Uzasadnienie
J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 16 maja 2011 r. skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł., w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu doręczony został skarżącemu w dniu 1 czerwca 2011 r. (dowód – karta 16 akt sprawy). Zatem termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 8 czerwca 2011 r.
Skarżący w terminie wskazanym w wezwaniu nie uiścił wpisu od skargi. W dniu 10 czerwca 2011 r. złożył natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy zwolnił J. L. od kosztów sądowych. Następnie, postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. Sąd skargę odrzucił, jako nieopłaconą. W motywach uzasadnienia Sąd podał, że skoro wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez skarżącego po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, to rozstrzygniecie zapadłe w wyniku tego wniosku (postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych) nie zwalnia skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu, lecz obejmuje koszty do których uiszczenia strona byłaby zobowiązana po dniu 10 czerwca 2011r.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. Sąd ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Wyznaczony pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 3 lipca 2012 r.
W piśmie z dnia 9 lipca 2012 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając powyższy wniosek stwierdził, że uchybienie terminowi nastąpiło na skutek braku środków finansowych, które pozwoliłyby skarżącemu na uiszczenie wymaganego wpisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym
Z powyższego wynika, że brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu nie wskazują wedle jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, co uzasadnia pogląd, że ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, oczywiście przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, jakie sąd uzna za istotne, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Istotnym przy tym jest, aby strona składająca taki wniosek, uprawdopodobniła, iż istniały obiektywnie niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające jej dochowanie terminu, o którego przywrócenie wnosi, w okresie kiedy termin ten biegł..
Aby jednak sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek złożony został w terminie, jednak wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podkreślić, co akcentowane jest w orzecznictwie, że trudna sytuacja majątkowa strony nie stanowi argumentu przemawiającego za przywróceniem terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazuje się, że brak środków finansowych nie usprawiedliwia opóźnienia w uiszczeniu należnej opłaty. Ponieważ ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to nie może podlegać wątpliwości, iż brak środków finansowych wskazany we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, będący przyczyną uchybienia terminu przewidzianego do wykonania obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, może stanowić jedynie podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych (tak NSA w postanowieniu z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 886/10, opubl. w bazie LEX pod nr 742143).
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany. Referendarz sądowy a następnie Sąd uznał bowiem, iż skarżący wykazał, że zachodzą przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Jednakże rozstrzygniecie to nie zwolniło skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.
Należy jednocześnie wskazać skarżącemu, iż zdaniem Sądu nie dochował on w niniejszej sprawie należytej staranności. Skarżący bowiem miał świadomość konieczności uiszczenia wpisu sądowego w sprawie, określonego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 maja 2011 r. Skoro zaś wezwanie to otrzymał w dniu 1 czerwca 2011 r., to bez zbędnej zwłoki powinien złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, co uchroniłoby go od negatywnych następstw nieuiszczenia wpisu, określonych w wezwaniu (art. 220 § 3 p.p.s.a).
Reasumując trudno doszukać uzasadnienia biernej postawy skarżącego w okoliczności, iż pozostaje on w ubóstwie. Ubóstwo mogłoby być przesłanką uzasadniającą przywrócenie terminu wyłącznie w sytuacji, gdyby strona uprawdopodobniła, iż brak środków finansowych uniemożliwił jej dokonanie konkretnej czynności (np. brak środków na znaczek pocztowy na list w którym strona chciałby nadać skargę do sądu.) Tymczasem skarżący takiego argumentu nie użył, jedynie ogólnie twierdząc, iż ubóstwo stanowiło przyczynę niedochowania przez niego terminu do uiszczenia wpisu. W ocenie Sądu z obiektywnego punktu widzenia skarżący miał możliwość złożenia - w otwartym terminie na uiszczenie wpisu – wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego jednak nie uczynił.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.