Art. 183 Kodeks pracy
Aktualne brzmienie
Art. 183.
§ 1.Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
1)20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
2)31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
3)33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
4)35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
5)37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci
–nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.
§ 1¹.Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
1)20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
2)31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
3)33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
4)35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
5)37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci
–nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 2.Do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 180 § 4–17, art. 180¹ § 2 i art. 181 stosuje się odpowiednio.
§ 3.Pracownik, o którym mowa w § 1, który przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, oraz pracownik, o którym mowa w § 1¹, który przyjął dziecko w wieku do 14 roku życia ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
§ 3¹.Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 1¹, ma prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 180², jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie.
§ 4.Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
2)43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
§ 4¹.Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
–nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 4².Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, mają prawo do 38 tygodni urlopu rodzicielskiego.
§ 4³.Pracownicy, o których mowa w § 4, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
2)67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
§ 4⁴.Pracownicy, o których mowa w § 4¹, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
–nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 4⁵.Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do 62 tygodni urlopu rodzicielskiego.
§ 4⁶.Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo nie więcej niż w 5 częściach.
§ 5.Do urlopu rodzicielskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 182¹a § 3–7 i art. 182¹c–182¹g.
§ 6.Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie 7 dni od dnia przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Urlop rozpoczyna się w terminie określonym we wniosku pracownika, jednak nie później niż 21 dni od dnia odpowiednio przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.
§ 7.Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 1¹obniżonym o wykorzystany urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.
§ 8.Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu rodzicielskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu rodzicielskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 4¹ albo 4² albo § 4⁴ albo 4⁵, obniżonym o wykorzystany urlop rodzicielski w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.
Prostym językiem
Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza (z wyjątkiem zawodowej) albo wystąpił do sądu o przysposobienie, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Wymiar urlopu zależy od liczby przyjętych dzieci i wynosi od 20 do 37 tygodni, ale nie dłużej niż do 7. roku życia dziecka (lub 10, gdy odroczono obowiązek szkolny), a w przypadku przysposobienia do 14. roku życia. Przysługuje też urlop rodzicielski w wymiarze do 41–67 tygodni, zależnie od liczby dzieci i sytuacji. Wniosek o urlop składa się w ciągu 7 dni od przyjęcia dziecka, a urlop zaczyna się nie później niż 21 dni od tego dnia.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 4.10.2026, tekst z 18.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- art. 152 § 1 definicjaPracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej „urlopem”.
- art. 45 § 3 stosowaniePrzepisu § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art. 39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uw…
- art. 47 stosowaniePracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej ni…
- art. 57 § 2 stosowanieJeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem, o którym mowa w art. 39, albo z pracownicą w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego lub od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyń…
- art. 163 § 3 stosowanieNa wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim; dotyczy to także pracownika – ojca wychowującego dziecko lub pracownika – innego członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 175¹p…
- art. 165 pkt 4 stosowanieurlopu macierzyńskiego, pracodawca jest obowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy.
- art. 166 pkt 4 stosowanieurlopu macierzyńskiego pracodawca jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym.
- art. 180 § 4 stosowaniePracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu i powrócić do pracy, jeżeli:
- art. 180¹ § 2 stosowanieW przypadku zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie…
- art. 181 stosowanieW razie urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dzieck…
- art. 180 § 5 stosowaniePracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 14 tygodn…
- art. 180 § 6 stosowaniePracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu, jeżeli:
Orzeczenia i interpretacje (235)
Powołują ten przepis: 234 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 1 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- VII P 56/23 COMMON_COURT · 2.07.2026
- VII P 28/22 COMMON_COURT · 22.05.2026
- V P 41/25 COMMON_COURT · 6.05.2026
- VII Ua 65/24 COMMON_COURT · 7.04.2026
- III APa 6/25 COMMON_COURT · 4.02.2026
- IV P 361/25 COMMON_COURT · 7.01.2026
- V P 194/25 COMMON_COURT · 21.11.2025
- VIII Pa 133/25 COMMON_COURT · 21.08.2025
- VII Ua 53/24 COMMON_COURT · 17.07.2025
- IV Pa 262/24 COMMON_COURT · 26.05.2025
Wszystkie (235) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
4 brzmień, obecne od 19.03.2025
… ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
§ 3¹. Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 1¹, ma prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 180², jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie.
§ 4. Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina …
… na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47, art. 50 § 5, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 177, art. 180 § 4-–17, art. 180¹ § 2 i art. 181 stosuje się odpowiednio.
§ 3. Pracownik, … ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.Pracownik§ 4. Pracownicy, który przyjąłktórzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mamają prawo do urlopu rodzicielskiego, przysługującego po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,w celu sprawowania opieki nad tym …
Odsyłają tu (10)
- Kodeks pracy art. 177 § 1¹ do art. 183 § 6
- ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu art. 136a ust. 2 pkt 1 lit. a do art. 183 § 4 pkt 1, art. 183 § 4³ pkt 1, art. 183 § 4¹ pkt 1, art. 183 § 4⁴ pkt 1
- ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu art. 136a ust. 2 pkt 1 lit. b do art. 183 § 4 pkt 2, art. 183 § 4³ pkt 2, art. 183 § 4¹ pkt 2, art. 183 § 4⁴ pkt 2
- ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu art. 136a ust. 2 pkt 1 lit. c do art. 183 § 4 pkt 3, art. 183 § 4², art. 183 § 4³ pkt 3
- ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym art. 102a ust. 2 pkt 1 lit. a do art. 183 § 4 pkt 1, art. 183 § 4³ pkt 1, art. 183 § 4¹ pkt 1, art. 183 § 4⁴ pkt 1
- ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym art. 102a ust. 2 pkt 1 lit. b do art. 183 § 4 pkt 2, art. 183 § 4³ pkt 2, art. 183 § 4¹ pkt 2, art. 183 § 4⁴ pkt 2
- ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym art. 102a ust. 2 pkt 1 lit. c do art. 183 § 4 pkt 3, art. 183 § 4², art. 183 § 4³ pkt 3
- ustawa o Służbie Więziennej art. 108a ust. 2 do art. 183 § 6
- ustawa o Straży Marszałkowskiej art. 86 ust. 4a do art. 183 § 3¹
- ustawa o medycynie laboratoryjnej art. 45 ust. 1 pkt 3
Odsyła do (49)
- Kodeks pracy art. 45 § 3 stosowanie
- Kodeks pracy art. 47 stosowanie
- Kodeks pracy art. 57 § 2 stosowanie
- Kodeks pracy art. 163 § 3 stosowanie
- Kodeks pracy art. 165 pkt 4 stosowanie
- Kodeks pracy art. 166 pkt 4 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 4 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180¹ § 2 stosowanie
- Kodeks pracy art. 181 stosowanie
- Kodeks pracy art. 183 § 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 1¹ odesłanie
- Kodeks pracy art. 180² odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 1 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 1 pkt 2 odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 3 odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 4 odesłanie
- art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 4¹ odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹a § 3 odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹c odesłanie
- Kodeks pracy art. 186⁸a odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 4² odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 4⁴ odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 4⁵ odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 5 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 6 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 7 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 8 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 9 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 10 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 11 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 12 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 13 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 14 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 15 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 16 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 17 stosowanie
- Kodeks pracy art. 183 § 1 pkt 3 odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 1 pkt 4 odesłanie
- Kodeks pracy art. 183 § 1 pkt 5 odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹a § 4 odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹a § 5 odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹a § 6 odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹a § 7 odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹d odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹e odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹f odesłanie
- Kodeks pracy art. 182¹g odesłanie