Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Wróć do art. 26e
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 5

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 5 listopada 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.802.2026.3.PS

Interpretacja aktualnaStanowisko prawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaMożliwości skorzystania z ulgi badawczo-rozwojowej.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z ulgi badawczo-rozwojowej, o której mowa w art. 26e ustawy jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

25 września 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 29 października 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca jest wpisany na listę (...)i prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w formie kancelarii (...). Dochody Wnioskodawcy są opodatkowane podatkiem liniowym, o którym mowa w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca będzie czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca nie posiada i nie będzie posiadał statusu centrum badawczo-rozwojowego, nie będzie prowadził działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, nie będzie posiadał wyodrębnionego działu badawczo-rozwojowego ani zatrudnionych pracowników. Prace opisane poniżej będzie wykonywał samodzielnie, z możliwością korzystania z usług pomocniczych, jeżeli okaże się to niezbędne. 1. ZAŁOŻENIA PROJEKTU Wnioskodawca zamierza samodzielnie zaprojektować, zbudować, skonfigurować i wdrożyć na własne potrzeby, w ramach infrastruktury kancelarii, zintegrowane narzędzie informatyczne wspierające wykonywanie czynności związanych z obsługą prawną klientów, dalej jako „Projekt” albo „System”.

Sprzęt i oprogramowanie objęte opisem nie zostały jeszcze nabyte. Prace zostaną rozpoczęte po przygotowaniu podstawowych założeń technicznych i organizacyjnych. Podstawowym założeniem Projektu jest stworzenie środowiska umożliwiającego wykorzystanie modeli sztucznej inteligencji do pracy na dokumentach kancelarii przy zachowaniu kontroli Wnioskodawcy nad miejscem ich przechowywania i przetwarzania. W szczególności (...), bez konieczności przekazywania ich do publicznie dostępnych modeli językowych lub zewnętrznych usług sztucznej inteligencji działających w modelu chmurowym. System będzie rozwijany etapowo.

W pierwszym etapie celem Wnioskodawcy będzie przede wszystkim uruchomienie lokalnego środowiska sprzętowego i programowego pozwalającego na bezpieczną pracę z modelami językowymi na danych znajdujących się pod kontrolą kancelarii – co wymaga m.in. zakupu odpowiedniego sprzętu z wystarczającą mocą obliczeniową oraz podjęcia działań związanych z zainstalowaniem modelu językowego oraz integracją baz danych. W ramach takiego projektu Wnioskodawca może tworzyć oprogramowanie z wykorzystaniem narzędzi AI, które będą funkcjonalnie sprężone z całym Systemem. Dalsze funkcjonalności będą rozwijane w zależności od rzeczywistych potrzeb kancelarii oraz wyników kolejnych etapów prac i testów.

2. ARCHITEKTURA SYSTEMU System ma być oparty na architekturze (...). Model językowy nie będzie zatem generował odpowiedzi wyłącznie na podstawie informacji zapisanych w jego parametrach. Przed wygenerowaniem odpowiedzi System będzie wyszukiwał fragmenty dokumentów mające znaczenie dla zadanego pytania, a następnie przekazywał je do kontekstu modelu. Odpowiedź będzie mogła być generowana z uwzględnieniem treści odnalezionych dokumentów oraz ze wskazaniem źródeł wykorzystanych do jej przygotowania. Celem takiego rozwiązania będzie umożliwienie pracy modelu na konkretnych dokumentach i danych wykorzystywanych w kancelarii, a nie wyłącznie na ogólnej wiedzy modelu.

Na obecnym etapie nie są przesądzone wszystkie szczegółowe rozwiązania programistyczne, modele językowe, bazy danych ani sposób konfiguracji poszczególnych elementów Systemu. Będą one dobierane i testowane w toku realizacji Projektu. W toku prac Wnioskodawca będzie dobierał i testował w szczególności (...). Dobór tych elementów będzie następował na podstawie wyników testów wydajnościowych i jakościowych, obejmujących w szczególności trafność wyszukiwania, jakość generowanych odpowiedzi, prawidłowość wskazywania źródeł, wykorzystanie pamięci oraz szybkość działania Systemu.

3. WARSTWA DANYCH Wnioskodawca zakłada, że System będzie docelowo umożliwiał przetwarzanie dwóch rozdzielonych kategorii zbiorów danych. Pierwszą kategorię będą stanowiły publicznie dostępne źródła prawa i orzecznictwa, w szczególności akty normatywne, orzeczenia sądów powszechnych i administracyjnych, interpretacje indywidualne oraz akty prawa Unii Europejskiej, pozyskiwane z publicznych systemów informacji prawnej, repozytoriów orzeczeń, baz interpretacji podatkowych oraz baz prawa Unii Europejskiej.

Drugą kategorię będą stanowiły dane własne kancelarii, w szczególności dokumentacja prowadzonych spraw, pisma procesowe, umowy, opinie, dokumenty przekazane przez klientów oraz inne materiały związane ze świadczeniem pomocy prawnej. Zbiory zawierające dane klientów mają pozostawać rozdzielone od zbiorów obejmujących publiczne źródła prawa i orzecznictwa. Wraz z rozwojem Systemu przewiduje się również możliwość różnicowania dostępu do danych własnych kancelarii z uwzględnieniem klienta, sprawy lub innego przyjętego sposobu organizacji danych.

W ramach Projektu, w zakresie uzasadnionym potrzebami Systemu i wynikami kolejnych etapów prac, mogą zostać podjęte prace dotyczące pozyskiwania, porządkowania, przetwarzania oraz indeksowania danych. W zależności od potrzeb ujawnionych w toku realizacji Projektu prace te mogą obejmować w szczególności konwersję dokumentów pomiędzy różnymi formatami, rozpoznawanie tekstu przy wykorzystaniu (...) w odniesieniu do dokumentów skanowanych oraz opracowanie mechanizmów dotyczących aktualizacji danych, identyfikacji błędów i duplikatów oraz przygotowania dokumentów do indeksowania.

Rozważany sposób podziału dokumentów na fragmenty przeznaczone do wyszukiwania może uwzględniać strukturę dokumentów prawnych, w tym takie jednostki redakcyjne jak artykuł, paragraf, ustęp, punkt lub inne logicznie wyodrębnione części dokumentu. Szczegółowy sposób segmentacji dokumentów, wielkość fragmentów oraz sposób przekazywania kontekstu do modelu językowego zostaną ustalone na podstawie wyników testów. W odniesieniu do publicznych źródeł prawa możliwe jest również opracowanie mechanizmu uwzględniającego zmiany stanu prawnego i pozwalającego na ustalanie albo odtwarzanie brzmienia określonych przepisów na wskazany dzień.

Jeżeli okaże się to przydatne dla funkcjonowania Systemu, dokumenty mogą zostać uzupełnione o dodatkowe metadane, w szczególności sygnaturę, datę dokumentu, oznaczenie sądu lub organu, rodzaj dokumentu oraz informacje dotyczące powołanych w nim przepisów prawa. Wnioskodawca planuje przetestować i, jeżeli wyniki tych prac będą odpowiednie, wdrożyć indeks wektorowy oraz indeks tekstowy, a także wyszukiwanie hybrydowe łączące wyszukiwanie semantyczne i leksykalne. 4. WARSTWA MODELOWA Wnioskodawca zamierza dobrać i skonfigurować model językowy przeznaczony do lokalnego uruchamiania na posiadanym sprzęcie. W toku prac będzie testowana między innymi (...).

Wnioskodawca zamierza także dobrać modele służące do tworzenia reprezentacji wektorowych dokumentów, tzw. (...). W ramach Projektu mają zostać opracowane mechanizmy ograniczające generowanie odpowiedzi nieznajdujących oparcia w dokumentach odnalezionych przez System. Jednym z założeń będzie możliwość wskazywania źródeł wykorzystanych przy generowaniu odpowiedzi. Wnioskodawca planuje również przygotowanie własnego zbioru pytań kontrolnych i wzorcowych odpowiedzi, który będzie służył do oceny jakości działania Systemu, w tym trafności wyszukiwania dokumentów, jakości generowanych odpowiedzi i prawidłowości wskazywania źródeł.

5. WARSTWA SPRZĘTOWA W pierwszym etapie Wnioskodawca planuje nabyć jedną lokalną stację obliczeniową oraz ewentualnie w przyszłości o serwer plików. System będzie przeznaczony uruchamiania modeli językowych, w celu integrowania danych z pozostałych komponentów Systemu. Koszty nie zostaną Wnioskodawcy zwrócone ani odliczone na innej podstawie, i koszt ten będzie odpowiednio wyodrębniony z zgodnie z art. 24a ust. 1b ustawy o PIT jako koszt prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej. Lokalna stacja obliczeniowa jak i pozostałe komponenty będą ewidencjonowane jako środek trwały. Wnioskodawca będzie dokonywał odpisów amortyzacyjnych na właściwych zasadach.

