Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Postanowienie NSA z 16 września 2026 r., II OZ 935/26

PostanowienieprawomocneNaczelny Sąd Administracyjny·16 września 2026 r.

Powołane przepisy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Rozpoznanie
w dniu 16 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1198/25 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu
Sprawa
w sprawie ze skarg T. S., I. S. i P. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2025 r. znak: [...] w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Skład
Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1198/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I.S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1198/25.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony I.S. w trybie zastępczym, o którym mowa w przepisach art. 73 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) z dniem 9 lutego 2026 r. W dniu 8 maja 2026 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna I. S. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona przez skarżącą I. S. – Sędziego Sądu Okręgowego. We wniosku o przywrócenie terminu I.S. wskazała, że w imieniu własnym złożyła dnia 22 grudnia 2025 r. wniosek o doręczenie odpisu wyroku z 11 grudnia 2025r. sygn. akt VII SA/Wa 1198/25 z uzasadnieniem i dokonała opłaty sądowej w kwocie 100 zł. Po tym czasie oczekiwała na doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Podniosła, że nie otrzymała jednak odpisu wyroku z uzasadnieniem. Nie zostało jej również doręczone ewentualne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo). Wyjaśniła, że mieszka na terenie niezurbanizowanym, gdzie nie ma urzędu pocztowego i bywa nieraz problem z prawidłowym doręczaniem przesyłek. Dlatego posiada skrzynkę listową zarówno na bramie posesji, jak i w centrum wsi, które sprawdza regularnie. W żadnej z nich nie było jednak informacji o pozostawionej przesyłce. Zaznaczyła również, że była sytuacja, prawdopodobnie na przełomie stycznia i lutego 2026 r., gdy w skrzynce pozostawiono zawiadomienie (awizo) o przesyłce dla T. S. T. S. udał się na pocztę w [...], okazał awizo, które mu odebrano i odebrał przesyłkę z WSA. Nie poinformowano go jednak, aby była również przesyłka adresowana do I. S. i nie wydano mu takiej przesyłki. Wówczas osobiście udała się na Pocztę aby sprawdzić czy nie ma również przesyłki do niej. Jednak bez dokumentu awiza oraz danych przesyłki, pracownice Poczty nie odnalazły żadnej przesyłki na jej nazwisko. Otrzymała wówczas informację, aby oczekiwać na awizo. Wskazała ponadto, że w lutym 2026 r. była jeszcze dwukrotnie w Urzędzie Pocztowym, gdzie odbierała inne awizowane do niej przesyłki, jednak nigdy nie udzielono jej informacji o pozostawieniu przesyłki z WSA. Kiedy ponownie była na Poczcie pod koniec miesiąca, otrzymała informację, że była jakaś nieodebrana przesyłka, która została zwrócona nadawcy, ale bez bliższych danych. Wówczas próbowała złożyć na Poczcie w [...] reklamację dotyczącą nienależytego wykonania doręczenia poprzez brak pozostawienia awiza, jednak nie przyjęto jej reklamacji, powołując się na przepis, że prawo wniesienia reklamacji przysługuje nadawcy listu poleconego, a adresatowi tylko w przypadku, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń, albo gdy przesyłka zostanie doręczona adresatowi. Do złożenia reklamacji wymagany jest również dowód nadania przesyłki (ewentualnie jej numer oraz data i miejsce nadania). Zdaniem skarżącej ze względu na nieskuteczne doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, nie rozpoczął się dla niej bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W przypadku uznania, iż odpis wyroku z uzasadnieniem został jej skutecznie doręczony przez awizo, podniosła ponadto, że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi, przebywała za granicą i z tego powodu zachodziła kolejna, niezawiniona przez nią, przyczyna niedochowania terminu. Wskazała też, że mimo, iż nie przyjęto wcześniej od niej reklamacji na urzędowym druku, dnia 7 maja 2026 r. złożyła ją pisemnie. Dowiedziała się wówczas, że została do niej nadana przesyłka z Warszawy dnia 22 stycznia 2026 r., dnia 26 stycznia 2026 r. była awizowana i 10 lutego 2026 r. o godz. 11.50 zwrócono ją do nadawcy. Do wniosku dołączyła reklamację z 7 maja 2026 r. skierowaną do Poczty Polskiej S.A. Filii Urzędu Pocztowego [...]ul. [...]. Skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie przesyłka była w doręczeniu dnia 26 stycznia 2026 r., tego samego dnia ją awizowano, a zatem termin 14 dni zaczął bieg od 27 stycznia 2026 r. (wtorek) i upłynął 10 lutego 2026 r. (wtorek). Strona powinna zatem mieć możliwość odbioru przesyłki dnia 10 lutego 2026 r. Tymczasem tego dnia przesyłka nie znajdowała się już w Urzędzie Pocztowym w [...], gdyż o godzinie 11.50 została zwrócona, a placówka pocztowa jest czynna dla interesantów od godziny 12.00 do 18.00. Fakty te wskazują w ocenie skarżącej na kolejne nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki. Mając uwadze powyższe skarżąca uważa, że obaliła domniemanie prawidłowości doręczenia, gdyż w tej sprawie nie można uznać, że pismo zostało jej doręczone i rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Sąd podniósł, że zarządzeniem z dnia 19 maja 2026 r. skarżąca została wezwana do nadesłania odpowiedzi na reklamację z 7 maja 2026 r. skierowaną do Poczty Polskiej S.A. Filii Urzędu Pocztowego [...] ul. [...], [...] – w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej z 7 maja 2026 r. w oparciu o posiadane informacje. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej 22 maja 2026 r. Pismem z dnia 29 maja 2026 r. (data nadania przesyłki) skarżąca poinformowała, że Poczta Polska nie udzieliła odpowiedzi do tego dnia. Pismem z dnia 2 czerwca 2026 r. skarżąca przekazała pismo Poczty Polskiej, w którym nie udzielono odpowiedzi na jej reklamację ze względu na brak możliwości zidentyfikowania danych przesyłki.

