Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Sz 1326/15, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez J.K. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 22 września 2015 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 roku. Skarżąca J.K., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 22 września 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 r., zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że wstrzymanie wykonania decyzji jest konieczne z uwagi na oczywistość skargi w związku z przedawnieniem i błędnym określeniem zobowiązania oraz podjętą "próbę realizacji zobowiązania określonego w decyzji z dnia 22 września 2015 r. na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług".
Skarżąca dołączyła kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 21 października 2015 r. doręczonego stronie w dniu 28 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmawiając wstrzymania wykonania decyzji wskazał, że art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Sąd dodał, że to wnioskodawca powinien wykazać we wniosku, że wykonanie zaskarżonego przez niego aktu lub czynności organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem, w ocenie Sądu, w badanej sprawie takie okoliczności nie zostały wykazane a zatem brak było konkretnych i rzeczywistych powodów, które przemawiają za przyznaniem skarżącej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a.w związku z nieobjęciem kontrolą sądową kwestii posiadania (bądź braku posiadania) przez akt administracyjny objęty przedmiotową skargą atrybutu wykonalności oraz naruszenie art. 3 § 1 w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez niezapewnienie Skarżącej ochrony tymczasowej przed następstwami wykonania aktu administracyjnego, pomimo zobrazowania zaistniałej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów, to jest dowodów podjęcia przez organ administracyjny przymusowego wykonania decyzji tylko w części, a nie w całości.
Wskazując na powyższe zarzuty, autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości bądź też zmianę postanowienia w zakresie zmiany jego uzasadnienia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia zarzucono Sądowi pierwszej instancji, że ten w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do kwestii wykonalności objętej skargą decyzji, a także wskazano szereg innych uchybień pod adresem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 22 września 2015 roku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, w całości lub w części, złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji.
Normy art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 15 stycznia 2013 r., II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 stycznia 2013 r., II GSK 2086/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13 CBOSA).
Należy zatem uznać, że podmiot skarżący w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien więc wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem postępowania jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 roku, I FSK 1778/14, CBOSA).
W świetle powyższych uwag należało uznać, że skoro Skarżąca we wniosku kierowanym do Sądu nie wykazała w sposób pozwalający na uwzględnienie wniosku, istnienia okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, to Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. odmawiając Skarżącej przyznania wnioskowanej ochrony prawnej. Nie można było bowiem uznać, że argumenty podnoszone przez Skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, takie jak oczywistość skargi w związku z przedawnieniem i błędnym określeniem zobowiązania oraz podjętą "próbę realizacji zobowiązania określonego w decyzji z dnia 22 września 2015 r. na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług", świadczą o spełnieniu ustawowych, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Odnosząc się z kolei do zarzutu zażalenia, dotyczącego naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 3 § 1 w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a., to należy wskazać, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. wyraża ogólną zasadę sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej i stosowania środków określonych w ustawie. Za pomocą tego zarzutu autor zażalenia próbuje podważyć zasadność wydania objętej skargą decyzji. Natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w przeciwieństwie do wniosku, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a., nie wszczyna postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie odrębnej w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 p.p.s.a. Postępowanie prowadzone z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd (art. 61 § 3 p.p.s.a.) nie jest więc samodzielne w stosunku do postępowania ze skargi na decyzję administracyjną i nie ma na celu przeprowadzenia kontroli legalności zaskarżonej decyzji, gdyż jego celem jest stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., ocena ryzyka wystąpienia szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem tej decyzji na wypadek uwzględnienia skargi na decyzję przez sąd.
Z tej przyczyny, sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie stosował art. 3 § 1 p.p.s.a., a więc nie mogło dojść do jego naruszenia w zaskarżonym postanowieniu. Biorąc pod uwagę powyższe, trudno również uznać za uzasadniony stawiany w zażaleniu zarzut, że Sąd administracyjny pierwszej instancji w zaskarżonym zażaleniu nie odniósł się do kwestii wykonalności objętej skargą decyzji. Ponadto, z treści zażalenia wynika, że jego autor skarżąc postanowienie Sądu pierwszej instancji kwestionuje wykonalność objętej skargą decyzji wymiarowej, której wstrzymania wykonania się domaga. Gdyby bowiem uznać, że akt administracyjny objęty w analizowanej sprawie wnioskiem o wstrzymanie wykonania nie posiada cechy wykonalności, postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należałoby uznać za bezprzedmiotowe i w konsekwencji je umorzyć (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 3 tej ustawy).
Tymczasem Sąd pierwszej instancji słusznie w zaskarżonym postanowieniu zdecydował odmówić wstrzymania wykonania decyzji w całości lub w części, z uwagi na brak spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uznał tym samym, że w rozpoznawanej sprawie istnieje wynikający z treści decyzji przedmiot wykonania. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.