Stacja będzie stanowiła podstawowe środowisko obliczeniowe Projektu i jednocześnie, na początkowym etapie, lokalne miejsce przechowywania danych niezbędnych do jego funkcjonowania – bez niej nie jest możliwe stworzenie Projektu, a następnie w związku z rozwojem, poszerzenie stacji o serwer plików. Istotnym parametrem urządzenia (stacji obliczeniowej) będzie ilość pamięci dostępnej dla układu obliczeniowego, ponieważ możliwość uruchamiania modeli językowych o określonej wielkości zależy w znacznym stopniu od ilości pamięci dostępnej dla modelu. Wnioskodawca rozważa wykorzystanie kompaktowej stacji obliczeniowej (...).

W takiej architekturze procesor i układ graficzny korzystają ze wspólnej puli pamięci o dużej przepustowości, co może pozwolić na lokalne uruchamianie modeli wymagających większej ilości pamięci niż dostępna w typowych konsumenckich kartach graficznych. Parametry urządzenia zostaną ostatecznie dobrane przed jego nabyciem z uwzględnieniem dostępnych na rynku rozwiązań oraz potrzeb Projektu. (...). Potrzeba jego zastosowania może pojawić się dopiero w przyszłości wraz ze zwiększeniem ilości dokumentów przetwarzanych przez System, rozszerzeniem zakresu jego wykorzystania albo potrzebą stworzenia odrębnego centralnego repozytorium danych kancelarii.

Jeżeli dalszy rozwój Projektu uzasadni takie rozwiązanie, Wnioskodawca może w przyszłości nabyć i podłączyć do infrastruktury kancelarii (...). Urządzenie takie mogłoby pełnić funkcję lokalnego repozytorium danych i współpracować ze stacją obliczeniową przez zabezpieczoną sieć wewnętrzną. Na urządzeniu (...) mogłyby być w przyszłości przechowywane w szczególności dokumenty kancelarii, zbiory źródłowe, indeksy, bazy danych oraz kopie zapasowe. Stacja obliczeniowa ma zostać dobrana w sposób umożliwiający jej późniejszą integrację z tego rodzaju lokalnym magazynem danych.

Ewentualne nabycie (...) będzie stanowiło późniejszy etap rozbudowy infrastruktury i na obecnym etapie nie jest warunkiem uruchomienia Projektu. Celem pierwszego etapu będzie zatem utworzenie jednej samodzielnej, lokalnej stacji AI, która umożliwi Wnioskodawcy rozpoczęcie prac nad Systemem bez konieczności budowania od razu rozbudowanej infrastruktury serwerowej. Stacja obliczeniowa będzie wykorzystywana na potrzeby Projektu. Jeżeli jej wykorzystanie miałoby w przyszłości charakter mieszany, rozliczenie kosztów będzie następowało w zakresie odpowiadającym wykorzystaniu związanym z Projektem.

6. BEZPIECZEŃSTWO I TAJEMNICA ZAWODOWA Jednym z podstawowych założeń determinujących sposób budowy Systemu jest obowiązek zachowania przez Wnioskodawcę tajemnicy zawodowej (...). Z tego względu zasadnicze operacje wykonywane na dokumentach klientów mają być realizowane lokalnie na urządzeniach pozostających pod kontrolą Wnioskodawcy. Model językowy wykorzystywany do analizy dokumentacji klientów ma być uruchamiany lokalnie, na stacji obliczeniowej znajdującej się w infrastrukturze kancelarii. Powyższe rozwiązanie pozwoli na korzystanie bez przekazywana do zewnętrznych dostawców publicznych modeli językowych lub usług AI w celu wykonania podstawowych funkcji Systemu.

Założenie lokalnego przetwarzania danych wynika przede wszystkim z charakteru informacji przetwarzanych przez kancelarię oraz potrzeby zachowania kontroli nad sposobem i miejscem ich przetwarzania. Na początkowym etapie dane będą przechowywane na lokalnym nośniku stacji obliczeniowej. Przewiduje się zastosowanie zabezpieczeń odpowiednich do charakteru danych, w szczególności mechanizmów kontroli dostępu oraz szyfrowania danych przechowywanych na urządzeniu.

Sposób połączenia Systemu z Internetem będzie konfigurowany w taki sposób, aby korzystanie z dostępu do sieci, w szczególności w celu pobierania oprogramowania, aktualizacji albo publicznych źródeł prawa, nie powodowało automatycznego przekazywania dokumentów klientów do zewnętrznych usług AI. Wnioskodawca może w przyszłości rozbudować System o odrębne (...) oraz dalsze elementy zabezpieczonej infrastruktury sieciowej. Jeżeli wraz z rozwojem kancelarii pojawi się potrzeba korzystania z Systemu poza miejscem, w którym znajduje się stacja obliczeniowa, Wnioskodawca rozważa także wdrożenie rozwiązania umożliwiającego zabezpieczony dostęp zdalny.

Założeniem takiego rozwiązania będzie umożliwienie Wnioskodawcy zdalnego korzystania ze stacji znajdującej się w kancelarii bez przenoszenia zasadniczego środowiska przetwarzania dokumentów do publicznej infrastruktury chmurowej i bez konieczności przechowywania dokumentacji klientów na zewnętrznych serwerach. 7. SPOSÓB PROWADZENIA PRAC Wnioskodawca będzie prowadził prace samodzielnie, w sposób zaplanowany i etapowy.

Prace będą obejmowały w szczególności analizę wymagań, przygotowanie i konfigurację środowiska sprzętowego, przygotowanie warstwy danych, konfigurację modeli i pozostałych komponentów warstwy AI, budowę mechanizmów wyszukiwania, integrację poszczególnych elementów Systemu, testy jakości odpowiedzi oraz dalsze prace iteracyjne. Wnioskodawca zamierza prowadzić dokumentację wykonywanych prac, obejmującą w szczególności historię zmian kodu i konfiguracji, informacje dotyczące przeprowadzonych testów oraz wyniki kolejnych etapów prac. Projekt będzie miał charakter iteracyjny.

Na etapie rozpoczęcia prac nie będą znane ostateczne parametry Systemu, w szczególności jakość i trafność odpowiedzi generowanych przez model, skuteczność wyszukiwania dokumentów, optymalny sposób segmentacji danych, długość kontekstu, wydajność poszczególnych modeli ani ostateczna konfiguracja programowa. Wyniki kolejnych etapów będą wpływały na decyzje dotyczące dalszej architektury Systemu i sposobu realizacji następnych prac. Poza zakresem prac objętych Projektem pozostaną czynności o charakterze rutynowym związane z bieżącym administrowaniem i utrzymaniem gotowego Systemu po jego wdrożeniu.

W uzupełnieniu wniosku z 29 października 2026 r. wskazano, że przedmiotem wniosku są łącznie prace dotyczące innowacji procesowej i produktowej, tj.: zaprojektowanie i zbudowanie Systemu oraz opracowanie wchodzących w jego skład metod pozyskiwania, porządkowania, przetwarzania i indeksowania danych. Z pierwszego etapu wnioskiem objęte są testy oraz dobór modeli i parametrów w uruchomionym środowisku. Sam zakup sprzętu i instalacja standardowego oprogramowania mają charakter przygotowawczy. Wnioskiem nie jest objęte utrzymanie Systemu po wdrożeniu. Sprzęt jest elementem niezbędnym do przeprowadzenia prac.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca potwierdził, że prowadzone prace w ramach Projektu będącego przedmiotem wniosku będą wyrazem własnej twórczości intelektualnej, będą posiadać charakter kreatywny, nowatorski i nadmienił, że System nie zostanie wytworzony przez AI. Wnioskodawca będzie pomocniczo korzystał z asystentów programistycznych opartych na modelach językowych (...), obsługiwanych poleceniami w języku naturalnym. Wnioskodawca potwierdził też, że przy wybranych fragmentach kodu i konfiguracji zamierza korzystać z AI, tj. (...). Wnioskodawca określa zadanie, ocenia otrzymaną propozycję, poprawia ją albo odrzuca.