Uzasadniając odmowę przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie jest przekonywująca na tyle, by uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Wskazał, że doręczenie przez awizo opiera się na wzruszalnym domniemaniu, że doręczane pismo dotarło do rąk adresata. Z pozostawionej w aktach sprawy koperty zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem wynika, że przesyłka została wysłana na podany przez skarżącą adres do korespondencji. Na kopercie, w której przesłana została korespondencja sądowa widnieje adnotacja: "Awizowano dnia 26 stycznia 2026 r.". Mimo jej ponownego awizowania w dniu 3 lutego 2026 r., przesyłka nie została podjęta w terminie czternastodniowym, liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia, co wywołało zastępczy skutek doręczenia z upływem ostatniego dnia tego okresu. W ocenie Sądu, znajdująca się na k. 127 akt sądowych przesyłka została opisana w sposób prawidłowy. Zdaniem Sądu, w przedstawionych wyżej okolicznościach, skarżąca nie zdołała przedstawić takich argumentów i/lub dowodów, które mogłyby podważyć domniemanie prawidłowości doręczenia przesyłki np. pozytywne rozpatrzenie przez operatora pocztowego reklamacji, która została zgłoszona. W ocenie Sądu w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest niewątpliwie koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Zwykłe oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło nie jest wystarczające do obalenia domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo. Sąd zaznaczył, że przyjęcie stanowiska skarżącej, że do obalenia domniemania wystarczy oświadczenie o braku awizo prowadziłoby do niemożliwości przyjęcia doręczenia zastępczego, a zatem nieskuteczności art. 73 § 4 p.p.s.a. Sąd nie neguje sytuacji, że mogą zdarzyć się indywidualne przypadki nieprawidłowego doręczania wezwań adresatom oraz brak pozostawionego awiza, jednakże w rozpatrywanej sprawie nie zostało to w sposób przekonywujący udowodnione bądź w wysokim stopniu uprawdopodobnione. W ocenie Sądu samo zaprzeczenie adresata przesyłki co do pozostawienia tzw. awiza nie pozwala jeszcze na wzruszenie domniemania prawidłowości doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. Domniemania tego nie obala także zainteresowanie skarżącej co do losów korespondencji, czy też wystąpienie z reklamacją do Poczty Polskiej, skoro skarżąca nie przedłożyła odpowiedzi na złożoną reklamację. Jednocześnie Sąd wskazał, że decydując się na wyjazd za granicę lub jakiekolwiek inne absorbujące czynności, strona dbająca należycie o własne interesy, powinna postarać się o wcześniejsze dopełnienie wszystkich wymaganych czynności procesowych albo wyznaczenie pełnomocnika do wykonania tych czynności. Zaniechanie przez skarżącą podjęcia działań w tym zakresie świadczy o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu spraw i tym samym o winie skarżącej.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej, co skutkowało odmową przywrócenia terminu.

