Spis treści ustawy
Art. 53 ustawa o pomocy społecznej
Aktualne brzmienie
Art. 53.
1.Osobie pełnoletniej, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie bezdomnej, osobie opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, okręgowy ośrodek wychowawczy, zakład poprawczy, schronisko dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, może być przyznane wsparcie w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym.
2.Mieszkania, o których mowa w ust. 1, są formą pomocy społecznej przygotowującą, przy wsparciu specjalistów, osoby w nich przebywające do prowadzenia niezależnego życia lub wspierającą te osoby w codziennym funkcjonowaniu.
2)organizację pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzące działalność w zakresie pomocy społecznej, pieczy zastępczej lub integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym – na zasadach określonych w art. 25.
4.W mieszkaniu treningowym świadczy się usługi bytowe, pracę socjalną oraz naukę w obszarze rozwijania lub utrwalania niezależności, sprawności w zakresie samoobsługi, pełnienia ról społecznych w integracji ze społecznością lokalną, w celu umożliwienia prowadzenia niezależnego życia.
5.W mieszkaniu wspomaganym świadczy się usługi bytowe, pracę socjalną oraz pomoc w wykonywaniu czynności niezbędnych w codziennym funkcjonowaniu i realizacji kontaktów społecznych, w celu utrzymania lub rozwijania niezależności osoby na poziomie jej psychofizycznych możliwości.
6.Mieszkanie wspomagane jest przeznaczone w szczególności dla:
1)osoby niepełnosprawnej, w tym osoby niepełnosprawnej fizycznie lub osoby z zaburzeniami psychicznymi;
2)osoby w podeszłym wieku lub przewlekle chorej.
7.Mieszkania treningowe i wspomagane powinny spełniać minimalne standardy usług i minimalne standardy pomieszczeń, w tym w zakresie odpowiedniej powierzchni użytkowej, warunków mieszkalnych i sanitarnych oraz wyposażenia, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 24.
8.Wsparcie w mieszkaniu treningowym jest przyznawane na czas określony.
9.Wsparcie w mieszkaniu wspomaganym jest przyznawane na czas określony, a w przypadku osób, które posiadają orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a także w szczególnie uzasadnionych przypadkach w stosunku do innych osób – może zostać przyznane na czas nieokreślony.
10.Udzielenie wsparcia w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym prowadzonym przez gminę albo powiat, inne niż gmina albo powiat właściwe do wydania decyzji, o której mowa w ust. 11, albo na ich zlecenie jest możliwe po zawarciu porozumienia między gminą kierującą albo powiatem kierującym z gminą prowadzącą albo powiatem prowadzącym mieszkanie treningowe lub wspomagane lub zlecającymi ich prowadzenie.
10a.W przypadku mieszkańca domu pomocy społecznej, który w celu przygotowania do prowadzenia niezależnego życia rezygnuje z pobytu w domu, gminą kierującą tego mieszkańca do mieszkania treningowego lub wspomaganego, przez okres 3 lat od daty uchylenia decyzji kierującej do domu pomocy społecznej, jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej.
11.Podstawą przyznania wsparcia w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym jest decyzja, wydawana po dokonaniu ustaleń między podmiotem kierującym do tej formy wsparcia, podmiotem prowadzącym mieszkanie treningowe lub wspomagane oraz osobą ubiegającą się o pobyt w tym mieszkaniu lub jej przedstawicielem ustawowym, zwanych dalej „kontraktem mieszkaniowym”.
12.Kontrakt mieszkaniowy ma formę pisemną i obejmuje:
1)cel pobytu;
2)okres pobytu;
3)rodzaj i zakres świadczonego wsparcia;
4)odpłatność osoby korzystającej ze wsparcia;
5)poziom partycypacji w kosztach udzielonego wsparcia przez podmiot kierujący do tej formy wsparcia, jeżeli nie jest to podmiot prowadzący mieszkanie treningowe lub wspomagane lub zlecający ich prowadzenie;
6)uprawnienia osoby korzystającej ze wsparcia, w tym prawa do prywatności i intymności, indywidualizacji i dostosowania do potrzeb pomocy, wyborów i samostanowienia, a także włączenia społecznego;
7)sposób zgłaszania planowanej nieobecności w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym;
8)zobowiązanie się osoby ubiegającej się o pobyt w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym do przestrzegania regulaminu pobytu w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym;
9)zasady i sposób realizacji programu usamodzielniania osoby korzystającej ze wsparcia; w przypadku gdy stan osoby wskazuje na brak możliwości usamodzielnienia, programu usamodzielnienia nie sporządza się;
12a.Odpłatność, o której mowa w ust. 12 pkt 4, mieszkańca domu pomocy społecznej, o którym mowa w ust. 10a, nie może być wyższa niż 30 % dochodu tej osoby.
