Spis treści ustawy

Art. 18c ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązuje od 1.01.2026Stan prawny na 16.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 1.01.2026 (Dz.U. 2025 poz. 769).

Co się zmieniło

… roku kalendarzowym jest obliczany według następującego wzoru: roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym × 30 liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowymi jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest … imiennym raporcie miesięcznym albo 2) w deklaracji rozliczeniowej-– w przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 2 – -składanych za styczeń danego roku kalendarzowego lub za pierwszy … z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z~~2023~~2025 r. poz. ~~1570~~775, ~~1598~~894, 896, 1203, 1541 i ~~1852~~1811); 2) spełniają warunki określone w art. 18a; 3) w po …

Art. 18c.

1.Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 000 złotych, uzależniona jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego dalej „dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej”, uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.

2.Podstawa wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy i nie może być niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.

3.Podstawę wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, ubezpieczony ustala na dany rok kalendarzowy, mnożąc przeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, obliczony zgodnie z ust. 4, przez współczynnik 0,5. Otrzymany wynik jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.

4.Przeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym jest obliczany według następującego wzoru: roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym × 30 liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym i jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.

4a.Jeżeli składki na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 1, oraz osób z nim współpracujących zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, powiększa się o kwoty tych składek zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

5. (uchylony)

6. (uchylony)

7.Roczny limit przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 1, w przypadku rozpoczęcia, zakończenia lub zawieszenia prowadzenia działalności w ciągu poprzedniego roku kalendarzowego zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc kwotę 120 000 złotych przez liczbę dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym. Otrzymany wynik jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.

8.Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zadeklarować jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe kwotę wyższą niż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalona zgodnie z niniejszym artykułem.

9.Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, przekazuje informację o zastosowanych formach opodatkowania obowiązujących tego ubezpieczonego w poprzednim roku kalendarzowym, o rocznym przychodzie z pozarolniczej działalności gospodarczej i rocznym dochodzie z tej działalności uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, w tym o przychodzie i dochodzie uzyskanych w okresie obowiązywania danej formy opodatkowania, oraz o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalonej na dany rok kalendarzowy w:

1)imiennym raporcie miesięcznym albo

2)w deklaracji rozliczeniowej – w przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 2

–składanych za styczeń danego roku kalendarzowego lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia lub wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w danym roku kalendarzowym.

10.Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zrezygnować z uprawnienia do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem. Rezygnacja oznacza, że za miesiąc, w którym zrezygnował z uprawnienia, oraz pozostałe miesiące kalendarzowe do końca danego roku kalendarzowego ustala podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18 ust. 8.

11.Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do osób, które lub do których:

1)w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej i które korzystały ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, 894, 896, 1203, 1541 i 1811);

2)spełniają warunki określone w art. 18a;

3)w poprzednim roku kalendarzowym prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez mniej niż 60 dni kalendarzowych;

4)w poprzednim roku kalendarzowym także prowadziły pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 2–5;

5)wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej.

6) (uchylony)

11a.Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może korzystać z uprawnienia do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

11b.Okres pierwszych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zaczyna się od pierwszego miesiąca kalendarzowego, w którym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe była ustalona zgodnie z niniejszym artykułem. Okresy dalszych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zaczynają się każdorazowo od pierwszego miesiąca kalendarzowego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej po upływie poprzedniego okresu 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

11c.Do okresów 36 miesięcy kalendarzowych i 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wlicza się jako pełny miesiąc każdy miesiąc kalendarzowy, w którym ubezpieczony odpowiednio ustalał podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem lub prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień kalendarzowy.

12.W przypadku osób, do których w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie:

1)karty podatkowej, i które nie korzystały ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, przez:

a)roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 1, należy rozumieć wartość sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem, bez kwoty tego podatku,

b)roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, należy rozumieć roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, w rozumieniu lit. a, pomnożony przez współczynnik 0,5;

2)ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, przez roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, należy rozumieć roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 1, pomnożony przez współczynnik 0,5.

