Spis treści ustawy
Art. 26 ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Aktualne brzmienie
Art. 26.
1.Zakład ma prawo do występowania z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek także wtedy, gdy dłużnikiem jest państwowa jednostka organizacyjna niebędąca jednostką budżetową.
2.Wystawione przez Zakład dokumenty stwierdzające istnienie należności z tytułu składek oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.
3.Dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika, z uwzględnieniem ust. 3a i 3b. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu składek, o odpowiedzialności osoby trzeciej lub o odpowiedzialności następcy prawnego.
3a.Przedmiotem hipoteki przymusowej może być:
1)część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział dłużnika;
2)nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka;
3)nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej lub część ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej – w przypadku gdy dłużnikiem jest spółka.
3b.Przedmiotem hipoteki przymusowej może być także:
1)użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego lub udział w tym prawie;
2)spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub udział w tym prawie;
3)wierzytelność zabezpieczona hipoteką;
4)statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okrętowego.
3c.Do hipoteki przymusowej określonej w ust. 3a i 3b stosuje się odpowiednio przepisy o hipotece na nieruchomości.
4.Do hipoteki, o której mowa w ust. 3–3c, z uwzględnieniem ust. 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, dotyczące hipoteki przymusowej.
5.Na żądanie Zakładu lub kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu będącego jednocześnie organem egzekucyjnym dłużnik obowiązany jest do wyjawienia nieruchomości oraz przysługujących mu praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej lub zastawu, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że należności z tytułu składek mogą zostać nieopłacone.
5a.Wyjawienia, o którym mowa w ust. 5, dokonuje się w formie oświadczenia składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przed odebraniem oświadczenia Zakład lub kierownik terenowej jednostki organizacyjnej będącej jednocześnie organem egzekucyjnym jest obowiązany uprzedzić dłużnika o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
1)małżonka, następców prawnych i osób trzecich odpowiadających za zadłużenie płatnika składek;
2)osób, które pobrały nienależne świadczenia, płatników składek lub innych podmiotów zobowiązanych do zwrotu nienależnych świadczeń, o których mowa w art. 84, z wyjątkiem przypadku gdy nienależne świadczenia podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń.
7.Zaspokojenie z przedmiotu hipoteki przymusowej następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, chyba że z przedmiotu hipoteki jest prowadzona egzekucja przez sądowy organ egzekucyjny.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 28.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 2 ust. 1 pkt 6 definicjaorganizację, zasady działania i finansowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „Zakładem”;
- art. 4 pkt 3 definicjaskładki – składki na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w pkt 1;
- art. 24 ust. 2 definicjaSkładki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej „należnościami z tytułu składek”, nieopłacone w terminie podlegają potrąceniu ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych w…
- art. 84 odesłanieOsoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględ…
Orzeczenia i interpretacje 159
Powołują ten przepis: 140 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 19 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SA w Warszawie z 7 lipca 2026 r., III AUa 928/26
- Wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z 17 marca 2026 r., V U 621/25
- Uzasadnienie SO w Olsztynie z 31 lipca 2025 r., II K 47/25
- Uzasadnienie SA w Katowicach z 3 lipca 2025 r., III AUa 726/24
- Wyrok SA w Poznaniu z 2 lipca 2025 r., III AUa 348/23
- Wyrok SA w Szczecinie z 13 stycznia 2025 r., III AUa 62/23
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 4 listopada 2024 r., VIII U 1556/23
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 2 października 2024 r., VIII U 1058/24
- Wyrok SO w Bydgoszczy z 10 lipca 2024 r., VI U 418/24
- Wyrok SO Warszawa-Praga w Warszawie z 20 czerwca 2024 r., VII U 490/23
Wszystkie (159) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 1.06.2025
… ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej -–w przypadku gdy dłużnikiem jest spółka.
3b. Przedmiotem hipoteki … o hipotece na nieruchomości.
4. Do hipoteki, o której mowa w ust. 3-–3c, z uwzględnieniem ust. 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy -– Ordynacja podatkowa, dotyczące hipoteki przymusowej.
5. Na żądanie …
… na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego lub udział w tym prawie;
2) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub udział w tym prawie;
3) wierzytelność zabezpieczona hipoteką;
4) statek morski lub … świadczenia podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń.
7. Zaspokojenie z przedmiotu hipoteki przymusowej następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, chyba że z przedmiotu hipoteki jest prowadzona egzekucja przez sądowy organ egzekucyjny.
… gdy dłużnikiem jest spółka.
3b. Przedmiotem hipoteki przymusowej jest równieżmoże być także:
1) użytkowanie wieczyste, w tym budynkiwraz z budynkami i inne urządzenia znajdujące sięurządzeniami na użytkowanym terenie, stanowiącegruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego,;
2) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,;
3) spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,
4) prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej (prawo do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spółdzielnię mieszkaniową w celu przeniesienia jego własności na członka spółdzielni),
5) wierzytelność zabezpieczona hipoteką;
4) statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okr …
… łącznej dłużnika i jego małżonka;
3) nieruchomość stanowiąca własność wspólnikaprzedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej lub część ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej - w przypadku gdy dłużnikiem jest spółka.
3b. …
… wynika, że należności z tytułu składek mogą zostać nieopłacone.
5a. Wyjawienia, o którym mowa w ust. 5, dokonuje się w formie oświadczenia składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przed odebraniem oświadczenia Zakład lub kierownik terenowej jednostki organizacyjnej będącej jednocześnie organem egzekucyjnym jest obowiązany uprzedzić dłużnika o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
6. Żądanie wyjawienia, o którym mowa w ust. 5, stosuje się także do:
1) małżonka, następców prawnych i osób trzecich odpowiadających za zadłużenie płatnika składek,;
2) osób, które pobrały nienależne świadczenia, płatników składek lub …
… jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.
3. Należności z tytułu składek są zabezpieczane hipoteką ustawową na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Hipoteka powstaje z dniem wydania przez Zakład decyzji określającej wysokość należności z tytułu składek.
4. Do hipoteki, o której mowa w ust. 3 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczące hipoteki przymusowej.3. Dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika, z uwzględnieniem ust. 3a i 3b. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu składek, o …
… także wtedy, gdy dłużnikiem jest państwowa jednostka organizacyjna nie będącaniebędącajednostką budżetową.
2. Wystawione przez Zakład dokumenty … należności z tytułu składek.
4. Do hipoteki, o której mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczące hipoteki ustawowejprzymusowej.
Odsyłają tu 3
Odsyła do 6
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 26 ust. 3a odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 26 ust. 3b odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 26 ust. 3 odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 26 ust. 5 odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 84 odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 26 ust. 3c odesłanie