Art. 180 Kodeks pracy
Aktualne brzmienie
Art. 180.
§ 1.Pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
1)20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
2)31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
3)33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
4)35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
5)37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.
§ 2.Przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego.
§ 3.Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem aż do wyczerpania wymiaru, o którym mowa w § 1.
§ 4.Pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu i powrócić do pracy, jeżeli:
1)pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec wychowujący dziecko;
2)przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony – ojciec dziecka, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.
§ 5.Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 14 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego.
§ 6.Pracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu, jeżeli:
1)pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec wychowujący dziecko albo pracownik – inny członek najbliższej rodziny;
2)przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony – ojciec dziecka albo ubezpieczony – inny członek najbliższej rodziny, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.
§ 7.Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego.
§ 8.W przypadkach, o których mowa w § 4 i 6, pracownica składa pracodawcy wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej w sprawie rezygnacji z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 7 dni przed przystąpieniem do pracy. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy.
§ 9.Części urlopu macierzyńskiego, o której mowa w § 4 pkt 1, § 5, § 6 pkt 1 i § 7, pracodawca udziela, odpowiednio, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny.
§ 10.Pracownica, która przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, może przerwać urlop macierzyński na okres pobytu w tym szpitalu albo zakładzie leczniczym, jeżeli:
1)część urlopu macierzyńskiego za ten okres wykorzysta pracownik – ojciec wychowujący dziecko albo pracownik – inny członek najbliższej rodziny;
2)osobistą opiekę nad dzieckiem w tym okresie będzie sprawował ubezpieczony – ojciec dziecka albo ubezpieczony – inny członek najbliższej rodziny, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.
§ 11.Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku przerwania przez ubezpieczoną – matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym ubezpieczona – matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.
§ 12.W przypadku zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczonej – matki dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu pracownicy albo ubezpieczonej – matki dziecka.
§ 13.W przypadku porzucenia dziecka przez pracownicę w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczoną – matkę dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu porzucenia dziecka, nie wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez:
1)pracownicę, po porodzie, co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego;
2)ubezpieczoną – matkę dziecka, zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie.
§ 14.Łączny wymiar urlopu macierzyńskiego oraz urlopu macierzyńskiego i okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu w okolicznościach, o których mowa w § 4–7 i § 10–13, nie może przekroczyć wymiaru urlopu macierzyńskiego, o którym mowa w § 1.
§ 15.W przypadku:
1)zgonu matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, albo nieposiadającej tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
2)porzucenia dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
3)niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji
–pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu matki dziecka, porzucenia przez nią dziecka albo powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji.
§ 16.W okolicznościach, o których mowa w § 10 pkt 1 i § 11–13 i 15, części urlopu macierzyńskiego udziela się na wniosek składany w postaci papierowej lub elektronicznej przez pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny.
§ 17.W przypadku podjęcia przez matkę dziecka nieposiadającą tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w okresie trwania zatrudnienia matki dziecka, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej od dnia podjęcia zatrudnienia przez matkę dziecka aż do wyczerpania wymiaru, o którym mowa w § 1. Przepis § 9 stosuje się odpowiednio.
Prostym językiem
Pracownica ma prawo do urlopu macierzyńskiego. Jego długość zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie: od 20 tygodni przy jednym dziecku do 37 tygodni przy pięciorgu lub więcej. Przed porodem można wykorzystać najwyżej 6 tygodni urlopu, a resztę po porodzie. Po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni urlopu po porodzie pracownica może z niego zrezygnować, jeśli pozostałą część wykorzysta ojciec dziecka, który przerwie działalność zarobkową, by sprawować opiekę.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 18.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- art. 152 § 1 definicjaPracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej „urlopem”.
- art. 175¹ pkt 1 definicjaubezpieczonej – matce dziecka – należy przez to rozumieć matkę dziecka niebędącą pracownicą, objętą ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemi…
- art. 175¹ pkt 2 definicjaubezpieczonym – ojcu dziecka – należy przez to rozumieć ojca dziecka niebędącego pracownikiem, objętego ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o sys…
- art. 175¹ pkt 3 definicjapracowniku – innym członku najbliższej rodziny – należy przez to rozumieć będącego pracownikiem, innego niż pracownik – ojciec wychowujący dziecko, członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 29 ust. 5 ustawy z dni…
- art. 175¹ pkt 4 definicjaubezpieczonym – innym członku najbliższej rodziny – należy przez to rozumieć niebędącego pracownikiem, innego niż ubezpieczony – ojciec dziecka, ubezpieczonego członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 29 ust. 5 …
- art. 186⁸a odesłanieMinister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia:
Orzeczenia i interpretacje (108)
Powołują ten przepis: 107 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 1 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SR dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 22 grudnia 2025 r., IV U 2/25
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 29 października 2025 r., VIII Ua 48/25
- Uzasadnienie SO w Gliwicach z 7 lipca 2025 r., VIII U 699/24
- Wyrok SR w Toruniu z 10 marca 2025 r., IV P 230/24
- Uzasadnienie SR Szczecin-Centrum w Szczecinie z 7 stycznia 2025 r., IX U 229/23
- Wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z 24 stycznia 2024 r., V Ua 24/23
- Zarządzenie SR Szczecin-Centrum w Szczecinie z 10 października 2023 r., IX U 81/23
- Wyrok SR w Toruniu z 6 października 2023 r., IV U 182/23
- Wyrok SR dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 30 maja 2023 r., VI P 380/19
- Zarządzenie SR Szczecin-Centrum w Szczecinie z 17 listopada 2022 r., IX U 306/20
Wszystkie (108) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
5 brzmień, obecne od 26.04.2023
… przypadkach, o których mowa w § 4 i 6, pracownica składa pracodawcy pisemny wniosekwniosek w postaci papierowej lub elektronicznejw sprawie rezygnacji z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w … się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art.1868a186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy.