AI może proponować fragmenty kodu, warianty struktury bazy danych i skrypty testowe. O architekturze, strukturze danych, kryteriach oceny i wyborze wariantu decyduje Wnioskodawca; on też weryfikuje kod i integruje komponenty. Zbiór pytań kontrolnych i wzorcowych odpowiedzi Wnioskodawca przygotuje samodzielnie. Twórczość polega na opracowaniu rozwiązań, które nie są z góry dane. Etapy Projektu: (...) Na rynku dostępne są komercyjne narzędzia AI dla prawników, udostępniane w formie płatnego dostępu. Działają one zazwyczaj w chmurze dostawcy, więc dokumenty kancelarii trafiają na zewnętrzne serwery. W ocenie Wnioskodawcy nie daje to wystarczającej kontroli nad danymi objętymi tajemnicą zawodową.

Narzędzia te różnią się też między sobą zakresem danych i sposobem działania, a użytkownik nie ma wpływu na ich budowę. Wnioskodawca nie zamierza dostosowywać żadnego z nich. Zamierza opracować własny System, działający lokalnie i zbudowany od początku pod potrzeby kancelarii, z elementami wskazanymi powyżej. W skali działalności Wnioskodawcy jest to rozwiązanie nowe – które pozwoli na uniezależnienie się od zewnętrznych komercyjnych dostawców oprogramowania tego typu i pozwoli na zabezpieczenie danych objętych tajemnicą zawodową.

W uzupełnieniu wniosku wyjaśnił Pan też, że: (...) Wnioskodawca potwierdził, że prowadzone prace w ramach Projektu będą podejmowane w sposób uporządkowany, zaplanowany, metodyczny, według pewnego systemu, na podstawie przygotowanego harmonogramu prac z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia nadmieniając, że prace będą prowadzone według przyjętego planu, etapami, z opracowaniem i przetestowaniem poszczególnych funkcjonalności przed przejściem do kolejnego etapu. Cel: lokalne narzędzie do pracy modeli językowych na dokumentach kancelarii bez przekazywania ich do zewnętrznych usług AI. Cele szczegółowe odpowiadają etapom przedstawionym powyżej i będą mierzone na zbiorze kontrolnym.

Finansowanie: środki własne. Prace nie zostały rozpoczęte, więc żaden cel nie został jeszcze osiągnięty. Zasoby: Wnioskodawca osobiście (ewentualnie usługi pomocnicze), stacja obliczeniowa i oprogramowanie, środki własne, być może usługodawcy zewnętrzni (niezaliczani jako koszty kwalifikowane). Wnioskodawca potwierdził, że zamierza opracować harmonogram przed rozpoczęciem prac, w podziale na etapy wskazane powyżej. Harmonogram może być aktualizowany zależnie od wyników kolejnych etapów oraz potrzeb Kancelarii.

Wnioskodawca potwierdził, że prowadzone prace w ramach Projektu będącego przedmiotem wniosku będą obejmować prace empiryczne lub teoretyczne i będą prowadzone w odpowiednich warunkach (w odpowiednim środowisku), w oparciu o określoną metodę działań, w odpowiedniej próbie, będą uwzględniały stopień powtarzalność wyników, będą odpowiednio zarejestrowane lub opisane. Wnioskodawca nadmienił, że w toku prac będzie sprawdzał na stacji obliczeniowej działanie poszczególnych rozwiązań, np. (...). Będzie oceniał uzyskane wyniki i na tej podstawie wybierał rozwiązania do dalszych prac.

Prace te są częścią prac rozwojowych i będą prowadzone samodzielnie, a nie na podstawie umowy lub porozumienia z podmiotem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wnioskodawca potwierdził, że prowadzone prace w ramach Projektu będącego przedmiotem wniosku będą obejmować pozyskanie nowej wiedzy i umiejętności (opartych na wiedzy i doświadczeniu) dla opracowania nowego produktu, procesu lub usług i wprowadzenia znaczących ulepszenia do już istniejących. Wnioskodawca nadmienił, że będzie nabywał, łączył i wykorzystywał dostępną wiedzę z zakresu informatyki, w tym dotyczącą (...).

Celem jest zaprojektowanie i stworzenie nowego narzędzia, czyli Systemu opisanego we wniosku. Na jego podstawie powstanie nowy sposób pracy z dokumentami w kancelarii, który pozwoli korzystać z AI przy ograniczeniu ryzyka dla tajemnicy zawodowej i danych klientów. Przed rozpoczęciem Projektu Wnioskodawca dysponuje wiedzą prawniczą i doświadczeniem (...), w tym znajomością budowy aktów prawnych i orzeczeń, poglądów doktryny, potrzeb organizacyjnych kancelarii (...), wymogów tajemnicy zawodowej oraz pracy kancelarii z dokumentami.

Ma też wiedzę o sprzęcie komputerowym i oprogramowaniu, zdobytą w toku prowadzenia działalności, oraz doświadczenie w korzystaniu z dostępnych narzędzi AI, w tym modeli językowych. Wiedza ta nie obejmuje sposobu zbudowania narzędzia opisanego we wniosku. Wnioskodawca potwierdził, że ww. wiedzę wykorzysta i rozwinie w ramach Projektu. Nowa wiedza ma dotyczyć konfiguracji modeli AI do pracy z polskimi tekstami prawnymi w środowisku lokalnym, bez korzystania z oprogramowania w modelu (...). Ma też dotyczyć tworzenia oprogramowania dostosowanego do potrzeb organizacyjnych kancelarii, w szczególności w zakresie przetwarzania danych.

Wiedza będzie dotyczyć dziedziny nauk inżynieryjno-technicznych (dyscyplina informatyka techniczna i telekomunikacja) oraz dziedziny nauk ścisłych i przyrodniczych (dyscyplina informatyka), a pomocniczo dziedziny nauk społecznych (dyscyplina nauki prawne).

Wnioskodawca potwierdził, że w ramach Projektu będącego przedmiotem wniosku będzie łączyć i kształtować istniejącą wiedzę prawniczą (systematyka aktów, powoływanie przepisów, zmiany stanu prawnego, tajemnica zawodowa), zostanie ona połączona z wiedzą informatyczną (przetwarzanie języka naturalnego, wyszukiwanie informacji, modele językowe), a efektem będzie System, w szczególności sposób segmentacji i opisu dokumentów, mechanizm wyszukiwania i wskazywania źródeł oraz zbiór kontrolny.

W okresie, którego dotyczy wniosek, Wnioskodawca nie będzie korzystać ze zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 63a i 63b ustawy o PIT, Za koszty kwalifikowane Wnioskodawca zamierza uznać wyłącznie wydatki/odpisy amortyzacyjne wyłącznie w tej części i w tym okresie, w której (w którym) służą działalności związanej z tworzeniem Projektu będącego przedmiotem wniosku. Koszty mające stanowić koszty kwalifikowane ulgi B+R stanowić będą koszty uzyskania przychodów w roku/latach podatkowych, za który/które mają podlegać odliczeniu w ramach ulgi badawczo-rozwojowej.

W okresie, którego dotyczy wniosek Wnioskodawca nie będzie posiadać statusu centrum badawczo-rozwojowego, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.

Pytania

1. Czy prace, które Wnioskodawca zamierza podjąć w ramach Projektu, opisane w zdarzeniu przyszłym, stanowić będą działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 w zw. z art. 5a pkt 40 ustawy o PIT? 2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie 1, czy odpisy amortyzacyjne od lokalnej stacji obliczeniowej, stanowiącej środek trwały wykorzystywany w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, będą stanowiły koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 26e ust. 3 ustawy o PIT?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1) Zdaniem Wnioskodawcy, prace planowane w ramach Projektu stanowić będą działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 w zw. z art. 5a pkt 40 ustawy o PIT. Ad 2) Zdaniem Wnioskodawcy odpisy amortyzacyjne od komponentów Systemu, stanowiących środek trwały wykorzystywany w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, będą stanowiły koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 26e ust. 3 ustawy o PIT.

UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCY DZIAŁALNOŚĆ BADAWCZO-ROZWOJOWA Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych działalność badawczo-rozwojowa oznacza „działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań”. Art. 5a pkt 40 ustawy o PIT odsyła w zakresie znaczenia prac rozwojowych do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Art. 4 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że „prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń”. Definicja działalności badawczo-rozwojowej ma charakter funkcjonalny i obejmuje zarówno komponent poznawczy, jak i wdrożeniowy.

Zakres prac rozwojowych ujęto szeroko obejmuje on nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie wiedzy oraz umiejętności, z wykorzystaniem narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do projektowania i tworzenia nowych albo zmienionych produktów, procesów i usług. Nie jest zatem ograniczony do produktów przeznaczonych do sprzedaży. Wykorzystanie Systemu wyłącznie na własne potrzeby kancelarii nie wyłącza kwalifikacji prac jako rozwojowych. Kwalifikacja prac jako działalności badawczo-rozwojowej należy do organu interpretacyjnego, który nie może przerzucać ciężaru wykładni tego pojęcia na Wnioskodawcę ani wymagać podania tej oceny jako elementu stanu faktycznego.

