prosto w prawo Dla profesjonalistów

Art. 24a ustawa o PIT

obowiązuje od 1.07.2026Stan prawny na 5.10.2026·Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Aktualne brzmienie

Art. 24a.
1.Osoby fizyczne, przedsiębiorstwa w spadku, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 5a, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a–22o.
1a.Podatnicy będący przedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz podatnicy będący przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, prowadzący działalność opodatkowaną odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji oraz inną działalność opodatkowaną podatkiem dochodowym są obowiązani w podatkowej księdze przychodów i rozchodów albo księgach rachunkowych wyodrębnić przychody i związane z nimi koszty na poszczególne rodzaje działalności podlegającej opodatkowaniu odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji i podatkiem dochodowym.
1b.Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 26e, są obowiązani w w podatkowej księdze przychodów i rozchodów albo księgach rachunkowych wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej.
1c.Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów albo księgach rachunkowych dokonać zapisów dotyczących zdarzeń gospodarczych zaistniałych od otwarcia spadku do dnia dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, a jeżeli zgłoszenia nie dokonano – do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego.
1d.W przypadku prowadzenia przez zmarłego przedsiębiorcę ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa w art. 22n, przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje prowadzenie tej ewidencji.
1da.Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane metodą kasową, o której mowa w art. 14c. Ewidencja ta zawiera datę wystawienia faktury, numer faktury, kwotę należności wynikającą z faktury oraz datę uregulowania należności.
1db.Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje po zmarłym przedsiębiorcy prowadzenie ewidencji faktur, o której mowa w ust. 1da.
1e.Podmioty, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 15 ust. 2, prowadzące podatkową księgę przychodów i rozchodów, księgi rachunkowe lub ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są obowiązane prowadzić te księgi i tę ewidencję przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać je właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego w terminie:
1)do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1 – w przypadku podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
2)do dnia 31 lipca – w przypadku ksiąg rachunkowych
–za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.
1f.W przypadku spółki niebędącej osobą prawną podatkowa księga przychodów i rozchodów, księgi rachunkowe lub ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są przesyłane naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku prowadzenia działalności w więcej niż jednym miejscu – naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca siedziby. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości naczelnika urzędu skarbowego na podstawie zdania pierwszego, właściwość tę ustala się według miejsca zamieszkania jednego ze wspólników.
1g.Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej udzielone na podstawie przepisów działu III rozdziału 9a Ordynacji podatkowej obejmuje również upoważnienie do podpisywania podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych i ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, przesyłanych na podstawie ust. 1e.
2.Obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów dotyczy również osób:
1)wykonujących działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów;
2)prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli osoby te zgłosiły zamiar prowadzenia tej księgi;
3)duchownych, które zrzekły się opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego.
3.Obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie dotyczy osób, które:
1)opłacają podatek dochodowy w formach zryczałtowanych;
2)wykonują wyłącznie usługi przewozu osób i towarów taborem konnym;
3)wykonują zawód adwokata wyłącznie w zespole adwokackim;
4)dokonują odpłatnego zbycia składników majątku:
a)po likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie,
b)otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce.
3a. (uchylony)
3b. (uchylony)
3c. (uchylony)
4.Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.
4a.Jeżeli w roku podatkowym, w którym zmarł przedsiębiorca, prowadził on księgi rachunkowe, przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić te księgi do końca tego roku podatkowego.
4b.Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić księgi rachunkowe w roku podatkowym następującym po roku, w którym zmarł przedsiębiorca, jeżeli przychody zmarłego przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 14, oraz przychody przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4, za poprzedni rok podatkowy wyniosły łącznie w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.
4c.W kolejnych latach podatkowych przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli przychody przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.
4d.Jeżeli w roku podatkowym, w którym zmarł wspólnik spółki cywilnej osób fizycznych, spółka ta prowadziła księgi rachunkowe, spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić te księgi do końca tego roku podatkowego.
4e.Spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić księgi rachunkowe w roku podatkowym następującym po roku, w którym zmarł wspólnik spółki cywilnej osób fizycznych, jeżeli przychody spółki cywilnej osób fizycznych oraz spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4 oraz art. 14 wyniosły łącznie w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.
4f.W kolejnych latach podatkowych spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli jej przychody, w rozumieniu art. 7a ust. 4 oraz art. 14, wyniosły łącznie w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.
5.Osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska może prowadzić księgi rachunkowe również od początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości. W tym przypadku podatnik informuje o prowadzeniu ksiąg rachunkowych w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, składanym za rok podatkowy, w którym były prowadzone. Jeżeli księgi prowadziła spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska, informację składają wszyscy wspólnicy.
5a.Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku przedsiębiorstwa w spadku oraz spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku.
6.Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w ust. 4, 4b, 4c, 4e, 4f i 5, przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy.
7.Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać podatkowa księga przychodów i rozchodów, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, w celu umożliwienia wykorzystania tej księgi jako dowodu pozwalającego na określenie zobowiązań podatkowych w prawidłowej wysokości.
8.Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia:
1)zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić podatkową księgę przychodów i rozchodów, księgi rachunkowe lub ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegające przesyłaniu na podstawie ust. 1e, oraz sposób ich wykazywania w tych księgach i tej ewidencji,
2)grupy podmiotów zwolnionych z obowiązku prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych lub ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przy użyciu programów komputerowych lub przesyłania podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych w całości albo części lub ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, na podstawie ust. 1e
–uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczeń podatników oraz kontroli obowiązków podatników przez organ podatkowy, identyfikowania obszarów, w których występują nadużycia w podatku, lub narażonych na te nadużycia oraz możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ksiąg i ewidencji.