12b.Różnicę pomiędzy odpłatnością, o której mowa w ust. 12 pkt 4, mieszkańca domu pomocy społecznej, o którym mowa w ust. 10a, korzystającego ze wsparcia w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym, a kosztem pobytu w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym, pokrywa gmina kierująca do domu pomocy społecznej.
13.Kwalifikacja osoby ubiegającej się o pobyt w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym odbywa się na podstawie dokumentów potwierdzających spełnianie przesłanek, o których mowa w ust. 1. Rodzinnego wywiadu środowiskowego nie przeprowadza się.
14.Wsparcie świadczone w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym nie stanowi zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób lub rodzin.
15.Korzystanie ze wsparcia w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym prowadzonym przez podmioty inne niż gmina, powiat lub na ich zlecenie odbywa się na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą korzystającą z pobytu w takim mieszkaniu lub jej przedstawicielem ustawowym. W tym przypadku nie stosuje się przepisów ust. 8–14.
16.Wojewoda właściwy ze względu na miejsce położenia mieszkania prowadzi rejestr mieszkań treningowych i wspomaganych prowadzonych przez gminę, powiat lub na ich zlecenie, zwany dalej „rejestrem”, w celu usprawnienia udzielania świadczeń z pomocy społecznej oraz upowszechnienia informacji o prowadzonych mieszkaniach treningowych i wspomaganych.
17.Rejestr zawiera:
1)rodzaj mieszkania treningowego lub wspomaganego i nazwę, pod którą jest ono prowadzone;
2)dane identyfikujące gminę lub powiat zlecające prowadzenie mieszkania treningowego lub wspomaganego;
3)dane identyfikacyjne podmiotu prowadzącego mieszkanie treningowe lub wspomagane:
a)nazwę i adres siedziby,
b)formę organizacyjno-prawną;
4)liczbę miejsc w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym;
5)w przypadku mieszkania treningowego lub wspomaganego, w którym przebywają osoby skierowane na podstawie zawartego porozumienia, o którym mowa w ust. 10 – dane identyfikujące gminę lub powiat, z którymi zawarto porozumienie, oraz liczbę miejsc w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym, których dotyczy porozumienie.
18.Zgłoszenia do rejestru dokonuje podmiot prowadzący mieszkanie treningowe lub wspomagane.
19.Podmiot prowadzący mieszkanie treningowe lub wspomagane zgłasza wojewodzie wszelkie zmiany danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania.
20.Wojewoda na bieżąco aktualizuje zgłoszone dane w rejestrze.
21.Rejestr jest jawny. Dane z rejestru udostępnia się na stronie internetowej urzędu wojewódzkiego.
22.Organizacja pozarządowa, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3 tej ustawy prowadzące mieszkania treningowe lub wspomagane, z wyłączeniem trybu określonego w art. 25, zgłaszają fakt prowadzenia takiego mieszkania wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce położenia tego mieszkania.
23.Listę mieszkań, o których mowa w ust. 22, wojewoda publikuje na stronie internetowej urzędu wojewódzkiego w celu upowszechnienia informacji o tych mieszkaniach. Lista zawiera dane, o których mowa w ust. 17 pkt 1, 3 i 4.
24.Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)minimalne standardy usług świadczonych w mieszkaniach treningowych lub wspomaganych,
2)minimalne standardy pomieszczeń w mieszkaniach treningowych lub wspomaganych
–kierując się potrzebą zapewnienia właściwych usług i wsparcia oraz uwzględniając indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne osób korzystających ze wsparcia w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 29.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Ważne pojęcia
Ten przepis definiuje: kontraktem mieszkaniowym, rejestrem
Powiązane przepisy
- art. 6 pkt 5 definicjajednostka organizacyjna pomocy społecznej – regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych – w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy spo…
- art. 6 pkt 8 definicjaosoba bezdomna – osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a …
- art. 6 pkt 12 definicjapraca socjalna – działalność zawodową mającą na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie waru…
- art. 6 pkt 14 definicjarodzina – osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące;
- art. 55 ust. 1 definicjaDom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim przebywających, zwanych dale…
- art. 89 ust. 1 definicjaWysokość pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz wartość pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej ustala się od kwoty 1647 zł, zwanej dalej „podstawą”.