Wnioskodawca dostrzega stanowisko, zgodnie z którym ulga na działalność badawczo-rozwojową nie znajduje zastosowania do nabycia i wdrożenia gotowego oprogramowania służącego wyłącznie wewnętrznym potrzebom podatnika, jeżeli nie służy ono projektowaniu ani tworzeniu nowych produktów, procesów lub usług. Twórczość Twórczość oznacza powstanie nowego wytworu intelektu, odróżniającego się choćby w minimalnym stopniu od dotychczasowych rozwiązań; stopień nowości nie ma znaczenia, o ile rezultat nie jest wyłącznie odtwórczy. Wystarczająca jest twórczość na skalę przedsiębiorstwa podatnika, przy czym z zakresu prac rozwojowych wyłączone są czynności odtwórcze i powtarzalne.

Takie rozumienie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. I SA/Łd 836/23 wskazał, że: aby daną działalność uznać za działalność badawczo-rozwojową muszą być spełnione wynikające z tych przepisów warunki, tj. działalność musi mieć następujące cechy: twórczy charakter, nastawienie na poszerzanie i zdobywanie wiedzy, innowacyjność, brak rutynowości i określony cel. Twórczy charakter działalności oznacza działania nakierowane na tworzenie nowych, oryginalnych, często unikatowych produktów, rozwiązań czy usług. Nie może ona polegać na działaniach odtwórczych, powtarzalnych.

Działalność powinna być podejmowana w systematyczny sposób, co oznacza nie tylko bieżące prowadzenie prac badawczo-rozwojowych rozpoczętych w przeszłości, ale również rozpoczęcie działań badawczo-rozwojowych, przy jednoczesnym założeniu, że podatnik w przyszłości będzie dalej podejmował i realizował prace tego rodzaju. Działalność taka nie może być incydentalna, powinna cechować się regularnością. Efektem prac powinno być zwiększenie zasobów wiedzy lub wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych produktów i zastosowań.

Nadto, działalność ta powinna cechować się dążeniem do określonego celu, powinna być nakierowana na zwiększenie zasobów wiedzy oraz ich wykorzystanie do tworzenia nowych rozwiązań, produktów czy zastosowań.

Poprzez prowadzenie działań badawczo-rozwojowych powinno uzyskać się wiedzę, nowe umiejętności, które mogą zostać wykorzystane w bieżących lub przyszłych projektach” Podobnie Objaśnienia podatkowe Ministra Finansów z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczące preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej, w zakresie wspólnej dla IP Box i ulgi B+R definicji działalności badawczo-rozwojowej, wskazują, że twórczość oznacza działalność, której rezultat jest odpowiednio ustalony, ma charakter indywidualny, nie jest wynikiem wyłącznie mechanicznych działań, lecz kreatywnych procesów myślowych, oraz ma charakter oryginalny.

Objaśnienia wskazują także, że dla działalności badawczo-rozwojowej wystarczające może być działanie twórcze na skalę przedsiębiorstwa, polegające na opracowaniu nowych lub ulepszonych produktów, procesów albo usług, nawet gdy podobne rozwiązanie opracował wcześniej inny podmiot.

Jak natomiast wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt II FSK 192/23: „Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Cechą tych prac jest zatem ich twórczy charakter, czyli uzyskanie wyniku, prowadzącego do uzyskania produktu, procesu, usługi znacząco odbiegającego od dotychczasowych procesów produkcyjnych, wykonywanych produktów, świadczonych usług”. Planowane przez Wnioskodawcę prace spełniają powyższe kryteria.

Wnioskodawca samodzielnie zaprojektuje architekturę Systemu opartą na połączeniu lokalnie uruchamianego modelu językowego (...), dobierze i przetestuje jego poszczególne komponenty (...), opracuje sposób segmentacji dokumentów uwzględniający strukturę dokumentów prawnych, przygotuje procesy pozyskiwania, porządkowania i indeksowania danych, opracuje mechanizmy ograniczające generowanie odpowiedzi nieznajdujących oparcia w dokumentach oraz przygotuje własny zbiór pytań kontrolnych i wzorcowych odpowiedzi służący ocenie jakości działania Systemu.

Rezultatem tych prac będzie rozwiązanie o charakterze indywidualnym, dostosowane do specyfiki kancelarii (...), w tym do obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej, a nie efekt mechanicznego odtworzenia istniejącego rozwiązania. W skali działalności Wnioskodawcy będzie to rozwiązanie nowe, znacząco odbiegające od dotychczasowego sposobu świadczenia usług, który nie obejmował możliwości pracy modeli sztucznej inteligencji na dokumentach kancelarii przy zachowaniu pełnej kontroli nad miejscem ich przetwarzania.

Wnioskodawca dostrzega stanowisko, zgodnie z którym ulga na działalność badawczo-rozwojową nie znajduje zastosowania do nabycia i wdrożenia gotowego oprogramowania służącego wyłącznie wewnętrznym potrzebom podatnika, jeżeli nie służy ono projektowaniu ani tworzeniu nowych produktów, procesów lub usług. Stanowisko to nie odnosi się jednak do sytuacji Wnioskodawcy. Przedmiotem Projektu nie jest zakup i uruchomienie gotowego, kompletnego oprogramowania, lecz zaprojektowanie, zbudowanie i zintegrowanie nowego Systemu z wielu komponentów, których dobór, konfiguracja i sposób współdziałania nie są z góry określone i zostaną ustalone dopiero w wyniku testów.

System ma przy tym służyć tworzeniu nowego procesu świadczenia usług pomocy prawnej. Oprogramowanie tworzone z wykorzystaniem narzędzi AI W ramach prac Wnioskodawca będzie tworzył także oprogramowanie z wykorzystaniem publicznie dostępnych narzędzi AI. Nie pozbawia to prac twórczego charakteru. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 13 marca 2024 r., sygn. I SA/Gl 1185/23, wytworzenie oprogramowania jest wynikiem „wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań”. Wystarczy więc element nowości zastosowania oprogramowania w rezultacie pracy twórczej Wnioskodawcy, podjętej przy wykorzystaniu zasobów już dostępnej wiedzy.

Efekt ten nie musi mieć charakteru „nowej wiedzy” w znaczeniu odkryć naukowych. Narzędzia AI będą pełniły w tym zakresie funkcję pomocniczą, analogiczną do innych narzędzi programistycznych, natomiast o założeniach, architekturze, funkcjonalności tworzonego kodu, jego weryfikacji i integracji z pozostałymi elementami Systemu decydować będzie Wnioskodawca. Niepewność rezultatu i brak rutynowości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. I SA/Bd 480/25, wskazał, że: „Działalność badawcza i rozwojowa wiąże się z niepewnością co do przyszłego rezultatu.

Na początku projektu nie można bowiem dokładnie określić efektu końcowego ani poniesionego kosztu, jak i przeznaczonego czasu w związku z założonymi celami projektu, jego ogólnym kierunkiem i zamierzonym efektem”. Taka niepewność cechuje Projekt Wnioskodawcy. Wnioskodawca zna cel prac, którym jest utworzenie lokalnego narzędzia umożliwiającego pracę modeli językowych na dokumentach kancelarii, nie wie jednak, jaki ostateczny rezultat zostanie osiągnięty ani jaki kształt przyjmą poszczególne elementy Systemu.

Na etapie rozpoczęcia prac nie będą znane ostateczne parametry Systemu, w szczególności jakość i trafność odpowiedzi, skuteczność wyszukiwania, optymalna segmentacja danych, wydajność modeli ani końcowa konfiguracja programowa i sprzętowa. Rezultat nie będzie zatem z góry przewidywalny, a jego osiągnięcie będzie wymagało testów, pomiarów i iteracyjnego opracowywania korekt. Pomocniczo odpowiada to kryteriom wskazywanym w Podręczniku Frascati 2015: nowatorstwu, twórczości, nieprzewidywalności, metodyczności oraz możliwości przeniesienia lub odtworzenia rezultatów. Planowane prace nie będą stanowiły rutynowych ani okresowych zmian.

Wymagać będą samodzielnego doboru architektury, przygotowania procesów danych, konfiguracji modeli, budowy testów oraz iteracyjnego rozwiązywania problemów dotyczących jakości, szybkości i trafności odpowiedzi. Z zakresu wniosku wyłączone zostały czynności bieżącego administrowania i utrzymania Systemu po wdrożeniu, w tym rutynowe aktualizacje i zwykła obsługa.

