Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca spółka) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 7 września 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za grudzień 2016 r.
- 2. Skarżąca spółka w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazała, że "wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trwałe, rzeczywiste i wymierne straty finansowe, zakłóci proces funkcjonowania firmy, który został w sposób znaczący upośledzony i ograniczony w związku z pandemią koronawirusa i przestojami w prowadzonej działalności. Ponadto skarżąca spółka wskazała, że wyegzekwowanie orzeczonej z naruszeniem prawa kwoty rzekomego zobowiązania podatkowego w wysokości 42.419 zł uniemożliwi jej utrzymanie płynności finansowej, co spowoduje zaprzestanie prowadzenia działalności jeżeli nie w całości to w znacznej części pociągając za sobą powstanie zatorów płatniczych zatrudnionym pracownikom czy kontrahentom".
- 3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019r., poz. 2325 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) podkreślił, że skarżąca spółka nie wykazała we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie powołała się na okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. problemy finansowe, zaprzestanie prowadzenia działalności, istniejący stan pandemii, możliwość wszczęcia egzekucji, jednak poza tym nie przedstawiła stosownej dokumentacji, która uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
- 4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
- 4.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca spółka nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
- 4.2. Pismem procesowym z 20 grudnia 2021 r. skarżąca spółka powielając argumentacje podniesioną w zażaleniu, nadesłała kserokopie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności i tytułu wykonawczego.
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
- 5.2. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że skarżąca spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca spółka we wniosku wprawdzie przytoczyła ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które – jej zdaniem – potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (problemy finansowe, możliwość zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, wszczęcie postępowania egzekucyjnego), jednakże nie przedstawiła żadnej dokumentacji na podstawie której Sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową i orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej.
5.3. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). Ponadto zauważyć należy, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 dostępne – CBOSA).
Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA.
Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżąca spółka w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinna wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącej spółki powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA).
5.4. W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżąca spółka w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, utratę możliwości prowadzenia działalności czy doprowadzi do znacznych problemów finansowych. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca spółka, powinna była uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej sytuację finansową i materialną, czego skarżąca spółka nie uczyniła.
Na powyższą ocenę nie ma wpływu dołączona do pisma procesowego z 20 grudnia 2021 r. dokumentacja, tj. tytuł wykonawczy i zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, celem uprawdopodobnienia, że w stosunku do skarżącej spółki zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne.
Pozostawiając całkowicie na uboczu, że dokumentacja ta nie obrazuje całościowo sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej spółki, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie bierze pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na ich tle ocenia czy sąd pierwszej instancji oddalając wniosek nie naruszył art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nowa argumentacja i związana z nią zmiana okoliczności faktycznych może być bowiem podstawą do zastosowania przez wojewódzki sąd administracyjny art. 61 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zmiany postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności. Warunkiem takiej zmiany jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie. Podstawą do zmiany nie jest natomiast kwestionowanie stanowiska zajętego przez sąd.
5.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.