§ 9. … § 5, § 6 pkt 1 i § 7, pracodawca udziela, odpowiednio, pracownikowi-– ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi -– innemu członkowi najbliższej rodziny, na jego pisemny wniosek,wniosek w postaci papierowej lub elektronicznejskładany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem … się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art.18 …
… rodziny.
§ 10. Pracownica, która przebywa w szpitalu albo innym przedsiębiorstwiezakładzie leczniczympodmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju … może przerwać urlop macierzyński na okres pobytu w tym szpitalu alboprzedsiębiorstwiezakładzie leczniczym, jeżeli:
1) część urlopu macierzyńskiego za ten okres wykorzysta pracownik -– ojciec wychowujący dziecko albo pracownik -– inny członek najbliższej rodziny;
2) osobistą opiekę nad dzieckiem w tym okresie będzie sprawował ubezpieczony -– ojciec dziecka albo ubezpieczony -–inny członek najbliższej rodziny, który w celu sprawowania tej … w którym ubezpieczona – matka dziecka przebywa w szpitalu albo innymprzedsiębiorstwiez …
Odsyłają tu (14)
- Kodeks pracy art. 177 § 1¹ do art. 180 § 9
- Kodeks pracy art. 180² § 7 do art. 180 § 10, art. 180 § 11, art. 180 § 12, art. 180 § 13, art. 180 § 14, art. 180 § 15, art. 180 § 16, art. 180 § 17, art. 180 § 6, art. 180 § 7, art. 180 § 8, art. 180 § 9
- Kodeks pracy art. 182¹a § 1 pkt 1 do art. 180 § 1 pkt 1
- Kodeks pracy art. 182¹a § 1 pkt 2 do art. 180 § 1 pkt 2, art. 180 § 1 pkt 3, art. 180 § 1 pkt 4, art. 180 § 1 pkt 5
- Kodeks pracy art. 182¹a § 2 pkt 1 do art. 180 § 1 pkt 1
- Kodeks pracy art. 182¹a § 2 pkt 2 do art. 180 § 1 pkt 2, art. 180 § 1 pkt 3, art. 180 § 1 pkt 4, art. 180 § 1 pkt 5
- Kodeks pracy art. 182¹f § 1 pkt 1 do art. 180 § 1 pkt 1
- Kodeks pracy art. 182¹f § 1 pkt 2 do art. 180 § 1 pkt 2, art. 180 § 1 pkt 3, art. 180 § 1 pkt 4, art. 180 § 1 pkt 5
- Kodeks pracy art. 182¹f § 1¹ pkt 1 do art. 180 § 1 pkt 1
- Kodeks pracy art. 182¹f § 1¹ pkt 2 do art. 180 § 1 pkt 2, art. 180 § 1 pkt 3, art. 180 § 1 pkt 4, art. 180 § 1 pkt 5
- Kodeks pracy art. 182¹g do art. 180 § 10, art. 180 § 11, art. 180 § 12, art. 180 § 13, art. 180 § 14, art. 180 § 15, art. 180 § 16, art. 180 § 17, art. 180 § 6, art. 180 § 7, art. 180 § 8, art. 180 § 9
- Kodeks pracy art. 183 § 2 do art. 180 § 10, art. 180 § 11, art. 180 § 12, art. 180 § 13, art. 180 § 14, art. 180 § 15, art. 180 § 16, art. 180 § 17, art. 180 § 4, art. 180 § 5, art. 180 § 6, art. 180 § 7, art. 180 § 8, art. 180 § 9
- ustawa o Służbie Więziennej art. 108a ust. 2 do art. 180 § 9
- ustawa o medycynie laboratoryjnej art. 45 ust. 1 pkt 3
Odsyła do (16)
- Kodeks pracy art. 180 § 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 4 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 6 odesłanie
- Kodeks pracy art. 186⁸a odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 4 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 5 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 6 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 7 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 10 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 15 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 10 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 11 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 15 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 9 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 12 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 13 odesłanie