Systematyczność prac i zwiększenie zasobów wiedzy Prace będą prowadzone w sposób zaplanowany i etapowy, obejmujący analizę wymagań, przygotowanie środowiska sprzętowego, przygotowanie warstwy danych, konfigurację modeli, budowę mechanizmów wyszukiwania, integrację komponentów oraz testy jakości, a wyniki kolejnych etapów będą determinowały dalsze decyzje dotyczące architektury Systemu. System ma być rozwijany dalej w zależności od potrzeb kancelarii, co oznacza, że prace nie będą miały charakteru incydentalnego.

Okoliczność, że Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność, nie zatrudnia pracowników i nie posiada wyodrębnionego działu badawczo-rozwojowego, nie stoi na przeszkodzie uznaniu prac za systematyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku, sygn. I SA/Gd 758/23, podkreślił, że możliwość korzystania z ulgi nie jest zastrzeżona dla podmiotów o rozbudowanej infrastrukturze organizacyjnej, a systematyczność należy oceniać z uwzględnieniem charakteru i skali działalności.

W ramach Projektu Wnioskodawca wykorzysta dostępną wiedzę techniczną i prawniczą oraz pozyska nową wiedzę praktyczną w toku testów i pomiarów, dotyczącą w szczególności doboru i konfiguracji modeli dla języka polskiego i terminologii prawniczej, sposobu segmentacji dokumentów prawnych oraz metod oceny jakości odpowiedzi. Rezultatem będzie nowe zastosowanie w postaci lokalnego narzędzia przetwarzającego dokumentację prawną.

Mając na uwadze powyższe, planowane przez Wnioskodawcę prace spełniają wszystkie przesłanki uznania ich za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PIT, w postaci prac rozwojowych, o których mowa w art. 5a pkt 40 ustawy o PIT w związku z art. 4 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Prace będą miały charakter twórczy, będą prowadzone w sposób systematyczny, będą ukierunkowane na zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań i nie będą stanowiły rutynowych ani okresowych zmian.

Zgodnie z art. 26e ust. 1 ustawy o PIT podatnik uzyskujący przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej odlicza od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 lub art. 30c ust. 2 tej ustawy, koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową (koszty kwalifikowane). Ulga przysługuje zatem także podatnikom opodatkowanym podatkiem liniowym. Zgodnie z art. 26e ust. 3 ustawy o PIT kosztami kwalifikowanymi są odpisy amortyzacyjne od środków trwałych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej. Z tej kategorii wyłączone są odpisy od samochodów osobowych, budynków, lokali i budowli.

Stacja obliczeniowa oraz pozostałe komponenty zostaną wprowadzone do ewidencji środków trwałych, a odpisy od niej będą stanowiły koszty uzyskania przychodów. Stacja nie należy do kategorii wyłączonych z art. 26e ust. 3 ustawy o PIT. Będzie ona podstawowym środowiskiem obliczeniowym Projektu, służącym do uruchamiania i testowania modeli, indeksowania danych oraz przeprowadzania testów wydajnościowych i jakościowych. Bez niej prowadzenie prac nie byłoby możliwe. Koszty nie zostaną Wnioskodawcy zwrócone ani odliczone na innej podstawie. Zostaną wyodrębnione w ewidencji, o której mowa w art. 24a ust. 1b ustawy o PIT.

Za koszt kwalifikowany Wnioskodawca uzna wyłącznie odpisy dokonywane w okresie wykorzystywania stacji w działalności badawczo-rozwojowej. W razie wykorzystania mieszanego uzna tylko tę część odpisów, która odpowiada wykorzystaniu stacji w Projekcie, ustaloną według udokumentowanego klucza. W konsekwencji odpisy amortyzacyjne od stacji obliczeniowej będą stanowiły koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 26e ust. 3 ustawy o PIT, w zakresie i w okresie jej wykorzystywania w działalności badawczo-rozwojowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 26e ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Podatnik uzyskujący przychody ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 odlicza od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 lub art. 30c ust. 2, koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej „kosztami kwalifikowanymi”. Kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3. Przepis ten normuje tzw. ulgę badawczo-rozwojową (ulgę B+R).

Jest ona szczególnym instrumentem, którego celem jest zachęcanie podatników prowadzących działalność gospodarczą do podejmowania działań o charakterze badawczo-rozwojowym. Ma to wpływać na innowacyjność oferowanych przez nich produktów, usług lub procesów realizowanych w ich przedsiębiorstwach. W dalszej perspektywie ulga badawczo-rozwojowa ma służyć wzrostowi nowoczesności, innowacyjności i konkurencyjności gospodarki. Mechanizm ulgi sprowadza się do możliwości odliczenia od podstawy opodatkowania określonej wartości wskazanych rodzajowo kosztów uzyskania przychodów dotyczących działalności badawczo-rozwojowej (kosztów kwalifikowanych).

Mając na względzie wysokie koszty działań o charakterze badawczo-rozwojowym ustawodawca zdecydował o możliwości „dwukrotnego” uwzględnienia wartości tych kosztów w rachunku podatkowym podatnika – raz jako kosztów uzyskania przychodów i ponownie jako odliczenia od podstawy obliczenia podatku.

Pojęcie działalności gospodarczej W odniesieniu do pierwszej z ww. przesłanek należy wskazać, że pozarolnicza działalność gospodarcza w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to: działalność zarobkowa: a) wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa, b) polegająca na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, c) polegająca na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych - prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy, za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności, 2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności, 3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej Definicje ustawowe Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej - oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Stosownie do art. 5a pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć jest w niej mowa o badaniach naukowych – oznacza to: a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), a więc: prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne; b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli: prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.

Pracami rozwojowymi, o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych są natomiast – zgodnie z art. 5a pkt 40 tej ustawy – prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli: działalność obejmująca nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Łącząc te elementy można stwierdzić, że działalnością badawczo-rozwojową jest działalność twórcza obejmująca: · badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a więc prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne; lub · badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń; lub · prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli działalność obejmująca nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń, · podejmowana w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Twórczy charakter działalności badawczo-rozwojowej Działalność badawczo-rozwojowa musi być działalnością twórczą. Twórczy to „mający na celu tworzenie”. Synonimy pojęcia twórczy (pomysł, praca) to „konstruktywny, kreatywny, kreacyjny, kreatorski, koncepcyjny”. Należy przy tym zwrócić uwagę na różnicę znaczeniową pojęcia „tworzyć” – określające czynność, której istotą jest element kreacyjny i „wytwarzać”, czyli „zrobić, wyprodukować coś”. Wytwarzanie także prowadzi do powstania rzeczy lub praw, ale nie ma w sobie indywidualnego elementu kreacyjnego – jest to proces wymagający wiedzy i umiejętności, ale nie prowadzi do powstania efektów niepowtarzalnych.

Jak wynika z Objaśnień podatkowych z 15 lipca 2019 r. dotyczących co prawda innej ulgi podatkowej, tj. ulgi IP Box, na potrzeby definicji działalności badawczo-rozwojowej wskazuje się, że: Pierwszym i zarazem najszerszym kryterium uznania działalności podatnika za działalność badawczo-rozwojową, jest jej twórczy charakter (…) na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej, w stopniu minimalnym, wystarczające jest działanie twórcze na skalę przedsiębiorstwa, tzn. przedsiębiorca we własnym zakresie (w ramach prowadzonych prac badawczo-rozwojowych) opracowuje nowe lub ulepszone produkty, procesy, usługi, nawet jeżeli podobne rozwiązanie zostało już opracowane przez inny podmiot.

Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.

Badania podstawowe Działalność badawczo-rozwojowa może obejmować badania podstawowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a więc: · prace empiryczne – czyli prace doświadczalne; lub · prace teoretyczne – czyli oparte na teorii naukowej, a nie na doświadczeniu; mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne. Co istotne, aby prowadzone przez podmiot działania miały status badań podstawowych w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym muszą być prowadzone z zachowaniem odpowiednich standardów. Nie każde przeprowadzone doświadczenie jest badaniem podstawowym.

Prace empiryczne muszą być prowadzone w odpowiednich warunkach (w odpowiednim środowisku), w oparciu o określoną metodę działań. Powinny być przeprowadzone w odpowiedniej próbie, uwzględniać stopień powtarzalność wyników. Prace te powinny być odpowiednio zarejestrowane lub opisane. Szczegółowe standardy prowadzenia prac empirycznych są uzależnione od przedmiotu badania. Podobnie, nie każde rozważania prowadzone w oparciu o teorie naukowe będą miały status prac teoretycznych w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Prace teoretyczne w rozumieniu tej ustawy także muszą spełniać określone standardy, w tym dotyczące metodologii badan naukowych, komparatystyki, zasad wnioskowania.