Prostym językiem

Osoby fizyczne i niektóre spółki prowadzące działalność gospodarczą muszą prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe, aby ustalić dochód i podatek. Obowiązek nie dotyczy m.in. osób opłacających ryczałt lub wykonujących tylko usługi przewozu taborem konnym. Księgi trzeba prowadzić komputerowo i przesyłać do urzędu skarbowego w terminie do złożenia zeznania (dla księgi przychodów) lub do 31 lipca (dla ksiąg rachunkowych).

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 16.09.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.

Powiązane przepisy

Orzeczenia i interpretacje (6406)

Powołują ten przepis: 863 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 5543 interpretacji indywidualnych (KIS); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (6406) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści

Historia zmian

13 brzmień, obecne od 1.07.2026
od 1.07.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej „księgą”, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 5a, albo księgi rachunkowe, zgodnie z … inną działalność opodatkowaną podatkiem dochodowym są obowiązani wprowadzonejpodatkowej księdze przychodów i rozchodów albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1,wyodrębnić przychody i związane z nimi koszty na poszczególne … skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 26e, są obowiązani wprowadzonejw podatkowej księdze przychodów i rozchodów albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej. 1c. Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane w prow …
od 1.01.2025 do 1.07.2026tekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… 22n, przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje prowadzenie tej ewidencji. 1da. Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane metodą kasową, o której mowa w art. 14c. Ewidencja ta zawiera datę wystawienia faktury, numer faktury, kwotę należności wynikającą z faktury oraz datę uregulowania należności. 1db. Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje po zmarłym przedsiębiorcy prowadzenie ewidencji faktur, o której mowa w ust. 1da. 1e. Podmioty, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 15 …
od 1.01.2023 do 1.01.2025odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… 22n, przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje prowadzenie tej ewidencji. 1e. Podmioty, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 15 ust. 2, prowadzące księgę, księgi rachunkowe lub ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są obowiązane prowadzić te księgi i ewidencję przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi i ewidencję po zakończeniu roku podatkowego w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasad …
od 1.01.2019 do 1.01.2023z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… określonej w euro w przepisach o rachunkowości. 5. Osoba fizyczna lub, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerskamoże prowadzić księgi rachunkowe również od początku następnego roku … są niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty określonej wEUROeuro w przepisach o rachunkowości. W tym przypadku osoba ta lub wspólnicy spółki przed rozpoczęciem roku podatkowego są obowiązani do zawiadomienia o tym naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym. Zawiadomieniepodatnik informuje o prowadzeniu ksiąg rachunkowych może być złożone na podstawie przepisóww zeznaniu, o swobodzie działalności gospodarczejktórym mowa …
od 1.01.2018 do 1.01.2019z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… spółki niebędącej osobą prawnąlub wystąpieniem z takiej spółki. 3a. Podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim roku podatkowym byli opodatkowani na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi w terminie 20 dni od dnia jej założenia. Jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych lub spółki partnerskiej, zawiadomienie składają wszyscy wspólnicy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamies …
od 19.05.2016 do 1.01.2018z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… spółki niebędącej osobą prawnąlub wystąpieniem z takiej spółki. 3a. Podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim roku podatkowym byli opodatkowani na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi w terminie 20 dni od dnia jej założenia. Jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych lub spółki partnerskiej, zawiadomienie składają wszyscy wspólnicy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamies …
od 1.01.2016 do 19.05.2016z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… podatkiem od wartości sprzedanej produkcji i podatkiem dochodowym. 1b. Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 26e, są obowiązani w prowadzonej księdze albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej. 1c. Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane w prowadzonej księdze …
od 23.09.2015 do 1.01.2016z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
… cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku. 6. Wyrażone w EUROeuro wielkości, o których mowa w ust. 4, 4b, 4c, 4e, 4f i 5, przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu 30 wrześniana pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy. 7. Minister właściwy do spraw …
od 1.01.2013 do 23.09.2015z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 24a. 1. Osoby fizyczne, przedsiębiorstwa w spadku, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie,wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić … przychodów i rozchodów, zwaną dalej „księgą”, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 55a, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób … wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a-–22o. 1a. Podatnicy będący armatoramiprzedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz podatnicy będący przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o …
od 1.01.2011 do 1.01.2013tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link
… wykonują zawód adwokata wyłącznie w zespole adwokackim; 4) dokonują sprzedaży środków trwałychodpłatnego zbycia składników majątku: a) po likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie, b) otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem z takiej spółki. 4. Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób …
od 1.01.2004 do 1.01.2011z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link
… rozpoczęciem roku podatkowego są obowiązani do zawiadomienia o tym naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem … związanych z jej prowadzeniem, a także terminy zawiadomienianaczelnika urzędu skarbowego o prowadzeniu księgi.
od 6.10.2001 do 1.01.2004z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 24a. [brzmienie nieustalone]Art. 24a. 1. Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej „księgą”, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a-22o. 1 …
od 1.01.2001 do 6.10.2001niepełneniepotwierdzonestały link

Odsyłają tu (7)

Odsyła do (38)