Spis treści ustawy
Art. 48a ustawa o pomocy społecznej
Aktualne brzmienie
Art. 48a.
1.Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego schronienia w noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych albo schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi.
2.Schronisko dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, które podpisały kontrakt socjalny, całodobowe, tymczasowe schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmacnianie aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.
2a.Przyznanie osobie bezdomnej tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych przez gminę miejsca jej pobytu, na podstawie art. 101 ust. 3, nie wymaga podpisania przez osobę bezdomną kontraktu socjalnego.
2b.Schronisko dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi zapewnia osobom bezdomnym, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, ale nie wymagają usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, zakład opiekuńczo-leczniczy lub zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, tymczasowe schronienie wraz z usługami opiekuńczymi oraz usługami ukierunkowanymi na wzmacnianie aktywności społecznej, w miarę możliwości wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.
2c.W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom bezdomnym, o których mowa w ust. 2b, zapewnia się posiłek lub całodzienne wyżywienie, świadczone w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi.
2d.W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się przyznanie tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi osobom bezdomnym, które posiadają decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej, przez okres oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej, jednak niedłużej niż przez 4 miesiące.
2e.Jeżeli w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi są przewidziane miejsca dla osób niewymagających usług opiekuńczych, osobie bezdomnej zdolnej do samoobsługi i niewymagającej usług opiekuńczych może być przyznane tymczasowe schronienie w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. W takim przypadku świadczenie usług osobom bezdomnym zdolnym do samoobsługi i niewymagającym usług opiekuńczych następuje z zastosowaniem przepisów ust. 2, 2a i 2g oraz standardów przewidzianych dla schronisk dla osób bezdomnych.
2f.W schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi mogą przebywać jedynie osoby na podstawie decyzji o przyznaniu tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi albo decyzji o przyznaniu tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych, wydanej przez gminę.
2g.Do wykonywania czynności w zakresie usług świadczonych w schronisku dla osób bezdomnych zatrudnia się:
1)pracowników socjalnych;
2)opiekunów posiadających:
a)wykształcenie zasadnicze branżowe lub zasadnicze zawodowe, co najmniej roczne doświadczenie w pracy z osobami bezdomnymi oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy lub
b)wykształcenie co najmniej średnie lub średnie branżowe oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
2h.Do wykonywania czynności w zakresie usług świadczonych w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi zatrudnia się:
1)pracowników socjalnych;
2)opiekunów posiadających:
a)kwalifikacje do wykonywania zawodu pielęgniarki, ratownika medycznego, opiekuna w domu pomocy społecznej, opiekuna osoby starszej, asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, opiekuna medycznego lub
b)co najmniej wykształcenie zasadnicze branżowe lub zasadnicze zawodowe, udokumentowane co najmniej roczne doświadczenie zawodowe polegające na świadczeniu usług opiekuńczych osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
3.Noclegownia zapewnia schronienie osobom bezdomnym, świadcząc tymczasową pomoc w postaci miejsca noclegowego, w ramach której umożliwia spędzenie nocy w warunkach gwarantujących ochronę życia i zdrowia.
3a.Do wykonywania czynności w zakresie usług świadczonych w noclegowni zatrudnia się osoby, które posiadają:
1)wykształcenie zasadnicze branżowe lub zasadnicze zawodowe, co najmniej roczne doświadczenie w pracy z osobami bezdomnymi oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy lub
2)wykształcenie co najmniej średnie lub średnie branżowe oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
4.Tymczasowe schronienie może być udzielone również w formie ogrzewalni, która umożliwia interwencyjny, bezpieczny pobyt w ogrzewanych pomieszczeniach wyposażonych co najmniej w miejsca siedzące.
4a.Do wykonywania czynności w zakresie usług świadczonych w ogrzewalni zatrudnia się osoby, które spełniają wymogi, o których mowa w ust. 3a.
5.W noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych, ogrzewalni mogą przebywać osoby zdolne do samoobsługi, których stan zdrowia nie zagraża zdrowiu i życiu innych osób przebywających w placówce.
5a.W schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi mogą przebywać osoby, których stan zdrowia nie zagraża zdrowiu i życiu innych osób przebywających w placówce.