Zażaleniem I. S. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia w postaci:

Powołując wskazane zarzuty w zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie I.S. terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2025 r. i przyjęcie tej skargi do rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawioną przez Sąd pierwszej instancji, iż okoliczności podniesione we wniosku nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej jaką było wniesienie skargi kasacyjnej. Oceny tej nie zmienia również argumentacja podniesiona przez skarżącą w zażaleniu. Z akt sprawy jasno wynika, że skierowana do skarżącej przesyłka zawierająca odpis wyroku z dnia 11 grudnia 2025r., sygn. akt VII SA/Wa 1198/25, została zaadresowana na wskazany przez nią adres do korespondencji i wróciła do Sądu po dwukrotnym awizowaniu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę po raz pierwszy awizowano w dniu 26 stycznia 2026 r., pozostawiając ją w placówce pocztowej FUP [...], a zawiadomienie dla adresata (awizo) umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 3 lutego 2026r., co potwierdza pieczątka na kopercie opatrzona datą i podpisem doręczyciela. Wobec powyższego zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał przesyłkę za doręczoną, zgodnie z art. 73 p.p.s.a., w dniu 9 lutego 2026 r.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż adnotacje doręczyciela umieszczone na kopercie czy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru opatrzone stosownymi pieczątkami oraz podpisami mają walor dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (por. postanowienia NSA z dnia: 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13; 24 lipca 2018 r., sygn. akt I GZ 216/18; 4 września 2019 r., sygn. akt I GZ 260/19; 6 września 2019 r., sygn. akt II FZ 561/19). W orzecznictwie sądowym wskazuje się również, że potwierdzenie odbioru korespondencji stanowi dokument urzędowy w znaczeniu nadanym przez art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r., poz. 468 ze zm.) (zob. np. wyrok NSA z 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3421/14, postanowienie SN z 22 marca 2019 r., sygn. akt I CZ 118/17, postanowienia NSA z: 5 czerwca 2019 r., sygn. II OZ 500/19; 26 stycznia 2024 r., sygn. I OZ 9/24), przez co podlega ono domniemaniu prawdziwości. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 73; a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11; 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2228/13; 14 maja 2014 r., sygn. akt I FZ 25/14; 17 października 2019 r., sygn. akt I OZ 967/19) i to na stronie, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, spoczywa obowiązek udowodnienia tych okoliczności. Jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA z: 27 września 2012r., sygn. akt II OZ 811/12; 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 857/15). Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu nie przedstawiła jednak żadnej mogącej obalić powyższe domniemanie okoliczności wskazującej na nieprawdziwość informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie spornej przesyłki pocztowej. Za takie nie można w szczególności uznać gołosłownych twierdzeń strony o braku awizowania przesyłki zawierającej odpis wyroku. Ponadto skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających przeprowadzenie przez operatora pocztowego postępowania reklamacyjnego. Pismo Poczty Polskiej informujące o braku możliwości przeprowadzenia takiego postępowania z uwagi na nie podanie przez skarżącą numeru przesyłki z oczywistych przyczyn nie potwierdza podnoszonych przez nią okoliczności. Dodać przy tym należy, że skarżąca jako strona postępowania, której przysługuje prawo wglądu do akt sprawy (również w formie elektronicznej), miała możliwość ustalenia numeru przedmiotowej przesyłki. Mogła też - w sytuacji, gdyby operator pocztowy odmówił przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego z uwagi na treść art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo Pocztowe - wystąpić do nadawcy (Sądu pierwszej instancji) o złożenie reklamacji lub o zrzeczenie się na jej rzecz prawa dochodzenia roszczeń w trybie ww. przepisu. Słusznie zatem w tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie obaliła domniemania prawdziwości zwrotnego potwierdzenia odbioru wyroku z dnia 11 grudnia 2025 r. i tym samym – biorąc pod uwagę, że była to jedyna okoliczność przedstawiona celem umotywowania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej – nie uprawdopodobniła braku swej winy w jego uchybieniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: CBOSA (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.