Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowa zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2015 r. r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 182 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało odebrane pod przez dorosłego domownika w dniu 21 grudnia 2015 r. Wpis sądowy skarżąca uiściła zaś w dniu 29 grudnia 2015 r.
Sąd wyjaśnił, że termin do uiszczenia wpisu upływał w dniu 28 grudnia 2015 r. Brak jego uiszczenia w zakreślonym w wezwaniu terminie powodował, że skarga jako nieopłacona podlegała odrzuceniu. Sąd wskazał także, że uiszczenie wpisu po terminie bez jednoczesnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu powodowało, że czynność tę uznać należało za bezskuteczną.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M.B. wskazując, że uiściła wpis w dniu 28 grudnia 2015 r. oraz załączając dowód dokonania przelewu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu.
W niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone skarżącej w dniu 21 grudnia 2015 r. Zatem, zakreślony w wezwaniu siedmiodniowy termin do dokonania wskazanej czynności procesowej upływał w dniu 28 grudnia 2015 r. Odrzucając skargę Sąd I instancji uznał, że wpis ten został uiszczony po upływie powyższego terminu, tj. w dniu 29 grudnia 2015 r. Sąd oparł się na informacji udzielonej przez Narodowy Bank Polski oddział w Poznaniu (k. 16). Jednakże na dołączonym do zażalenia poleceniu zapłaty widnieje inna data wpłaty, tj. 28 grudnia 2015 r. (k. 30).
Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że wpłacenie opłaty sądowej za pośrednictwem urzędu pocztowego lub banku jest równoznaczne pod względem czasowym z bezpośrednią wpłatą gotówkową do kasy tego sądu lub do banku prowadzącego rachunek bankowy sądu. Pewna rozbieżność powstała jednak co do kwestii czy termin do wniesienia opłaty jest zachowany również, gdy strona zleciła przelew instytucji niebędącej bankiem.
W części orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił możliwość uznania, że datą uiszczenia wpisu będzie, jak w przypadku przelewów realizowanych przez banki, dzień złożenia przez stronę zlecenia mającego pokrycie finansowe, chociażby sam przelew na rachunek sądu administracyjnego nastąpił już po upływie terminu do uiszczenia opłaty sądowej (post. NSA z 22 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 244/16; post. NSA z 14 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1806/15; post. NSA z 18 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1125/15; post. NSA z 7 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1123/15, post. NSA z 6 czerwca 2012 r. sygn. akt I OZ 413/12).
Odmiennie zaś uznaje się, że skorzystanie z usług pośrednika następuje na ryzyko i odpowiedzialność strony zobowiązanej do dokonania wpłaty na rachunek sądu i to stronę obciążają ewentualne uchybienia pośrednika w bezzwłocznym przekazaniu powierzonych mu środków finansowych. Dniem uiszczenia wpisu wnoszonego za pośrednictwem podmiotu niebędącego bankiem (pocztą) nie jest więc dzień powierzenia temu podmiotowi funduszy niezbędnych do uiszczenia wpisu. Decydujące znaczenie ma w takim przypadku data uznania rachunku bankowego prowadzonego przez bank dla właściwego sądu (post. NSA z 27 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 438/08; post. NSA z 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 792/12; wyrok NSA z 27 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 47/10).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela pierwszy z przedstawionych poglądów. Bowiem art. 219 § 2 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny i czytelny przewiduje dwa sposoby uiszczania opłaty sądowej, tj. bezpośrednio gotówką w kasie właściwego sądu administracyjnego bądź na rachunek bankowy właściwego sądu, nie wskazując jednocześnie że opłaty tej nie można uiścić przy pomocy pośrednika. Przepisy p.p.s.a oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych w sposób, który nakazywałby dokonania przelewu za pośrednictwem banku.
Skoro zatem brak jest w tym zakresie odpowiednich regulacji, to w konsekwencji nie można od strony wymagać spełnienia obowiązku, który nie ma oparcia w przepisie powszechnie obowiązującym. W szczególności, nie można postawić stronie zarzutu niedbalstwa, jeżeli wypełniła ciążącą na niej powinność za pośrednictwem instytucji dopuszczonej przez państwo do obrotu pieniędzmi, w tym do dokonywania przelewów w imieniu i na rzecz zleceniodawcy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 537-538). Ponadto podkreślić należy, że w takim przypadku strona nie może ponosić ujemnych skutków nienależytego wykonania zleconych zadań (np. polecenia wykonania przelewu) przez podmioty pośredniczące.
W niniejszej sprawie z przedstawionego przez skarżącą polecenia zapłaty wynika, że uiściła ona wymaganą opłatę w dniu 28 grudnia 2015 r., czyli ostatniego dnia terminu wyznaczonego przez sąd w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Zatem uznać należy, że skarżąca uiściła żądaną kwotę z zachowaniem wskazanego w wezwaniu terminu. Tym samym skarga opłacona została w terminie i nie podlegała odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.