Uzasadnienie
W dniu 16 grudnia 2013 r. I. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki dwóch samodzielnych konstrukcyjnie obiektów budowlanych o wymiarach 3,80 m x 6,50 m każdy, oddzielonych od siebie dylatacją z pianki o szerokości 10 cm, przylegających bezpośrednio do istniejącego na ww. działce jednorodzinnego budynku mieszkalnego, zlokalizowanych w granicy z działką sąsiednią nr ew. [...]. Skarżąca wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Wskazała, że rozbiórka budynku stanowi najsurowszą sankcję, a wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem złożonej skargi spowoduje nieodwracalne skutki oraz nadmierne koszty i uciążliwości związane z odwróceniem skutków wykonania decyzji.
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 100/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku I. S. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej p.p.s.a.). Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Zdaniem Sądu ze względu na to, że wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien być wnikliwie uzasadniony.
Sąd uznał, że samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować będzie wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest uargumentowanie, że uszczuplenie majątkowe będzie " znaczne" dla skarżącej, co w przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie nie zostało wykazane.
Na niniejsze postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła I. S. oraz uczestnicy postępowania A. G., A. G. oraz M. G. Analizując powyższe wnioski, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zażalenie I. S. zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja wymaga wstrzymania. Zażalenie zaś A. G., A. G. i M. G. jest bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 656/14 zgodził się ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinien zawierać odpowiednie uzasadnienie, a okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu powinna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona. Jednakże, zdaniem Sądu, należy mieć na względzie, że w każdym postępowaniu, również tym toczącym się na skutek wniesionego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, czy też zażalenia, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.
Wyrokiem z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 100/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia wniosła I. S. W skardze tej odniosła się ona do wniosku o wstrzymanie decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz decyzji ją poprzedzającej, nr [...] z dnia [...] r. Wskazała ona, że do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej środek prawny w postaci nakazu rozbiórki obiektu stanowi najsurowszą sankcję przewidzianą przepisami Prawa budowlanego, a wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem złożonej skargi spowoduje nieodwracalne skutki oraz nadmierne koszty i uciążliwości związane z odwróceniem skutków wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że z konstrukcji przepisu, dopuszczającego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd wynika, że to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, iż w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., tak więc przepisu § 3 tego artykułu nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wykonanie nakazu rozbiórki wiąże się z poniesieniem przez stronę skarżącą znacznych nakładów finansowych. Powrót do stanu poprzedniego generowałby kolejne koszty oraz wiązałby się z dodatkowym nakładem pracy przez skarżącą.
W przedmiotowej sprawie uznać należy, że skarżąca zasadnie przedstawiła argumenty przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że oba przedmiotowe obiekty są murowane, osadzone na fundamentach, a ich konstrukcja jest trwała. Rozbiórka obiektów wiązałaby się z koniecznością poniesienia kosztów w przybliżonej kwocie 15.000,00 zł (w tym sama rozbiórka, wywóz pozostałości po rozbiórce, wyrównanie terenu).
Wymaga ponadto podkreślenia, że skarżąca korzystała z ochrony tymczasowej przed Sądem pierwszej instancji. Za uzasadnione należy uznać przyznanie jej takiej ochrony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.