Uzasadnienie
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009r. (znak: [...]), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a. - odmówił Zakładom [...] S.A. w likwidacji, zw. dalej Spółką, uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji własnej z dnia [...] lutego 2007r. (znak: DN-HP-0511-12/06) stwierdzającej u L. A. chorobę zawodową - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lutego 2010r. (znak: [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145a, art. 147 i art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 21 lipca 2009r. Spółka, w oparciu o art. 145a k.p.a., wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 8 lutego 2007r. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2009r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009r. odmówił uchylenia tejże decyzji.
Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. może nastąpić tylko na wniosek strony. Następnie, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008r. (II OSK 1457/08) stwierdził, że były pracodawca nie jest stroną w postępowaniu dot. stwierdzenia choroby zawodowej byłego pracownika. Nie można bowiem uznać, by miał interes prawny we wznowieniu takiego postępowania.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Spółka wnosząc jej uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy oraz zarzucając obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 28 oraz art. 147 k.p.a.
Powołując się na treść art. 28 k.p.a. i orzecznictwo – swój interes prawny Spółka wywiodła z przepisów art. 235, 236 i 237 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz art. 444 i 445 ustawy Kodeks cywilny, a także § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Ponadto wskazała, że powołanie się przez organ na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r. II OSK 1457/2008 w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wyrok wydano w innym stanie prawnym.
W dalszej części skargi podniesiono, że choroba zawodowa stwierdzona u L. A. "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem" nie widnieje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia z dnia 30.06.2009r., a zatem nie jest chorobą zawodową w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów. Pkt 21 wykazu dotyczy bowiem schorzenia "obustronnego, trwałego, odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz"
Zgodnie z ww. rozporządzeniem narażenie zawodowe podlega ocenie, przy której uwzględnia się w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych — rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego, a nie rodzaj cennika, wartość stężeń lub natężeń i okres narażenia zawodowego.
Przy czym dla choroby opisanej w pkt 21 wykazu okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego, wynosi 2 lata. Taki sam okres określało uchylone rozporządzenie. Skoro udokumentowane objawy chorobowe występowały po tym okresie, to choroba ta nie mogła być uznana za chorobę zawodową.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 147 kpa w zw. z 28 k.p.a. a w konsekwencji również z naruszeniem 138 § 1 pkt 2 kpa
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010r. uchylająca we wznowionym postępowaniu decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2009r. i umarzająca postępowanie I instancji wobec ustalenia, że skarżąca Spółka, jako pracodawca nie ma przymiotu strony we wszczęciu na podstawie art. 145a kpa postępowania zakończonego decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2007r. stwierdzającą u L. A. chorobę zawodową - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem.
Skarżąca Spółka złożyła powyższy wniosek w związku z wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. (sygn. akt P 23/07), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeks pracy w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku z powyższym podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 147 (zdanie drugie) wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Kto jest stroną postępowania administracyjnego wskazuje art. 28 kpa, w świetle którego zasadnicze znaczenie dla ustalenia kręgu stron ma określenie "interes prawny lub obowiązek". Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między normą obowiązującego prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że nie musi być to norma prawa administracyjnego. Wystarczy, jeżeli skutki wywodzone z tego interesu będą wywołane w obrębie tej gałęzi prawa (patrz J. Zimmerman, Prawo administracyjne..., s. 320-321, wyrok WSA II SA/Kr 410/08 z dnia 31.10.2008r., LEX 499836).
Należy mieć na uwadze, że w obowiązującym obecnie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. - w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2 lipca 2009r. Nr 105 poz. 869) wydanym na podstawie znowelizowanego art. 237 § 1 pkt 3 -6 i § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.), jak i w samej znowelizowanej ustawie Kodeks pracy określono szereg uprawnień i obowiązków pracodawcy.
Tytułem przykładu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 227 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności poprzez utrzymywanie w stanie stałej sprawności urządzeń ograniczających lub eliminujących szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzeń służących do pomiarów tych czynników, jak również zobowiązany jest przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Ponadto, w razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstanie choroby zawodowej, pracodawca obowiązany jest przenieść pracownika do innej pracy, nienarażającej go na działanie czynnika, który wywołał te objawy (art. 230 § 1 k.p. oraz art. 231 k.p).
Stosownie do art. 235 § 1 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zgłosić właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej.
Ponadto, występowanie w danym zakładzie pracy narażenia zawodowego wymienionego w art. 2351 Kodeksu pracy oraz w § 6 ww. rozporządzenia wiąże się z ewentualną po stronie pracodawcy odpowiedzialnością karną, cywilną, jak i służbową wobec pracownika, co niewątpliwie ma istotne znacznie dla pracodawcy.
Dodać przy tym należy, że uprawnienia i obowiązki pracodawcy w postępowaniu dotyczącym wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania określono również w powołanym wyżej rozporządzeniu, na co wskazuje § 6 ust. 5 pkt 1, § 8 ust. 3 pkt 2 oraz § 8 ust. 4.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszym sprawie, przedstawione wyżej regulacje wskazują, że pracodawca posiada przymiot strony w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie bądź odmowa stwierdzenia choroby zawodowej pracownika. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2007r., II OSK 1744/06, LEX nr 344603 oraz z dnia 14 lipca 2009r., II OSK 190/09 niepubl.)
W konsekwencji powyższych ustaleń przymiot strony będzie przysługiwał pracodawcy również w postępowaniu wznowionym na art. 145 a kpa, jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie.
W związku z powyższym, rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie merytoryczne odniesienie się do zarzutów odwołania złożonego przez skarżącą Spółkę z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w obecnym, zmienionym stanie prawnym.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji.