INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. Nr 8, poz. 749 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.
U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 listopada 2014 r. (data wpływu 17 listopada 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości – jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 17 listopada 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości.
We wniosku tym przedstawiono następujący stan faktyczny: Dnia 17 lipca 2009 r. Sąd Rejonowy w … Wydział .. Cywilny w postanowieniu sygn. Akt … stwierdził, że spadek po Stanisławie K…, zmarłym dnia 21 maja 2009 r., na podstawie testamentu nabył Wnioskodawca i jego siostra, każde w ½ części spadku.
Dnia 9 stycznia 2014 r. w ww. Sądzie - na wniosek Wnioskodawcy – została zawarta ugoda z jego siostrą, wg. której strony: Ustalają, że w skład spadku wchodzi prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, dla której Sąd Rejonowy … prowadzi księgę wieczystą ….; Dokonują działu spadku w ten sposób, że prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym przyznają na wyłączną własność Wnioskodawcy (nieruchomość została już jemu wydana); Wnioskodawca zobowiązuje się zapłacić na rzecz siostry kwotę 80.000 zł, w terminie do 28 lutego 2014 r. tytułem spłaty jej udziału spadkowego oraz tytułem rozliczenia wszelkich nakładów, wydatków, a także sum pieniężnych i innych pożytków pobranych z majątku spadkowego, wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności, Ustalają, że koszty niniejszego postępowania, tj. opłaty wniosku i koszty sporządzenia w niniejszym postępowaniu opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego w wysokości 1.724 zł 01 gr przyjmuje na siebie Wnioskodawca, a koszty zastępstwa procesowego strony znoszą się wzajemnie.
Wnioskodawca dokonał sprzedaży tej nieruchomości za kwotę 215.000 zł. W dniu 5 lutego 2014 r. została sporządzona umowa przedwstępna, od której notariusz pobrał tytułem opłat kwotę 1.077 zł 42 gr, w tym, „opłatę do sądu’ 150 zł, taksę notarialną 754 zł, „do urzędu skarbowego” 173 zł 42 gr. Zgodnie z ww. aktem nastąpiło wydanie przedmiotu umowy kupującemu, a Wnioskodawca zobowiązał się z otrzymanego zadatku i zaliczki (80.000 zł) dokonać niezwłocznie spłaty udziału spadkowego na rzecz swojej siostry w kwocie 80.000 zł. Dnia 10 lutego 2014 r. Wnioskodawca wpłacił na konto siostry kwotę 80.000 zł tytułem udziału spadkowego.
Dnia 17 lutego 2014 r. Wnioskodawca wpłacił do Sądu kwotę 1.724 zł 01 gr. Dnia 4 marca 2014 r. Wnioskodawca złożył do urzędu skarbowego druk PCC i uiścił podatek dotyczący działu spadku (w ½ części) w kwocie 1.600 zł plus 14 zł odsetek. Akt notarialny umowy sprzedaży sporządzony został dnia 24 czerwca 2014 r., od którego notariusz pobrał opłaty w wysokości 5.546 zł 70 gr, dla Sądu Rejonowego 275 zł, z tytułu taksy notarialnej 790 zł, dla urzędu skarbowego 4.481 zł 70 gr., które zapłaciła strona kupująca.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: Jak ustalić dochód ze sprzedaży i czy poniesione koszty w tym: spłata udziału spadkowego siostrze w kwocie 80.000 zł, koszty wyceny opinii biegłego sądowego w kwocie 1.724 zł 01 gr, podatek z tytułu działu spadku w kwocie 1.600 zł są kosztami uzyskania przychodu, czy są to koszty odpłatnego zbycia pomniejszające przychód? Jak prawidłowo wypełnić zeznanie PIT-39: czy jako przychód należy wskazać 215.000 zł, koszty uzyskania 80.000 zł, czy może jako przychód należałoby wykazać 135.000 zł, koszty 0 zł, co daje dochód 135.000 zł.
Zdaniem Wnioskodawcy, stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości jest wartość wyrażona w umowie sprzedaży, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. W ustawie nie zostało zdefiniowane pojęcie kosztów odpłatnego zbycia, ale poniesione wydatki związane ze sprzedażą nieruchomości były konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku, powinny zatem mieć wpływ na ustalenie dochodu ze sprzedaży.
W ocenie Wnioskodawcy poniesione koszty nie są kosztami nabycia (kosztami uzyskania) lecz jako koszty odpłatnego zbycia winny pomniejszyć przychód i jako zmniejszające przychody powinny zostać wykazane w zeznaniu PIT-39. Natomiast w opisanym stanie faktycznym – według Wnioskodawcy – nie wystąpią koszty uzyskania przychodu. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn.
Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zmianami), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów, innych rzeczy, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Z opisanego stanu faktycznego wynika, iż dnia 17 lipca 2009 r. Sąd Rejonowy … Wydział … Cywilny w postanowieniu sygn. Akt … stwierdził, że spadek po …, zmarłym dnia 21 maja 2009 r., na podstawie testamentu nabył Wnioskodawca i jego siostra, każde w ½ części spadku.
Dnia 9 stycznia 2014 r. w ww. Sądzie - na wniosek Wnioskodawcy – została zawarta ugoda z jego siostrą, wg. której strony: Ustalają, że w skład spadku wchodzi prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, dla której Sąd Rejonowy … prowadzi księgę wieczystą …; Dokonują działu spadku w ten sposób, że prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym przyznają na wyłączną własność Wnioskodawcy (nieruchomość została już jemu wydana); Wnioskodawca zobowiązuje się zapłacić na rzecz siostry kwotę 80.000 zł, w terminie do 28 lutego 2014 r. tytułem spłaty jej udziału spadkowego oraz tytułem rozliczenia wszelkich nakładów, wydatków, a także sum pieniężnych i innych pożytków pobranych z majątku spadkowego, wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności; Ustalają, że koszty niniejszego postępowania, tj. opłaty wniosku i koszty sporządzenia w niniejszym postępowaniu opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego w wysokości 1.724 zł 01 gr przyjmuje na siebie Wnioskodawca, a koszty zastępstwa procesowego strony znoszą się wzajemnie.
Wnioskodawca dokonał sprzedaży tej nieruchomości za kwotę 215.000 zł. W dniu 5 lutego 2014 r. została sporządzona umowa przedwstępna, od której notariusz pobrał tytułem opłat kwotę 1.077 zł 42 gr, w tym, „opłatę do sądu’ 150 zł, taksę notarialną 754 zł, „do urzędu skarbowego” 173 zł 42 gr. Zgodnie z ww. aktem nastąpiło wydanie przedmiotu umowy kupującemu, a Wnioskodawca zobowiązał się z otrzymanego zadatku i zaliczki (80.000 zł) dokonać niezwłocznie spłaty udziału spadkowego na rzecz swojej siostry w kwocie 80.000 zł. Dnia 10 lutego 2014 r. Wnioskodawca wpłacił na konto siostry kwotę 80.000 zł tytułem udziału spadkowego.
Dnia 17 lutego 2014 r. Wnioskodawca wpłacił do Sądu kwotę 1.724 zł 01 gr. Dnia 4 marca 2014 r. Wnioskodawca złożył do urzędu skarbowego druk PCC i uiścił podatek dotyczący działu spadku (w ½ części) w kwocie 1.600 zł plus 14 zł odsetek. Akt notarialny umowy sprzedaży sporządzony został dnia 24 czerwca 2014 r., od którego notariusz pobrał opłaty w wysokości 5.546 zł 70 gr, dla Sądu Rejonowego 275 zł, z tytułu taksy notarialnej 790 zł, dla urzędu skarbowego 4.481 zł 70 gr., które zapłaciła strona kupująca.
Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Natomiast postanowienie Sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Oznacza to, iż dniem nabycia przez Wnioskodawcę spadku po Stefanie K. jest data jego śmierci, tj. 21 maja 2009 r. Z instytucją działu spadku mamy zaś do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku sąd nie określa składników masy spadkowej i nie dokonuje podziału tych składników pomiędzy poszczególnych spadkobierców. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Nie zmienia to faktu, iż dział spadku jest zawsze konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku.
Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Dział spadku jest więc czynnością wtórną do nabycia spadku, nie można bowiem nabyć własności rzeczy tylko i wyłącznie w drodze działu spadku, bez nabycia spadku. Jeżeli w wyniku działu spadku przedmiotem którego było prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, udział w tym prawie się zwiększa, tj. przekracza udział nabyty uprzednio w spadku, to data działu spadku będzie również datą nabycia tej części prawa do ww. nieruchomości, o którą zwiększył się udział w tym prawie po dokonaniu działu spadku.
Zatem nabycie w wyniku działu spadku części majątku spadkowego, który należał do innego spadkobiercy, tj. otrzymanie z tego majątku udziałów przekraczających pierwotny udział spadkowy stanowi nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że Wnioskodawca udział w prawie własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym nabył w sposób następujący: w drodze dziedziczenia po zmarłym w dniu 21 maja 2009 r. Wiesławie K. – w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze spadku, w wyniku działu spadku dokonanego na mocy ugody zawartej w dniu 9 stycznia 2014 r.– w części przekraczającej udział nabyty w drodze spadku.
Zatem skoro sprzedaż tej nieruchomości została dokonana w dniu 24 czerwca 2014 r., czyli przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie poszczególnych udziałów w nieruchomości, stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
W myśl art. 30e ust. 4 ww. ustawy, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać: dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131. Stosownie zaś do art. 30 e ust. 5 tej ustawy, dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
Zgodnie z art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zgodnie z art. 19 ust. 3 ww. ustawy, wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.
Natomiast, jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych.
Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający (art. 19 ust. 4 ustawy). Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe (potoczne) rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością).
Można do takich kosztów zaliczyć poniesione przez zbywcę: koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe. Przy tym, pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy.
Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Z art. 22 ust. 6c ww. ustawy wynika, że koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania. Nadto, zgodnie z art. 22 ust. 6e ww. ustawy wysokość nakładów, o których mowa powyżej, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
W przedstawionym stanie faktycznym w sytuacji, gdy z aktu notarialnego wynika, że Wnioskodawca z tytułu sprzedaży nieruchomości uzyskał kwotę 215.000 zł, to ta kwota stanowi przychód z tej sprzedaży w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatki na sporządzenie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego zostały poniesione w związku z postępowaniem o dział spadku, na skutek którego Wnioskodawca nabył od siostry udział w nieruchomości. Między wydatkami poniesionymi na ten cel, a sprzedażą nieruchomości nie istnieje zatem związek przyczynowo-skutkowy, dlatego nie sposób zgodzić się z jego twierdzeniem, że są to koszty odpłatnego zbycia.
Wydatki te nie stanowią również kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, gdyż w rzeczywistości nie zostały poniesione na nabycie ww. udziału w nieruchomości. Wobec powyższego nie można tych wydatków uwzględniać przy obliczaniu dochodu z tej sprzedaży. Natomiast kwotę, którą Wnioskodawca uiścił siostrze w związku z nabyciem udziału w nieruchomości oraz kwotę zapłaconego podatku PCC Wnioskodawca może zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży ww. nieruchomości. Wobec powyższego nie sposób zgodzić się z jego stanowiskiem, że są to koszty odpłatnego zbycia.
Ustosunkowując się natomiast do kwestii kwot podanych przez Wnioskodawcę oraz do sposobu wypełnienia zeznania podatkowego stwierdzić należy, iż podatnik zobowiązany jest sam ustalić wysokość: przychodu uzyskanego z danego źródła, kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego. Prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.