13.Otrzymany wynik mnożenia, o którym mowa w ust. 12 pkt 1 lit. b i pkt 2, jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 28.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Ważne pojęcia

Ten przepis definiuje: dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej

Powiązane przepisy

art. 4 pkt 1 definicja
ubezpieczeni – osoby fizyczne podlegające chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 1;
art. 4 pkt 3 definicja
składki – składki na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w pkt 1;
art. 4 pkt 5 definicja
deklaracja rozliczeniowa – zestawienie informacji o należnych składkach na fundusze, na które składki pobiera Zakład, kwot rozliczanych w ciężar składek oraz kwot należnych do zapłaty;
art. 4 pkt 6 definicja
imienny raport miesięczny – informacje o osobie podlegającej ubezpieczeniom społecznym przedkładane Zakładowi przez płatnika składek za dany miesiąc kalendarzowy;
art. 4 pkt 9 definicja
przychód – przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w cz…
art. 18 ust. 4 pkt 5a definicja
duchownych – stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, zwana dalej „kwotą minimalnego wynagrodzenia”, z zastrzeżeniem ust. 9 i 10,
art. 8 ust. 6 pkt 1 odesłanie
osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a;
art. 19 ust. 10 odesłanie
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do końca poprzedniego roku kalendarzowego, w drodze obwieszczenia, kwotę ograniczenia rocznej…
art. 47 ust. 2 odesłanie
Płatnik składek, który opłaca składki wyłącznie za siebie, przesyła jedynie deklarację rozliczeniową, z zastrzeżeniem ust. 2fa pkt 1–3.
art. 18 ust. 8 odesłanie
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, stanowi zadeklarowana kwota, nieniższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia m…
ustawa o VAT art. 113 ust. 1 odesłanie
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżą…
ustawa o VAT art. 113 ust. 9 odesłanie
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, jeż…

Orzeczenia i interpretacje 30

Powołują ten przepis: 30 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (30) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Historia zmian

3 brzmień, obecne od 1.01.2026

od 1.01.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link

Dz.U. 2025 poz. 769 ↗

od 1.02.2020 do 1.01.2026tekst jednolity (obwieszczenie)niepotwierdzonestały link

Art. 18c. 1. Najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, których roczny przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył trzydziestokrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu poprzedniego roku, uzależniona jest od tego przychodu. 2. Najniższa podstawa wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy i nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku. 3 …

Dz.U. 2019 poz. 2550 ↗

od 1.01.2019 do 1.02.2020z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link

Dz.U. 2018 poz. 1577 ↗

Odsyłają tu 15

ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 9 ust. 2a
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 9 ust. 2b
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18d do art. 18c ust. 1, art. 18c ust. 2
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 36 ust. 4b do art. 18c ust. 1
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 36 ust. 14a do art. 18c ust. 1
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 41 ust. 3 pkt 4a do art. 18c ust. 9 pkt 1
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 46 ust. 4 pkt 3a do art. 18c ust. 9 pkt 2
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 48c ust. 1
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 112a ust. 1
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 112a ust. 2 do art. 18c ust. 11 pkt 6
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 112a ust. 3 do art. 18c ust. 11 pkt 6
ustawa o KAS art. 52 pkt 1 lit. h do art. 18c ust. 1
ustawa o KAS art. 52aa ust. 1 do art. 18c ust. 1
ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" art. 10 ust. 1 pkt 3
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (800+) art. 2 pkt 1a lit. d

Odsyła do 19

ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 pkt 1 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18c ust. 1 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 19 ust. 10 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18c ust. 4 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 47 ust. 2 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18 ust. 8 odesłanie
ustawa o VAT art. 113 ust. 1 odesłanie
ustawa o VAT art. 113 ust. 9 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18a odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 pkt 2 odesłanie
ustawa o VAT art. 2 pkt 22 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18c ust. 12 pkt 1 lit. a definicja
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18c ust. 12 pkt 1 lit. b odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18c ust. 12 pkt 2 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 pkt 3 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 pkt 4 odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 pkt 4a odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 pkt 4b odesłanie
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 pkt 5 odesłanie

Art. 18c ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Aktualne brzmienie

Ważne pojęcia

Powiązane przepisy

Orzeczenia i interpretacje 30

Historia zmian

Odsyłają tu 15

Odsyła do 19