6.W noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych oraz schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi nie mogą przebywać osoby będące pod wpływem alkoholu lub pod wpływem substancji psychoaktywnych.
7.W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się przebywanie w noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych oraz schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi osób pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych.
8.Pomoc przyznawana w formie tymczasowego schronienia w ogrzewalni lub noclegowni nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz wydania decyzji administracyjnej, a wydatki poniesione za udzieloną pomoc nie podlegają zwrotowi.
8a.Noclegownia, schronisko dla osób bezdomnych, schronisko dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalnia, w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych związanych z udzielaniem schronienia, powinny spełniać minimalne standardy podstawowych usług i minimalne standardy obiektów, w tym w zakresie odpowiednich warunków higienicznych i sanitarnych oraz odpowiednich warunków do odpoczynku, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 14.
9.W sytuacji kryzysowej występującej na skalę masową przyznanie tymczasowego schronienia może nastąpić z pominięciem standardów, o których mowa w ust. 8a, oraz w innej formie niż określona w ust. 1.
10.Poniesione wydatki na świadczenia w postaci schronienia w ogrzewalni lub noclegowni udzielone na podstawie art. 101 ust. 3 nie podlegają zwrotowi przez gminę właściwą ze względu na miejsce zamieszkania albo miejsce ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.
11.Wojewoda prowadzi rejestr miejsc, w których gmina udziela tymczasowego schronienia w schroniskach dla osób bezdomnych, schroniskach dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi, noclegowniach oraz ogrzewalniach.
11a.Rejestr zawiera:
1)wykaz miejsc, w których gmina udziela tymczasowego schronienia – adres, formę i nazwę placówki, pod którą jest ona prowadzona;
2)dane identyfikacyjne podmiotu prowadzącego placówkę, jeżeli podmiotem prowadzącym placówkę nie jest gmina zgłaszająca, w tym:
a)nazwę i adres siedziby podmiotu prowadzącego placówkę,
b)formę organizacyjno-prawną podmiotu prowadzącego placówkę;
3)liczbę miejsc w poszczególnych formach placówek;
4)w przypadku miejsc w placówce, które gmina prowadzi dla innej gminy na podstawie zawartego porozumienia, dane identyfikujące gminę, z którą zawarto porozumienie, oraz liczbę miejsc w placówce, których dotyczy porozumienie.
11b.Zgłoszenia do rejestru dokonuje gmina:
1)prowadząca placówkę;
2)zlecająca na podstawie art. 25 ust. 1 zadanie prowadzenia placówki;
3)która zawarła umowę z podmiotem niepublicznym na zakup usługi udzielenia tymczasowego schronienia w odpowiedniej formie, w placówce prowadzonej przez podmiot niepubliczny.
11c.Gmina zgłasza wojewodzie wszelkie zmiany danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania.
11d.Wojewoda na bieżąco aktualizuje zgłoszone dane w rejestrze.
12.Rejestr jest jawny.
13.Dane z rejestru udostępnia się na stronie internetowej urzędu wojewódzkiego.
14.Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)minimalny standard podstawowych usług świadczonych w noclegowniach, schroniskach dla osób bezdomnych, schroniskach dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalniach,
2)minimalny standard obiektów, w których mieszczą się noclegownie, schroniska dla osób bezdomnych, schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalnie
–kierując się potrzebą zapewnienia osobom bezdomnym kierowanym do tych placówek właściwego wsparcia.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 29.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 6 pkt 6 definicjakontrakt socjalny – pisemną umowę zawartą z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życi…
- art. 6 pkt 8 definicjaosoba bezdomna – osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a …
- art. 53 ust. 16 definicjaWojewoda właściwy ze względu na miejsce położenia mieszkania prowadzi rejestr mieszkań treningowych i wspomaganych prowadzonych przez gminę, powiat lub na ich zlecenie, zwany dalej „rejestrem”, w celu usprawnienia udziel…
- art. 89 ust. 1 definicjaWysokość pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz wartość pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej ustala się od kwoty 1647 zł, zwanej dalej „podstawą”.