Badania aplikacyjne Działalność badawczo-rozwojowa może również obejmować badania aplikacyjne w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń. Aplikacja to m.in. „zastosowanie czegoś w praktyce”. Przedmiotem badań aplikacyjnych jest więc pozyskanie nowej wiedzy i umiejętności (opartych na wiedzy i doświadczeniu) dla potrzeb praktyki produkcyjnej lub usługowej w określonym zakresie.

Podmiot podejmujący prace aplikacyjne – mając wiedzę o określonych produktach, procesach lub usługach (ich cechach, wadach) – podejmuje działalność badawczą, której celem jest zdobycie nowej wiedzy i umiejętności po to, aby: · opracować nowe produkty, procesy lub usługi lub · wprowadzić znaczące ulepszenia do istniejących produktów, procesów lub usług. „Nowy” to „niedawno zrobiony, nabyty lub właśnie powstały, założony”, „taki, który zajął miejsce poprzedniego”, „spotykany po raz pierwszy, dopiero co poznany lub będący od niedawna w jakimś środowisku”, „od niedawna istniejący, właśnie wynaleziony”.

Celem prac aplikacyjnych jest zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności – czyli takiej wiedzy i takich umiejętności, których podmiot prowadzący prace (pomimo bycia specjalistą w danej dziedzinie) wcześniej nie posiadał. Nowym produktem, procesem lub usługą może być: · produkt, proces lub usługa, które nie istniały wcześniej, czyli takie, które zostały opracowane po raz pierwszy w wyniku badan aplikacyjnych; · produkt, proces lub usługi, które istniały już jako rodzaj produktu, procesu lub usługi, ale w wyniku badań aplikacyjnych opracowano ich nową koncepcję. Ulepszenie natomiast to „to, co usprawniło funkcjonowanie czegoś”.

Ulepszać to „zmienić coś tak, żeby stało się bardziej użyteczne lub funkcjonalne”. Celem prac aplikacyjnych dotyczących istniejących produktów, procesów lub usług nie są jakiekolwiek ulepszenia, ale ulepszenia znaczące – czyli mające duże znaczenie, dużą wagę, istotne z punktu widzenia funkcji i dotychczasowych cech ulepszanych produktów, procesów lub usług. Jednocześnie jednak skala zmian wprowadzonych do produktu, procesu lub usługi nie powoduje, że mówimy o nowym produkcie, procesie lub usłudze, ale o produkcie, procesie lub usłudze znacząco ulepszonych. Analogicznie jak w przypadku badań podstawowych, także badania aplikacyjne muszą być prowadzone z zachowaniem odpowiednich standardów.

Prace rozwojowe Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, tj. obejmują: · nabycie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności; · łączenie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności; · kształtowanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności; i · wykorzystanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności. Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin.

Prace te obejmują kolejno: · nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej; · łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzą wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badan rozwojowych; · kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych; · wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.

Co istotne, całość ww. czynności służy: · planowaniu produkcji [innowacja procesowa] oraz · projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług [innowacja produktowa]. Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.

Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.

Systematyczność i cele działalności badawczo-rozwojowej Działalność badawczo-rozwojowa jest podejmowana: · w sposób systematyczny, · w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Pojęcie „systematyczny” – w odniesieniu do procesów oznacza „zachodzący stale od dłuższego czasu”; w odniesieniu do działań oznacza „prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; planowy, metodyczny”. Z uwagi na charakter działań, jakie obejmuje działalność badawczo-rozwojowa, pojęcia systematyczności tych działań nie należy ograniczać wyłącznie do ich zwykłego organizacyjnego uporządkowania i częstotliwości podejmowanych czynności.

Znaczenie pojęcia „systematyczności” będzie także wynikową przedmiotu prowadzonych działań (badań naukowych lub prac rozwojowych) – musi uwzględniać specyfikę podejmowanych badań lub prac. Pomocnym dla spełnienia kryterium systematyczności może być ustalenie: · wstępnych celów poszczególnych projektów badawczo-rozwojowych; · źródeł finansowania zaplanowanych prac oraz · osiągniętych celów poszczególnych projektów badawczo-rozwojowych, · zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych służących ich osiągnięciu · harmonogramów związanych z prowadzonymi pracami. Celem działalności badawczo-rozwojowej jest: zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Punktem wyjściowym dla działalności badawczo-rozwojowej jest więc posiadanie pewnego poziomu (określonych zasobów) wiedzy w konkretnym temacie. Aby stwierdzić, czy podjęte działania prowadzą do zwiększenia poziomu wiedzy oraz służą wykorzystywaniu zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań koniecznym jest określenie poziomu wiedzy „wyjściowej” i „wyjściowego” stanu wykorzystywania zasobów wiedzy, „wyjściowego” stanu jej zastosowań. Bez takiego nakreślenia „punktu wyjścia” dla działalności badawczo-rozwojowej nie da się nakreślić celów podejmowanych działań.

Należy uwzględnić zatem, że głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmują szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu. (zobacz: 3.2.1.3 Objaśnienia w zakresie IP BOX – Zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystania jej do tworzenia nowych zastosowań”).

Istotnym jest więc między innymi to: · jakimi zasobami wiedzy podatnik dysponował przed rozpoczęciem realizacji projektu badawczo-rozwojowego; · jaki rodzaj wiedzy podlegał następnie selekcji, wykorzystaniu i rozwijaniu pod względem przydatności do realizacji tego projektu.

Ocena charakteru Pana działalności Jak wynika z wniosku, jest Pan osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i zamierza Pan samodzielnie zaprojektować, zbudować, skonfigurować i wdrożyć na własne potrzeby, w ramach infrastruktury własnej kancelarii, zintegrowane narzędzie informatyczne wspierające wykonywanie czynności związanych z obsługą prawną klientów, dalej jako „Projekt” albo „System”. będzie Pan wykonywał samodzielnie, z możliwością korzystania z usług pomocniczych, jeżeli okaże się to niezbędne.

Podstawowym założeniem Projektu jest stworzenie środowiska umożliwiającego wykorzystanie modeli sztucznej inteligencji do pracy na dokumentach kancelarii przy zachowaniu Pana kontroli nad miejscem ich przechowywania i przetwarzania. W szczególności (...), bez konieczności przekazywania ich do publicznie dostępnych modeli językowych lub zewnętrznych usług sztucznej inteligencji działających w modelu chmurowym. System będzie rozwijany etapowo.

W pierwszym etapie Pana celem będzie przede wszystkim uruchomienie lokalnego środowiska sprzętowego i programowego pozwalającego na bezpieczną pracę z modelami językowymi na danych znajdujących się pod kontrolą kancelarii – co wymaga m.in. zakupu odpowiedniego sprzętu z wystarczającą mocą obliczeniową oraz podjęcia działań związanych z zainstalowaniem modelu językowego oraz integracją baz danych. Dalsze funkcjonalności będą rozwijane w zależności od rzeczywistych potrzeb kancelarii oraz wyników kolejnych etapów prac i testów.

Celem pierwszego etapu będzie zatem utworzenie jednej samodzielnej, lokalnej stacji AI, która umożliwi rozpoczęcie prac nad Systemem bez konieczności budowania od razu rozbudowanej infrastruktury serwerowej. Twórczy charakter planowanych przez Pan prac Jak wynika z wniosku, System ma być oparty na architekturze stanowiącej połączenie lokalnie uruchamianego modelu językowego z warstwą wyszukiwania informacji w indeksowanych zbiorach danych. Model językowy nie będzie generował odpowiedzi wyłącznie na podstawie informacji zapisanych w jego parametrach.

Przed wygenerowaniem odpowiedzi System będzie wyszukiwał fragmenty dokumentów mające znaczenie dla zadanego pytania, a następnie przekazywał je do kontekstu modelu. Odpowiedź będzie mogła być generowana z uwzględnieniem treści odnalezionych dokumentów oraz ze wskazaniem źródeł wykorzystanych do jej przygotowania. Celem takiego rozwiązania będzie umożliwienie pracy modelu na konkretnych dokumentach i danych wykorzystywanych w kancelarii, a nie wyłącznie na ogólnej wiedzy modelu. W toku prac będzie Pan dobierał i testował w szczególności (...). W toku prac będzie testowana między innymi (...). Zamierza Pan też dobrać modele służące do tworzenia reprezentacji wektorowych dokumentów, tzw. (...).

W uzupełnieniu wniosku potwierdził Pan, że prowadzone prace w ramach Projektu będącego przedmiotem wniosku będą wyrazem własnej twórczości intelektualnej, będą posiadać charakter kreatywny, nowatorski i nadmienił Pan, że System nie zostanie wytworzony przez AI. O ile będzie Pan pomocniczo korzystał z asystentów programistycznych opartych na modelach językowych, a przy wybranych fragmentach kodu i konfiguracji zamierza Pan korzystać z AI, tj. (...), to Pan określać będzie zadanie, oceniać otrzymaną propozycję, poprawiać ją albo odrzucać. AI może proponować fragmenty kodu, warianty struktury bazy danych i skrypty testowe.

O architekturze, strukturze danych, kryteriach oceny i wyborze wariantu decydować będzie wyłącznie Pan i Pan będzie też weryfikować kod i integrować komponenty. Zbiór pytań kontrolnych i wzorcowych odpowiedzi przygotuje Pan samodzielnie. Jak wyjaśnił Pan w uzupełnieniu wniosku, twórczość polegać będzie na opracowaniu rozwiązań, które nie są z góry znane. Na rynku dostępne są komercyjne narzędzia AI dla prawników, udostępniane w formie płatnego dostępu. Działają one zazwyczaj w chmurze dostawcy, więc dokumenty kancelarii trafiają na zewnętrzne serwery. W Pana ocenie nie daje to wystarczającej kontroli nad danymi objętymi tajemnicą zawodową.

Narzędzia te różnią się też między sobą zakresem danych i sposobem działania, a użytkownik nie ma wpływu na ich budowę. Nie zamierza Pan jednak dostosowywać żadnego z nich. Zamierza Pan opracować własny System, działający lokalnie i zbudowany od podstaw na potrzeby Pana kancelarii. W skali Pana działalności jest to rozwiązanie nowe – które pozwoli na uniezależnienie się od zewnętrznych komercyjnych dostawców oprogramowania tego typu i pozwoli na zabezpieczenie danych objętych tajemnicą zawodową.

Reasumując, z Pana wniosku wynika, że samodzielnie zaprojektuje Pan architekturę Systemu opartą na połączeniu lokalnie uruchamianego modelu językowego (...), dobierze i przetestuje jego poszczególne komponenty (...), opracuje sposób segmentacji dokumentów uwzględniający strukturę dokumentów prawnych, przygotuje procesy pozyskiwania, porządkowania i indeksowania danych, opracuje mechanizmy ograniczające generowanie odpowiedzi nieznajdujących oparcia w dokumentach oraz przygotuje własny zbiór pytań kontrolnych i wzorcowych odpowiedzi służący ocenie jakości działania Systemu.

Rezultatem tych prac będzie rozwiązanie o charakterze indywidualnym, dostosowane do specyfiki kancelarii (...), w tym do obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej, a nie efekt mechanicznego odtworzenia istniejącego rozwiązania. Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że prace w ramach opisanego we wniosku Projektu nosić będą znamiona działalności twórczej.

Systematyczność prac w ramach opisanego Projektu W uzupełnieniu wniosku potwierdził Pan, że prowadzone prace w ramach Projektu będą podejmowane w sposób uporządkowany, zaplanowany, metodyczny, według pewnego systemu, na podstawie przygotowanego harmonogramu prac z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia nadmieniając, że prace będą prowadzone według przyjętego planu, etapami, z opracowaniem i przetestowaniem poszczególnych funkcjonalności przed przejściem do kolejnego etapu. Jak wynika z wniosku, celem projektu jest stworzenie lokalnego narzędzia do pracy modeli językowych na dokumentach kancelarii bez przekazywania ich do zewnętrznych usług AI.

Finansowanie obędzie się za pomocą środków własnych. Prace nie zostały jeszcze rozpoczęte, więc żaden cel nie został jeszcze osiągnięty. Prace będą wykonywane co do zasady przez Pana osobiście przy użyciu stacji obliczeniowej i oprogramowania, środków własnych, w tym również usługodawców zewnętrznych. Potwierdził Pan, że zamierza opracować harmonogram przed rozpoczęciem prac, w podziale na etapy wskazane we wnisoku. Harmonogram może być aktualizowany zależnie od wyników kolejnych etapów oraz potrzeb Kancelarii.

Badania naukowe i prace rozwojowe oraz zwiększenie zasobów wiedzy w ramach opisanego we wniosku Projektu W uzupełnieniu wniosku potwierdził Pan, że prowadzone prace w ramach Projektu będącego przedmiotem wniosku będą obejmować pozyskanie nowej wiedzy i umiejętności (opartych na wiedzy i doświadczeniu) dla opracowania nowego produktu, procesu lub usług i wprowadzenia znaczących ulepszenia do już istniejących. Nadmienił Pan również, że będzie nabywał, łączył i wykorzystywał dostępną wiedzę z zakresu informatyki, w tym dotyczącą (...). Celem jest zaprojektowanie i stworzenie nowego narzędzia, czyli Systemu opisanego we wniosku.

Na jego podstawie powstanie nowy sposób pracy z dokumentami w kancelarii, który pozwoli korzystać z AI przy ograniczeniu ryzyka dla tajemnicy zawodowej i danych klientów. Jak wyjaśnił Pan, przed rozpoczęciem Projektu dysponuje Pan wiedzą prawniczą i doświadczeniem (...), w tym znajomością budowy aktów prawnych i orzeczeń, poglądów doktryny, potrzeb organizacyjnych kancelarii (...), wymogów tajemnicy zawodowej oraz pracy kancelarii z dokumentami. Ma Pan też wiedzę o sprzęcie komputerowym i oprogramowaniu, zdobytą w toku prowadzenia działalności, oraz doświadczenie w korzystaniu z dostępnych narzędzi AI, w tym modeli językowych. Wiedzę tą wykorzysta i rozwinie Pan w ramach Projektu.

Wiedza ta nie obejmuje jednak sposobu zbudowania narzędzia opisanego we wniosku. Nowa zdobyta wiedza ma dotyczyć konfiguracji modeli AI do pracy z polskimi tekstami prawnymi w środowisku lokalnym, bez korzystania z oprogramowania w modelu (...). Ma też dotyczyć tworzenia oprogramowania dostosowanego do potrzeb organizacyjnych kancelarii, w szczególności w zakresie przetwarzania danych. Wiedza będzie dotyczyć dziedziny nauk inżynieryjno-technicznych (dyscyplina informatyka techniczna i telekomunikacja) oraz dziedziny nauk ścisłych i przyrodniczych (dyscyplina informatyka), a pomocniczo dziedziny nauk społecznych (dyscyplina nauki prawne).

Potwierdził Pan również, że w ramach Projektu będącego przedmiotem wniosku będzie łączyć i kształtować istniejącą wiedzę prawniczą (systematyka aktów, powoływanie przepisów, zmiany stanu prawnego, tajemnica zawodowa). Wiedza ta zostanie połączona z wiedzą informatyczną (przetwarzanie języka naturalnego, wyszukiwanie informacji, modele językowe), a efektem będzie System, w szczególności sposób segmentacji i opisu dokumentów, mechanizm wyszukiwania i wskazywania źródeł oraz zbiór kontrolny.

Tym samym, na podstawie tak przedstawionych informacji można uznać, że prace w zakresie opisanego we wniosku Projektu będą stanowiły działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 5a pkt 40 tej ustawy.

Możliwość skorzystania z ulgi badawczo-rozwojowej Jak wynika z treści art. 26e ust. 1 ustawy, z ulgi badawczo-rozwojowej może skorzystać podatnik, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) uzyskuje przychody ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej; 2) prowadzi działalność badawczo-rozwojową; 3) ponosi na działalność badawczo-rozwojową koszty uzyskania przychodów określone jako „koszty kwalifikowane”. Rodzaje kosztów kwalifikowanych podlegających odliczeniu w ramach ulgi na działalność badawczo-rozwojową zostały wymienione w art. 26e ust. 2-3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 26e ust. 3 omawianej ustawy: Za koszty kwalifikowane uznaje się także dokonywane w danym roku podatkowym, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.

Art. 26e ust. 4 stanowi, że: Koszty kwalifikowane ponoszone w ramach badań podstawowych podlegają odliczeniu wyłącznie pod warunkiem, że badania te są prowadzone na podstawie umowy lub porozumienia z jednostką naukową w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki. Stosownie do art. 26e ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Koszty kwalifikowane podlegają odliczeniu, jeżeli nie zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie lub nie zostały odliczone od podstawy obliczenia podatku.

Art. 26e ust. 6 ww. ustawy stanowi natomiast, że: Podatnikowi, który w roku podatkowym korzysta ze zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 63a lub 63b, prawo do odliczenia przysługuje jedynie w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych, które nie są przez podatnika uwzględniane w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku na podstawie tych przepisów. Na podstawie art. 26e ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Odliczenia dokonuje się w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono koszty kwalifikowane.

W przypadku gdy podatnik poniósł za rok podatkowy stratę albo wielkość dochodu podatnika jest niższa od kwoty przysługujących mu odliczeń, odliczenia - odpowiednio w całej kwocie lub w pozostałej części - dokonuje się w zeznaniach za kolejno następujące po sobie sześć lat podatkowych następujących bezpośrednio po roku, w którym podatnik skorzystał lub miał prawo skorzystać z odliczenia.

Dokonując odliczenia, o którym mowa w zdaniu drugim, uwzględnia się kwoty pomniejszeń, o których mowa w art. 26eb ust. 1. Pamiętać trzeba też, że stosowanie do treści art. 24a ust. 1b ustawy: Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 26e, są obowiązani w prowadzonej księdze albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej. Zatem dodatkowym warunkiem dla prawa odliczenia w zeznaniu podatkowym kosztów kwalifikowanych poniesionych w danym roku podatkowym jest wyodrębnienie tych kosztów w ewidencji, o której mowa w art. 24a ust. 1b ustawy.

Reasumując, ulga badawczo-rozwojowa polega na możliwości odliczenia od podstawy opodatkowania określonej kwoty kosztów podatkowych poniesionych przez podatnika na działalność badawczo-rozwojową, czyli tzw. „kosztów kwalifikowanych”. Oznacza to, że koszty związane z działalnością badawczo-rozwojową dwukrotnie wpływają na wysokość podstawy obliczenia podatku dochodowego u przedsiębiorcy inwestującego w taką działalność (raz jako koszty uzyskania przychodu, a drugi raz jako koszty kwalifikowane) i w efekcie znacznie pomniejszają wysokość opłacanego podatku dochodowego.

Aby podatnikowi podatku dochodowego od osób fizycznych przysługiwało prawo odliczenia w zeznaniu podatkowym kosztów kwalifikowanych poniesionych w danym roku podatkowym powinny być łącznie spełnione następujące warunki: 1. Podatnik poniósł koszty na działalność badawczo-rozwojową; 2. Koszty na działalność badawczo-rozwojową stanowiły dla podatnika koszty uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o PIT; 3. Koszty na działalność badawczo-rozwojową mieszczą się w zamkniętym katalogu kosztów kwalifikowanych określonym przepisami art. 26e ust. 2 - 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; 4. Ww. koszty uzyskania przychodów stanowiły koszty kwalifikowane w rozumieniu ww. ustawy, przy czym, jeżeli koszty kwalifikowane zostały poniesione w ramach badań podstawowych, badania te były prowadzone na podstawie umowy lub porozumienia z jednostką naukową w rozumieniu odrębnych przepisów; 5. Jeżeli w roku podatkowym podatnik prowadził działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia/decyzji o wsparciu, prawo do odliczenia przysługuje jedynie w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych, które nie są przez podatnika uwzględniane w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku na podstawie zezwolenia/decyzji o wsparciu; 6. W ewidencji, o której mowa w art. 24a ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik wyodrębnił w sposób prawidłowy koszty działalności badawczo-rozwojowej; 7. Podatnik wykazał w zeznaniu podatkowym koszty kwalifikowane podlegające odliczeniu; 8. Koszty kwalifikowane nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie lub nie zostały odliczone od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

Oczywiście kwota odliczonych kosztów kwalifikowanych nie może przekroczyć limitów określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 26e ust. 7 ustawy).

Jak wynika z Pana wniosku: · jest Pan osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; · Pana dochody są opodatkowane podatkiem liniowym, o którym mowa w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; · koszty mające stanowić koszty kwalifikowane ulgi B+R stanowić będą koszty uzyskania przychodów w roku/latach podatkowych, za który/które mają podlegać odliczeniu w ramach ulgi badawczo-rozwojowej; · koszty nie zostaną Panu zwrócone ani odliczone na innej podstawie, i koszt ten będzie odpowiednio wyodrębniony z zgodnie z art. 24a ust. 1b ustawy o PIT jako koszt prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej. · w okresie, którego dotyczy wniosek nie będzie posiadać Pan statusu centrum badawczo-rozwojowego, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej; · w okresie, którego dotyczy wniosek, nie będzie Pan korzystać ze zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 63a i 63b ustawy o PIT; Mając zatem na uwadze, że opisane we wniosku prace spełniają przesłanki działalności badawczo-rozwojowej, o której mowa w art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz biorąc pod uwagę pozostałe informacje, będzie mieć Pan prawo – co do zasady – do zastosowania ulgi badawczo-rozwojowej w ramach opisanych we wniosku czynności.

Odnosząc się natomiast do możliwości uznania za koszty kwalifikowane odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych wskazać należy, że z uwagi na to, że wykorzystywane są one przez podatników w dłuższym okresie czasu, a nie tylko w roku ich nabycia, ustawodawca przyjął zasadę, że wydatki na ich nabycie/wytworzenie - co do zasady - zalicza się do kosztów uzyskania przychodów sukcesywnie, w miarę ich zużycia.

W myśl art. 22 ust. 8 omawianej ustawy: Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a - 22o, z uwzględnieniem art. 23. Wyjaśniam więc, że kosztami kwalifikowanymi mogą być – zgodnie z cytowanym już wyżej art. 26e ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – dokonywane w roku podatkowym, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.

Na podstawie powyższej regulacji – należy wskazać na przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowiły koszty kwalifikowane. Są to: · odpisy amortyzacyjne zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów oraz zostały dokonane w danym roku podatkowym, · odpisy amortyzacyjne nie dotyczą środków trwałych wprost wyłączonych z zakresu ulgi, tj. samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością, · środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, których dotyczą odpisy amortyzacyjne, są wykorzystywane w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej.

Zatem odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w całości stanowią koszt kwalifikowany, w myśl art. 26e ust. 3 ww. ustawy, jeżeli składniki te są rzeczywiście wykorzystywane jedynie do działalności badawczo-rozwojowej. Natomiast w sytuacji, gdy ww. składniki majątku będą częściowo wykorzystywane do działalności badawczo-rozwojowej, a częściowo do bieżącej działalności (np. kontynuacji produkcji), to w takim przypadku koszty odpisów amortyzacyjnych będą stanowić koszty kwalifikowane tylko w takiej części, w jakiej służą prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej.

Jak wynika z opisu sprawy, w pierwszym etapie planuje Pan nabyć lokalną stację obliczeniową przeznaczoną do uruchamiania modeli językowych, w celu integrowania danych z pozostałych komponentów Systemu. Lokalna stacja obliczeniowa będzie ewidencjonowana jako środek trwały i będzie Pan dokonywał odpisów amortyzacyjnych na właściwych zasadach. Jeżeli jej wykorzystanie miałoby w przyszłości charakter mieszany, rozliczenie kosztów będzie następowało w zakresie odpowiadającym wykorzystaniu związanym z Projektem.

Za koszty kwalifikowane zamierza Pan więc uznać odpisy amortyzacyjne wyłącznie w tej części i w tym okresie, w której (w którym) służą działalności związanej z tworzeniem Projektu będącego przedmiotem wniosku.

Skoro stacja obliczeniowa będzie podstawowym środowiskiem obliczeniowym Projektu, służącym do uruchamiania i testowania modeli, indeksowania danych oraz przeprowadzania testów wydajnościowych i jakościowych i bez niej prowadzenie prac nie byłoby możliwe, zgodzić należy się z Pana stanowiskiem, w świetle którego odpisy amortyzacyjne od stacji obliczeniowej będą stanowiły koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 26e ust. 3 ustawy o PIT, w zakresie i w okresie jej wykorzystywania w działalności badawczo-rozwojowej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe wyłącznie wobec Pana i tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, udzielona odpowiedź straci swą aktualność.

Jednocześnie zaznaczam, że interpretację tę wydałem w oparciu o opis okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczam się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

W stosunku do tych okoliczności wyrażam swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez Wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania kontrolnego organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła. Jednocześnie – w odniesieniu do powołanych przez Pana orzeczeń sądów administracyjnych – stwierdzam, że dotyczą one tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, w określonych stanach faktycznych czy zdarzeniach przyszłych i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące.

Zastrzegam również, że – stosowanie do istoty Pana wniosku – przedmiotem tej interpretacji nie jest kwestia odpowiedniego limitowania kosztów kwalifikowanych (art. 26e ust. 7 ustawy). Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.