Uzasadnienie
III SAB/Łd 13/08
M. G. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie unieważnienia mapy ewidencji gruntów.
W toku postępowania sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 3 września 2008 r.
Pismem z dnia 10 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi o wyznaczenie adwokata z urzędu dla M. G. Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi wyznaczyła adwokata z urzędu w osobie W. K. W dniu 16 października 2008 r. pełnomocnik złożył do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone mu przez M. G. do prowadzenia sprawy przydzielonej z urzędu.
W dniu 8 grudnia 2008 r. do sądu wpłynęło pismo skarżącego, z którego wynikało, że skarżący wypowiedział udzielone uprzednio pełnomocnictwo adwokatowi W. K. Skarżący załączył także pismo kierowane do Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi, w którym sformułował wniosek o wyznaczenie mu innego adwokata.
Następnie w dniu 7 marca 2009 r. skarżący M. G. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W przekazanym później piśmie z dnia 13 kwietnia 2009 r. skarżący powtórzył swój wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 8 maja 2009 r. referendarz sądowy oddalił przedmiotowy wniosek wskazując, iż skarżącemu zostało już w toku postępowania przyznane prawo pomocy w całości.
Pismem z dnia 30 maja 2009 r. M. G. wniósł od ww. postanowienia sprzeciw, formułując ponownie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z regulacją art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpoznawanej sprawie skarżącemu prawomocnym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Przyznane prawo pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie zostało skarżącemu cofnięte, a zatem w dalszym ciągu korzysta on z tego prawa.
W tej sytuacji ponowny wniosek skarżącego z dnia 7 marca 2009 r. i z dnia 13 kwietnia 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest bezprzedmiotowy, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 262/09, z 20 marca 2009 r., sygn. akt II OZ 273/09, z 1 czerwca 2009 r., sygn. akt II OZ 482/09.
Zgodnie z art. 242 § 2 ustawy p.p.s.a. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata. W niniejszej sprawie skarżącemu wyznaczono adwokata, któremu udzielił on pełnomocnictwa. Fakt, iż pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane przez skarżącego nie daje mu uprawnienia do skutecznego ubiegania się o ponowne prawo pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika.
Podkreślenia wymaga przy tym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 6/09, że "sąd, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, decyduje wyłącznie o ustanowieniu pełnomocnika będącego adwokatem, natomiast o tym, jaka konkretnie osoba będzie tym pełnomocnikiem, decyduje właściwa okręgowa rada adwokacka (zob. art. 253 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). To właśnie ten podmiot jest wyłącznym adresatem skarg strony na jej relacje ze wskazanym pełnomocnikiem. Strona nie może skutecznie domagać się w takiej sytuacji od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, bowiem jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem (zob. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 466). Skorzystanie z usług ustanowionego w ramach prawa pomocy adwokata stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi (zob. art. 244 § 2 powołanej wyżej ustawy). Nieskorzystanie z tego uprawnienia jest rzeczą skarżącego. Nie uprawnia to jednak strony do domagania się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika".
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Wobec powyższego, na podstawie art. 244 § 1 i art. 245 § 1 i § 2 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
R.A.