Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2017r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Z. Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
W piśmie z dnia 1 września 2014r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu adwokata P. A. T. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 września 2014r. odmówił Z. Ż. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Adwokat M. Ł. działając z substytucji adwokata P. T. wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
Postanowieniem Sądu z dnia 18 listopada 2014r. odrzucono ww. zażalenie wskutek niezachowania wymogów formalnych nie nadesłania odpisu zażalenia. Na ww. postanowienie adwokat M. Ł. wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu zażalenia Z. Ż. na postanowienie Sądu z dnia 17 września 2014r. – postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015r. sygn. akt II OZ 267/15 uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015r. skarżącą reprezentowała adw. K. Z. działająca z substytucji pełnomocnika z urzędu, podczas której wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Adwokat nie złożyła oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. Ż. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014r., znak: [...].
W dniu 2 września 2015r. została nadana za pośrednictwem urzędu pocztowego, a wpłynęła do Sądu w dniu 7 września 2015r. skarga kasacyjna skarżącej sporządzona przez adw. M. Ł. – działającego z substytucji adwokata P. T. od ww. wyroku. W skardze kasacyjnej adw. M. Ł. zawarł m.in. wniosek o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem II instancji, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 września 2017r. sygn. akt II OSK 134/16 oddalił skargę kasacyjną Z. Ż. od ww. wyroku. Na rozprawie przed Sądem II instancji skarżącą reprezentował adwokat M. Ł. działający z substytucji pełnomocnika z urzędu. Wniósł i wywodził jak w skardze kasacyjnej.
W dniu 28 listopada 2017r. wpłynął do Sądu wniosek adwokata M. Ł. o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącej.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016r. W § 22 ww. rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016r. W § 22 tego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie skarga oraz skarga kasacyjna wszczynająca postępowanie sądowe w drugiej instancji zostały wniesione przed datą wejścia w życie ww. rozporządzenia. W związku z tym zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461 ze zm.) powoływanego dalej jako rozporządzenie.
Jednym z warunków przewidzianych w ww. rozporządzeniu, zgodnie z § 20 jest aby wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawierał oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wyjaśnić trzeba, że brak powyższego oświadczenia nie ma charakteru formalnego, lecz materialny. Zwrócił na to uwagę NSA w postanowieniu z dnia 15 marca 2009r.,sygn. akt II FZ 90/09 stwierdzając, iż brak oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a, gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45 - 48 p.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia.
Adwokat K. Z. działająca z substytucji pełnomocnika z urzędu na rozprawie przed sądem I instancji w dniu 25 czerwca 2015r. wniosła żądanie o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, nie złożyła jednak oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Wobec powyższego wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej za reprezentowanie skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie może być więc uwzględniony.
W sprawie zaistniały natomiast przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej w postępowaniu przed sądem II instancji.
Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a Rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120,00 złotych. W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit c ww. rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja czy też postanowienie Urzędu Patentowego – wynoszą 240 złotych. W myśl zaś § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Ponadto jak wskazano wyżej stosownie do § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, ze opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
W niniejszej sprawie ustanowiony w sprawie adwokat P. T. prowadził sprawę przed wydaniem orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji.
W ramach pomocy prawnej udzielonej skarżącej w drugiej instancji adwokat M. Ł. działający z substytucji pełnomocnika z urzędu sporządził skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015r., a także reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 27 września 2017r. Wniosek zawarty w skardze kasacyjnej posiada oświadczenie z treści, którego wynika, że koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Z protokołu rozprawy przed NSA wynika, że pełnomocnik wnosi jak w skardze kasacyjnej.
Zasadne jest zatem przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia w wysokości 75 % stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia z dnia 28 września 2002r., czyli opłatę w wysokości 180 zł. Na mocy § 2 ust. 3 tego rozporządzenia, ustalona opłata ulega podwyższeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
W konsekwencji w niniejszej sprawie pełnomocnikowi z urzędu adwokatowi P. T. należy się wynagrodzenie w wysokości 180 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwota 41,40 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwota 221,40 zł.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a postanowiono jak w sentencji.