- art. 101 ust. 3 odesłanieW przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarny…
- art. 25 ust. 1 odesłanieOrgany administracji rządowej i samorządowej, zwane dalej „organami”, mogą zlecać realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania organiz…
Orzeczenia i interpretacje 14
Powołują ten przepis: 14 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Olsztynie z 7 listopada 2023 r., II SA/Ol 536/23
- Wyrok WSA w Poznaniu z 21 lipca 2022 r., II SA/Po 56/22
- Wyrok WSA w Szczecinie z 1 lipca 2021 r., II SA/Sz 911/20
- Postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r., I OW 107/20
- Wyrok WSA w Łodzi z 24 września 2020 r., II SA/Łd 119/20
- Wyrok WSA w Olsztynie z 13 lutego 2020 r., II SA/Ol 774/19
- Wyrok WSA w Olsztynie z 19 grudnia 2019 r., II SA/Ol 773/19
- Wyrok WSA w Olsztynie z 19 grudnia 2019 r., II SA/Ol 775/19
- Postanowienie NSA z 29 października 2019 r., I OW 65/19
- Wyrok WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2018 r., I SA/Po 784/18
Wszystkie (14) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
4 brzmień, obecne od 30.05.2021
… okres oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej, jednak nie dłużejniedłużejniż przez 4 miesiące.
2e. Jeżeli w schronisku dla osób bezdomnych z … zatrudnia się:
1) pracowników socjalnych;
2) opiekunów posiadających:
a) wykształcenie zasadnicze branżowe lub zasadnicze zawodowe, co najmniej roczne doświadczenie w pracy z osobami bezdomnymi oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy lub
b) wykształcenie co najmniejśrednie lub średnie branżowe oraz ukończone szkolenie z zakresu … niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, opiekuna medycznego lub
b) co najmniej wykształcenie zasadnicze branżowe lub zasadnicze zawodowe,udokumentowane co najmniej roczne doświadczenie …
… pracowników socjalnych;
2) opiekunów posiadających co najmniej wykształcenie średnie wykształcenielub średnie branżoweoraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
2h. … w noclegowni zatrudnia się osoby, które posiadają co najmniejwykształcenie średnie wykształcenielub średnie branżoweoraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
4. … w ogrzewalni zatrudnia się osoby, które posiadają co najmniejwykształcenie średnie wykształcenielub średnie branżowe oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
5. W …
… albo miejsce ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.
11. [brzmienie nieustalone]
11. Wojewoda prowadzi rejestr miejsc, w których gmina udziela tymczasowego schronienia w schroniskach dla osób bezdomnych, schroniskach dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi, noclegowniach oraz ogrzewalniach.
11a. Rejestr zawiera:
1) wykaz miejsc, w których gmina udziela … aktualizuje zgłoszone dane w rejestrze.
12. Rejestr jest jawny.13. [brzmienie nieustalone]
13. Dane z rejestru udostępnia się na stronie internetowej urzędu wojewódzkiego.
14. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w …
Odsyłają tu 9
- ustawa o pomocy społecznej art. 101 ust. 4
- rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu wprowadzania ograniczeń w poborze gazu ziemnego § 4 ust. 1 pkt 5 do art. 48a ust. 3, art. 48a ust. 4
- Prawo energetyczne art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. d tiret trzecie do art. 48a ust. 3, art. 48a ust. 4
- ustawa o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych art. 2 pkt 3 do art. 48a ust. 2, art. 48a ust. 2b
- ustawa o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych art. 2 pkt 3a do art. 48a ust. 4
- ustawa o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych art. 4 ust. 2 do art. 48a ust. 14
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. c do art. 48a ust. 3, art. 48a ust. 4
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu art. 1 pkt 1 tiret trzecie do art. 48a ust. 3, art. 48a ust. 4
- ustawa o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023-2025 art. 2 pkt 2 lit. e tiret trzecie do art. 48a ust. 3, art. 48a ust. 4
Odsyła do 10
- ustawa o pomocy społecznej art. 101 ust. 3 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 48a ust. 2b odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 48a ust. 2 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 48a ust. 2a odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 48a ust. 2g odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 48a ust. 3a odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 48a ust. 14 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 48a ust. 8a odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 48a ust. 1 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 25 ust. 1 odesłanie