, że organ l instancji w uzasadnieniu decyzji /jednym zdaniem/ uznał, że "pawilon został wzniesiony bez pozwolenia na budowę".
Skarżąca Spółka powołała biegłego, który stwierdził, że pawilon ma charakter tymczasowy i na jego posadowienie nie jest wymagane pozwolenie na budowę.
W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 107 par. 3 Kpa, lecz zarzut ten organ odwoławczy pominął, stwierdził natomiast, że nie ma znaczenia czy obiekt wymagał pozwolenia, brak bowiem pozwolenia lub zgłoszenia spełnia przesłanki z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji nie wypowiadał się w kwestii, braku zgłoszenia i zarzucił brak pozwolenia na postawienie pawilonu. Dlatego w odwołaniu strona zajęła stanowisko tylko w kwestii pozwolenia na budowę, a nie podniosła argumentów świadczących o zgłoszeniu budowy pawilonu małej gastronomii.
O dokonanym zgłoszeniu w ocenie skarżącej spółki świadczą następujące dowody znajdujące się w aktach sprawy. Zatwierdzony projekt techniczny zasilenia w energię elektryczną "Toru kartingowego z częścią gastronomiczną", decyzja o prawie zajęcia pasa drogowego z dnia 30 sierpnia 1998r.
Spółka działała więc w przeświadczeniu, że wszelkie wymogi prawne zostały spełnione. Obecne stanowisko organów jest niezrozumiałe i sprzeczne z art. 9 Kpa.
Jednocześnie Spółka po otrzymaniu informacji organu o nieprzyjęciu zgłoszenia robót w lipcu 1998 r. uzupełniła to zgłoszenie. Tak więc zgłoszenia dokonano dwukrotnie i nie uchybiono przy tym terminowi 120 dni od daty rozpoczęcia robót.
Zaskarżona decyzja również nie odpowiada wymogom przepisu art. 107 par. 3 Kpa, nie wskazano dowodów na podstawie których oparto decyzję oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że strona skarżąca z pełną świadomością realizowała sporny obiekt z naruszeniem przepisów. Urząd Miasta K. Wydział Urbanistyki i Architektury pismem z dnia 3 czerwca 1998 r. odpowiadając na wniosek strony z dnia 14 maja 1998 r. dotyczącej toru kartingowego i obiektu towarzyszącego, poinformował inwestora jakie należy podjąć działania przed rozpoczęciem robót.
Nie jest prawdą, że dopiero organ odwoławczy rozwiązał problem w oparciu o jaki akt sprawy należało rozpocząć roboty budowlane tj. pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, i "stwierdzono brak zgłoszenia rozpoczęcia robót".
Dla organu drugiej instancji problem ten nie był istotą sprawy, bowiem brak pozwolenia lub zgłoszenia spełnia przesłanki art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący twierdzi, że "zgłoszenia dokonano dwukrotnie i nie uchybiono przy tym terminowi 120 dni od daty rozpoczęcia budowy". Taka argumentacja wynika z błędnej interpretacji przepisów. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych.
Do wykonania robót można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organ nie wniesie sprzeciwu.
Organ odwoławczy wskazał też, że z analizy dokumentów /umowy dzierżawy, opinii technicznej/ wynika, że inwestor założył okres używalności obiektu na trzy lata. W takim przypadku należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny został powołany do badania legalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji czego, zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy, skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
W cytowanym art. 28 ustawodawca nałożył, ogólnie ujęty, obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę zamierzonych przez inwestora obiektów i robót budowlanych. W przepisie tym wpisano jednocześnie "(...) z zastrzeżeniem art. 29 i 30". Zastrzeżenie to oznacza, że przy podejmowaniu działalności budowlanej, inwestor powinien wziąć pod uwagę nie tylko treść art. 28, ale także art. 29 i art. 30, aby ustalić jakie czynności urzędowe należy podjąć przy przygotowaniu działalności budowlanej.
Przepis art. 29 omawianej ustawy określa jakie obiekty i roboty budowlane nie są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a przepis art. 30 określa wymagania, jakimi należy objąć działalność budowlaną zwolnioną w art. 29 z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowy i roboty budowlane zwolnione przepisami art. 29 od obowiązku pozwolenia na budowę w dużym zakresie objęte zostały obowiązkiem zgłoszenia ich właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 5a ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, zwolnienie to nie dotyczy obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi lub mogących pogorszyć stan środowiska.
Z treści tego przepisu wynika, że nie wymaga pozwolenia na budowę a wymaga zgłoszenia budowa obiektu tymczasowego tj. zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy, przeznaczonego do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianego do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki a także obiektu budowlanego nie połączonego trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, pokrycia namiotowe, i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe - którego termin użytkowania w miejscu ustawienia /montażu/ nie przekroczy 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy.
Jeśli natomiast tymczasowy obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia /montażu/ w okresie dłuższym niż 120 dni, to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wybudowanie obiektu tymczasowego bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wywołuje identyczne konsekwencje, bowiem obiekt taki wybudowany jest samowolnie, a skutki samowoli budowlanej określa przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub głoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W rozpoznawanej sprawie organy orzekające trafnie ustaliły, że sporny pawilon małej gastronomii został wybudowany samowolnie, bowiem inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę pawilonu ani też nie dokonał jego zgłoszenia. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że nie jest istotne w sprawie czy sporny obiekt wymagał pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, gdyż skutki prawne braku pozwolenia na budowę lub zgłoszenia są takie same, a określa je art. 48 ustawy. Istotne jest to, że inwestor budując obiekt nie posiadał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ani też nie dokonał zgłoszenia budowy pawilonu właściwemu organowi.
Z dowodów zebranych w sprawie bezspornie wynika, że inwestor wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie dokonał zgłoszenia budowy pawilonu, działania takie podjął już po postawieniu pawilonu i po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Z powyższych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.