- art. 134n ust. 1 pkt 1 definicjapełni funkcję instytucji zarządzającej Programem dotyczącym zwalczania deprywacji materialnej, zwanym dalej „Programem”, w rozumieniu art. 72 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwc…
- ustawa o cudzoziemcach art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c odesłaniew związku z nadaniem mu statusu uchodźcy,
- ustawa o cudzoziemcach art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. d odesłaniew związku z udzieleniem mu ochrony uzupełniającej,
- ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie art. 3 ust. 2 odesłanieOrganizacjami pozarządowymi są:
- ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie art. 3 ust. 3 odesłanieDziałalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez:
- art. 25 odesłanieOrgany administracji rządowej i samorządowej, zwane dalej „organami”, mogą zlecać realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania organiz…
Rozporządzenia wydane na podstawie tego przepisu
1
Orzeczenia i interpretacje 36
Powołują ten przepis: 13 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 23 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Kielcach z 30 października 2024 r., II SA/Ke 437/24
- Wyrok NSA z 14 marca 2024 r., I OSK 314/23
- Wyrok WSA w Gliwicach z 5 marca 2024 r., III SA/Gl 864/23
- Postanowienie NSA z 18 stycznia 2024 r., I OW 172/23
- Wyrok WSA w Gliwicach z 22 listopada 2022 r., II SA/Gl 1198/22
- Wyrok NSA z 23 lutego 2022 r., I OSK 939/21
- Uchwała NSA z 8 listopada 2021 r., I OPS 2/21
- Wyrok SR w Kędzierzynie-Koźlu z 22 października 2021 r., I C 1064/20
- Wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2021 r., II SA/Po 212/20
- Postanowienie SR w Brodnicy z 9 grudnia 2019 r., III RNs 100/19
Wszystkie (36) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 1.11.2023
Art. 53.
1. Osobie pełnoletniej, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiufunkcjonowaniu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie bezdomnej, osobie opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o … 2013 r. o cudzoziemcach, może być przyznane wsparcie w mieszkaniuchronionymtreningowym lub wspomaganym.
2. Mieszkanie chronione jestMieszkania, o których mowa w ust. 1, są formą pomocy społecznej przygotowującąpod opieką, przy wsparciu specjalistów, osoby tamw nich przebywające do prowadzenia samodz …
… prowadzone przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy społecznej lub organizację pożytku publicznegopodmiot uprawnionyi w zależności od celu udzielania wsparcia prowadzone jest jako … pomocy społecznej prowadzącej mieszkanie chronione luborganizacji pożytku publicznego prowadzącejpodmiotu uprawnionego prowadzącego mieszkanie chronione a osobą ubiegającą się o skierowanie do …
Art. 53.
1. Osobie pełnoletniej, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, … i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy,okręgowy ośrodek wychowawczy, zakład poprawczy, schroniskodla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w … c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, może byćprzyznany pobytprzyznane wsparcie w mieszkaniu chronionym.
2. Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą pod opieką specjalistów osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobytwspomagającą te osoby w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielne …
… osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej rodzinępieczę zastępczą, placówkę opiekuńczo -wychowawcząw rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym.
2. Mieszkanie …
… organizacyjną pomocy społecznej lub organizację pożytku publicznego.
4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj i zakres wsparcia świadczonego w mieszkaniach chronionych, warunki kierowania i pobytu w mieszkaniach chronionych, kierując się potrzebą zapewnienia właściwego wsparcia osobom kierowanym do mieszkania chronionego.
Art. 53.
1. [brzmienie nieustalone]
1. Osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej rodzinę zastępczą, placówkę opiekuńczo -wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym.
2. Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą …
Art. 53.
1. Osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej rodzinę zastępczą, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, uchodźcy, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym.
1. [brzmienie nieustalone]
2. Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą … być prowadzone przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy społecznej lub organizację pożytku publicznego.
Odsyłają tu 5
- Prawo energetyczne art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. d tiret trzynaste
- ustawa o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych art. 2 pkt 4
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. m
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu art. 1 pkt 1 tiret trzynaste
- ustawa o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023-2025 art. 2 pkt 2 lit. e tiret 18
Odsyła do 25
- ustawa o cudzoziemcach art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c odesłanie
- ustawa o cudzoziemcach art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. d odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 1 odesłanie
- ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie art. 3 ust. 2 odesłanie
- ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie art. 3 ust. 3 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 25 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 24 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 11 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 12 pkt 6 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 12 pkt 4 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 10a odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 8 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 10 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 22 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 17 pkt 1 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 17 pkt 3 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 17 pkt 4 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 12 pkt 7 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 12 pkt 8 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 9 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 12 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 12a odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 12b odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 13 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 53 ust. 14 odesłanie